Það hefur verið í tísku undanfarið að ráðast að starfsmönnum stéttarfélaga, bera á þá alls konar sakir. Jafnvel hafa menn þar á meðal fyrrv. þingmenn gengið svo langt að halda því fram að Hrunið sé starfsfólki stéttarfélaga að kenna. Það hafi það eitt fyrir stafni að sitja við tölvurnar á skrifstofum stéttarfélaganna og gambla með fjármuni lífeyrissjóðanna. Spilling og valdagræðgi sé allsráðandi meðal þessa fólks. Það standi ekki með launamönnum.
Þetta er reist á þeim stoðum að stéttarfélögin boði ekki til verkfalla og krefjist þess að félagsmenn leggi niður vinnu og mæti á Austurvöll og styðji kröfur sem fámennur hópur fólks hefur sett saman. Kröfur sem gera það eitt að vekja óraunsæjar væntingar hjá fólki sem á í vanda. Allir sem þekkja til þar á meðal ættu fréttamenn vita það helst allra hvaða lög eru ígildi í landinu. Einnig hvað starfsmenn stéttarfélaga starfa við frá degi til dags. T.d. að þeir koma ekki nálægt starfsemi lífeyrissjóða.
Þessu er stillt upp með þeim hætti að það sé á ábyrgð starfsmanna stéttarfélaganna að þessar kröfur nái fram að ganga. Kröfurnar ganga út á það að tekið sé sparifé launafólks í almennu lífeyrissjóðunum og það notað til þess að greiða niður skuldir fólks. Lífeyrissjóðirnir verði lagðir niður og eignir þeirra nýttar til þess að laga greiðslustöðu ríkissjóðs. Þeir starfsmenn stéttarfélaganna sem ekki samþykki þetta séu með því að verja áframhaldandi spillingu og völdum sínum. Hvaða völdum? Það er aldrei skýrt og aldrei er farið til starfsmanna stéttarfélaganna og þeir spurðir.
Þar fara fremstir í flokki spjallþáttastjórnendur sem taka hvert viðtalið á fætur öðru við menn sem eru þessarar skoðunar og hafna því alfarið að taka viðtöl við starfsmenn stéttarfélaganna, eða lífeyrissjóðanna.
Dag eftir dag er starfsmönnum stéttarfélaganna gert að hlusta á þennan boðskap í morgunþáttum og eftirmiðdagsþáttum og í bloggpistlum spjallþáttastjórnenda. Já, lágkúran fer þar um með ofsahraða. Kallaðir eru til spjalls menn sem eru sammála skoðunum spjallþáttastjórnenda. Menn sem vitað er að fari með kolrangar fullyrðingar.
T.d. hefur okkur verið gert að hlusta á það undanfarna daga að hægt sé að lækka rekstrarkostnað lífeyrissjóðanna niður í rekstrarkostnað eins sjóðs með því að sameina þá alla. Allir sem þekkja til í viðskiptum vita að kostnaður við rekstrarráðgjöf og samninga við stóru eignastýringafyrirtækin eru veltutengd. Aftur og aftur upplýsa spjallþáttastjórnendur okkur um fávisku sína, eða kannski frekar á hvaða plani þeir vinna.
Allir vita sem vilja vita og þar ættu fréttastofur og starfsmenn þeirra að vita best allra, að ásama tíma liggja fyrir samþykktir félagsmanna stéttarfélaganna sem ganga þvert gegn þessum kröfum. Auk þess að fyrir hafa legið niðurstöður viðurkenndra sérfræðinga að þessar kröfur geti aldrei orðið að veruleika.
Hversu langt á að ganga? Þessi vinnubrögð spjallþáttastjórnenda eru það ógeðfelldasta sem ég hef séð á mínum ferli, og hef þó upplifað margt. Ég yrði ekki undrandi þó ég heyrði spjallþáttastjórnendur hvetja til galdrabrenna á heimilum starfsmanna stéttarfélaga.
föstudagur, 19. nóvember 2010
Göngustígar og sjálfboðastarf
Mér var boðið í vikunni að koma sem fyrirlesari á ráðstefnu SEEDS, sem eru samtök sjálfboðaliða sem vinna að náttúruvernd. Þau hafa unnið mikið hér á landi við hreinsun strandlengjunnar og lagningu göngustíga. Þarna eru á ferð fólk á öllum aldri nánast frá öllum löndum heimsins. T.d. hef ég á gönguferðum mínum um Hornstrandir hitt erlenda háskólaprófessora sem voru að störfum við lagningu göngustíga, þeir sögðu mér að þeir eyddu alltaf hluta af sumarfríum sínum í þessi störf. Það gæfi þeim svo mikið að geta unnið að því að berjast gegn spillingu náttúrunnar.
Ég er af þeirri kynslóð íslendinga sem var send í sveit norður í Húnaþing á hverju sumri. Þá lauk skólanum í lok apríl og byrjaði aftur í byrjun október. Maður var í sauðburðinum allan sólarhringinn, stundum var mjög kalt og við tókum nýfædd lömbin sem virtust lágu milli þúfnanna og virtust dauð og fórum með þau heim á bæ og settum þau inn í bakarofninn, þar sem þau stóðu upp eftir skamma stund.
Á sumrin var ég sendur reglulega frá bóndabýlinu upp á hálendið á hestum í hin fjölmörgu vötn sem þar eru og þar veiddum við silung í net. Maður óð út í vötnin alveg upp að öxlum með netin og síðan var beðið og vitjað í þau um miðnætti og svo eldsnemma morguns. Þegar búið var að veiða eins mikið og komst fyrir í töskunum á hestunum fórum við heim aftur.
Það var ólýsanleg upplifun að vera aleinn 30 km. frá næsta sveitabæ, út í miðju heiðarvatni upp á hálendinu. Oft kom þoka á kvöldin þannig að maður sá einungis nokkra metra frá sér. Kyrrðin var algjör utan þess að himbriminn vall með sínu undurfagra hljóm. Oft var það þannig að hann festist í netunum og ég þurfti að eyða löngum tíma til þess að losa hann án þess að skaðast. Minkurinn skaust um í bakkanum og reyndi að stela sér nokkrum fiskum af aflanum og endurnar héldu sér í hæfilegri fjarlægð. Þarna á björtum sumarnóttum lærði maður að meta íslenskt hálendi.
Síðan þá hef ég notað nánast hverja lausa stund á sumrin til þess að komast burt úr frá asanum hér í borginni. Oftast verið milli 30 – 40 nætur í tjaldi á hverju sumri. Við íslendingar höfum á undanförnum árum verið að upplifa breytingar. Göngufólki fer fjölgandi og það kallar á margskonar aðstöðu. Það vill t.d. enginn tjalda á svæði sem er þakið af hvítum pappírssnifsum. Það er sorglegt að þegar göngustígarnir verða sífellt breiðari og oft taka þeir tilgangslausa stefnu út um hlíðarnar og gegnum mosabreiðurnar og skófirnar og það tekur náttúruna áratugi að jafna sig.
Við íslendingar erum að uppgötva að við erum tilneydd til þess að taka upp umferðarreglur á göngugötunum okkar, marka leiðir og smíða palla á þeim stöðum sem flestir stoppa. Girða af þær leiðir sem má fara, til þess að halda þessum mikla fjölda á ákveðnum leiðum og síðast en ekki síst setja upp snyrtingar til þess að losna við hvítu pappírssnifsin af þeim flötum sem maður vill setja upp tjaldið og geta sest niður fyrir framan tjaldið og farið að elda áhyggjulaus um að lenda í uppákomu sem eyðileggur stemminguna og matarlistina.
Hér er risavaxið verkefni, Ísland er stórt land með löngum gönguleiðum og mörgum svæðum sem fólk vill skoða. Í sjálfu sér er fólk endilega að leita sérstökum náttúrufyrirbrigðum, heldur að geta ráfað um náttúruna, án þess að vera að þræða milli húsveggja og vera laus við öskrandi bílana.
Þetta verkefni er svo stórt að við ráðum ekki við það, þess vegna fagnar maður ávalt hópum sjálfboðaliða sem koma hingað og taka til hendinni. Þetta fólk er einnig að kenna okkur handbrögðin, hvernig gera á stígana þannig að þeir séu ekki orðnir að djúpum skurðum eftir leysingarnar næsta vor. Hvernig hægt að beina vatninu út af stígunum.
Á ferðum mínum síðustu sumur hef ég hitt erlent fólk sem hingað er komið í sjálfboðavinnu við að innleiða þessa þekkingu. Ég hef séð það leggja stíga vestur á fjörðum, hér í Esjunni í Skaptafelli og inn í Þórsmörk. Ég er ásamt öðrum íslenskum göngumönnum þessum sjálfboðaliðum afskaplega þakklátur þessu fórnfúsa starfi og horfi með aðdáun á handbragðið. Þar eru margar lausnir, sem eru svo augljósar þegar maður sér þær.
Ég er af þeirri kynslóð íslendinga sem var send í sveit norður í Húnaþing á hverju sumri. Þá lauk skólanum í lok apríl og byrjaði aftur í byrjun október. Maður var í sauðburðinum allan sólarhringinn, stundum var mjög kalt og við tókum nýfædd lömbin sem virtust lágu milli þúfnanna og virtust dauð og fórum með þau heim á bæ og settum þau inn í bakarofninn, þar sem þau stóðu upp eftir skamma stund.
Á sumrin var ég sendur reglulega frá bóndabýlinu upp á hálendið á hestum í hin fjölmörgu vötn sem þar eru og þar veiddum við silung í net. Maður óð út í vötnin alveg upp að öxlum með netin og síðan var beðið og vitjað í þau um miðnætti og svo eldsnemma morguns. Þegar búið var að veiða eins mikið og komst fyrir í töskunum á hestunum fórum við heim aftur.
Það var ólýsanleg upplifun að vera aleinn 30 km. frá næsta sveitabæ, út í miðju heiðarvatni upp á hálendinu. Oft kom þoka á kvöldin þannig að maður sá einungis nokkra metra frá sér. Kyrrðin var algjör utan þess að himbriminn vall með sínu undurfagra hljóm. Oft var það þannig að hann festist í netunum og ég þurfti að eyða löngum tíma til þess að losa hann án þess að skaðast. Minkurinn skaust um í bakkanum og reyndi að stela sér nokkrum fiskum af aflanum og endurnar héldu sér í hæfilegri fjarlægð. Þarna á björtum sumarnóttum lærði maður að meta íslenskt hálendi.
Síðan þá hef ég notað nánast hverja lausa stund á sumrin til þess að komast burt úr frá asanum hér í borginni. Oftast verið milli 30 – 40 nætur í tjaldi á hverju sumri. Við íslendingar höfum á undanförnum árum verið að upplifa breytingar. Göngufólki fer fjölgandi og það kallar á margskonar aðstöðu. Það vill t.d. enginn tjalda á svæði sem er þakið af hvítum pappírssnifsum. Það er sorglegt að þegar göngustígarnir verða sífellt breiðari og oft taka þeir tilgangslausa stefnu út um hlíðarnar og gegnum mosabreiðurnar og skófirnar og það tekur náttúruna áratugi að jafna sig.
Við íslendingar erum að uppgötva að við erum tilneydd til þess að taka upp umferðarreglur á göngugötunum okkar, marka leiðir og smíða palla á þeim stöðum sem flestir stoppa. Girða af þær leiðir sem má fara, til þess að halda þessum mikla fjölda á ákveðnum leiðum og síðast en ekki síst setja upp snyrtingar til þess að losna við hvítu pappírssnifsin af þeim flötum sem maður vill setja upp tjaldið og geta sest niður fyrir framan tjaldið og farið að elda áhyggjulaus um að lenda í uppákomu sem eyðileggur stemminguna og matarlistina.
Hér er risavaxið verkefni, Ísland er stórt land með löngum gönguleiðum og mörgum svæðum sem fólk vill skoða. Í sjálfu sér er fólk endilega að leita sérstökum náttúrufyrirbrigðum, heldur að geta ráfað um náttúruna, án þess að vera að þræða milli húsveggja og vera laus við öskrandi bílana.
Þetta verkefni er svo stórt að við ráðum ekki við það, þess vegna fagnar maður ávalt hópum sjálfboðaliða sem koma hingað og taka til hendinni. Þetta fólk er einnig að kenna okkur handbrögðin, hvernig gera á stígana þannig að þeir séu ekki orðnir að djúpum skurðum eftir leysingarnar næsta vor. Hvernig hægt að beina vatninu út af stígunum.
Á ferðum mínum síðustu sumur hef ég hitt erlent fólk sem hingað er komið í sjálfboðavinnu við að innleiða þessa þekkingu. Ég hef séð það leggja stíga vestur á fjörðum, hér í Esjunni í Skaptafelli og inn í Þórsmörk. Ég er ásamt öðrum íslenskum göngumönnum þessum sjálfboðaliðum afskaplega þakklátur þessu fórnfúsa starfi og horfi með aðdáun á handbragðið. Þar eru margar lausnir, sem eru svo augljósar þegar maður sér þær.
fimmtudagur, 18. nóvember 2010
Lýðskrumið í aksjón
Í örstuttum pistli í gær minntist ég á að það væri búið að valda gríðarlegum skaða á vinnumarkaði, sérstaklega almennum vinnumarkaði með því hversu óábyrgir þingmenn stjórnarandstöðunnar með aðstoð þeirra innan ríkistjórnarinnar sem ekki þora að taka óvinsælar ákvarðanir, hafa verið í umfjöllun um Icesave. Gengu svo langt að telja hluta þjóðarinnar í trú um að með einu stóru feitu Neii gætum við sagt okkur frá Icesave.
Margir urðu vitanlega til þess að trúa reyksprengjunum sem fleygt var á Alþingi að með stóra feita Neiinu segði þjóðin sig frá stærsta hluta síns skuldavanda. Icesave var og er lítill hluti vanda hins íslenska samfélags.
Vill byrja eins og oft áður þegar komið er að Icesave, enginn íslendingur vill greiða Icesave, en margir viðurkenna þá ömulegu staðreynd að Ísland hafi undirgengist samninga þar af lútandi. Það er ekki bara núverandi ríkisstjórn þetta samkomulag er búið að vera í gildi um langt árabil.
Í hinni trylltu Icesave umræðu fyrir ári síðan stilltu formenn stjórnarandstöðuflokkanna ætíð upp með þeim hætti að málið snérist um að losa okkur við heildarskuldbindingar Icesave reikninga. Skuldatölur sem aldrei höfðu verið inn í þeim samningsdrögum sem fyrir lágu. Heldur lá það fyrir allan tíman að eignir Landsbankans myndu duga langleiðina til þess að standa undir samningsdrögunum, sem einungis fjölluðu um 20 þús. evru markið. En dansinn varð sífellt trylltari og öllum brögðum lýðskrumsins beitt. Orðbragð þingmanna snérist upp í mestu lágkúru sem heyrst hefur í þingsölum.
Óábyrgastir allra voru formenn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar. Forseti lýðveldisins stóðst ekki mátið að stíga lýðskrumsölduna í örvæntingarfullri tilraun til þess að víkja sér undan þeirri smán, að hafa farið næstur á eftir Hannesi Hólmstein sem helsta klappstýra blöðruselanna, sem blésu upp kúluna sem kom Íslandi í þrot. Allt í boði afskiptaleysis Seðlabanka og Fjármálaeftirlits.
Allt rættist sem sagt var um Ísland í nágrannalöndum okkar; Það er ekki hægt að ræða við íslensk stjórnvöld og lána þeim fjármuni til bjargar öðruvísi en í gegnum AGS. Mikil smán sem búið var að kalla yfir landið.
Það er takmarkalaus fantaskapur að nýta sér erfiða stöðu almennings til þess að vekja upp innistæðulausar væntingar. Þetta þekkjum við vel sem höfum starfað við gerð kjarasamninga. Það er ekkert auðveldara en að beita lýðskrumsvinnubrögðum með yfirboðum í skjóli þess að þurfa aldrei að standa við loforðin. Það lendir svo á hinum ábyrgu kynna ganga í gegnum vonbrigðaölduna þegar hinn bitri og súri raunveruleiki blasir við.
En lýðskrumarinn hefur aldrei burði til þess að horfast í augu við afleiðingar gjörða sinna og þær óvinsældir sem raunsæismanninum bíður, frekar stillir skrumarinn sér upp og bendir á að ef hans leið hefði verið farinn þá væri allt betra, en aðrir hefðu komið í veg fyrir að sú leið hefði verið farinn.
Nákvæmlega sömu sögu má segja um þá reyksprengju, að hægt sé að láta skuldir gufa upp, án þess að einhver yrði borga brúsann. Sömu fantabrögðum var beitt gagnvart fólki sem á örvæntingarfullan hátt leitaði leiða til þess að bjarga sér og heimilum sínum. En auðmenn sáu sér þá leik á borði og vildu losa sig við milljarða skuldir.
Virkir urðu skuldsettir verktakar í sætum spjallþáttastjórnenda sem vildu einnig fá að njóta niðurfellingar. Allan tíman lá fyrir að ef þessi leið yrði farinn, dygði hún ekki til bjargar þeim sem verst stóðu og áttu mestan rétt á hjálp. Það kom lýðskrumurum ekki við, þeir stilltu sér fremst í röðina eins og áður og vildi hrifsa til sín bestu bitana, eins og frjálshyggjan jafnan gerir. Öllum vopnum var beitt til þess að vega þá, sem bentu á hversu óraunsæjar tillögurnar væru.
Allt þetta hefur valdið óþarfa eins árs kyrrstöðu á lausnum fyrir atvinnulífið í eðlilegum samskiptum við erlendar lánalínur og tafið viðsnúning á almennum vinnumarkaði. Stór hluti hinna 15 þús. manns sem enn eru atvinnulausir eru það að sakir lýðskrumsins. Sama má segja um úrlausnir á stöðu þeirra fjölskyldna verst standa.
Nú liggur þessi heita kartafla í fangi framangreindra manna og fylgisveina. Sigmundur Davíð gengur enn fram fyrir skjöldu og sýnir okkur þá hlið að hann hefur hvorki burði eða drengskap til þess að axla ábyrgð á gjörðum sínum.
Margir urðu vitanlega til þess að trúa reyksprengjunum sem fleygt var á Alþingi að með stóra feita Neiinu segði þjóðin sig frá stærsta hluta síns skuldavanda. Icesave var og er lítill hluti vanda hins íslenska samfélags.
Vill byrja eins og oft áður þegar komið er að Icesave, enginn íslendingur vill greiða Icesave, en margir viðurkenna þá ömulegu staðreynd að Ísland hafi undirgengist samninga þar af lútandi. Það er ekki bara núverandi ríkisstjórn þetta samkomulag er búið að vera í gildi um langt árabil.
Í hinni trylltu Icesave umræðu fyrir ári síðan stilltu formenn stjórnarandstöðuflokkanna ætíð upp með þeim hætti að málið snérist um að losa okkur við heildarskuldbindingar Icesave reikninga. Skuldatölur sem aldrei höfðu verið inn í þeim samningsdrögum sem fyrir lágu. Heldur lá það fyrir allan tíman að eignir Landsbankans myndu duga langleiðina til þess að standa undir samningsdrögunum, sem einungis fjölluðu um 20 þús. evru markið. En dansinn varð sífellt trylltari og öllum brögðum lýðskrumsins beitt. Orðbragð þingmanna snérist upp í mestu lágkúru sem heyrst hefur í þingsölum.
Óábyrgastir allra voru formenn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar. Forseti lýðveldisins stóðst ekki mátið að stíga lýðskrumsölduna í örvæntingarfullri tilraun til þess að víkja sér undan þeirri smán, að hafa farið næstur á eftir Hannesi Hólmstein sem helsta klappstýra blöðruselanna, sem blésu upp kúluna sem kom Íslandi í þrot. Allt í boði afskiptaleysis Seðlabanka og Fjármálaeftirlits.
Allt rættist sem sagt var um Ísland í nágrannalöndum okkar; Það er ekki hægt að ræða við íslensk stjórnvöld og lána þeim fjármuni til bjargar öðruvísi en í gegnum AGS. Mikil smán sem búið var að kalla yfir landið.
Það er takmarkalaus fantaskapur að nýta sér erfiða stöðu almennings til þess að vekja upp innistæðulausar væntingar. Þetta þekkjum við vel sem höfum starfað við gerð kjarasamninga. Það er ekkert auðveldara en að beita lýðskrumsvinnubrögðum með yfirboðum í skjóli þess að þurfa aldrei að standa við loforðin. Það lendir svo á hinum ábyrgu kynna ganga í gegnum vonbrigðaölduna þegar hinn bitri og súri raunveruleiki blasir við.
En lýðskrumarinn hefur aldrei burði til þess að horfast í augu við afleiðingar gjörða sinna og þær óvinsældir sem raunsæismanninum bíður, frekar stillir skrumarinn sér upp og bendir á að ef hans leið hefði verið farinn þá væri allt betra, en aðrir hefðu komið í veg fyrir að sú leið hefði verið farinn.
Nákvæmlega sömu sögu má segja um þá reyksprengju, að hægt sé að láta skuldir gufa upp, án þess að einhver yrði borga brúsann. Sömu fantabrögðum var beitt gagnvart fólki sem á örvæntingarfullan hátt leitaði leiða til þess að bjarga sér og heimilum sínum. En auðmenn sáu sér þá leik á borði og vildu losa sig við milljarða skuldir.
Virkir urðu skuldsettir verktakar í sætum spjallþáttastjórnenda sem vildu einnig fá að njóta niðurfellingar. Allan tíman lá fyrir að ef þessi leið yrði farinn, dygði hún ekki til bjargar þeim sem verst stóðu og áttu mestan rétt á hjálp. Það kom lýðskrumurum ekki við, þeir stilltu sér fremst í röðina eins og áður og vildi hrifsa til sín bestu bitana, eins og frjálshyggjan jafnan gerir. Öllum vopnum var beitt til þess að vega þá, sem bentu á hversu óraunsæjar tillögurnar væru.
Allt þetta hefur valdið óþarfa eins árs kyrrstöðu á lausnum fyrir atvinnulífið í eðlilegum samskiptum við erlendar lánalínur og tafið viðsnúning á almennum vinnumarkaði. Stór hluti hinna 15 þús. manns sem enn eru atvinnulausir eru það að sakir lýðskrumsins. Sama má segja um úrlausnir á stöðu þeirra fjölskyldna verst standa.
Nú liggur þessi heita kartafla í fangi framangreindra manna og fylgisveina. Sigmundur Davíð gengur enn fram fyrir skjöldu og sýnir okkur þá hlið að hann hefur hvorki burði eða drengskap til þess að axla ábyrgð á gjörðum sínum.
miðvikudagur, 17. nóvember 2010
Þetta sögðum við alltaf
Sá kostnaður sem nú liggur fyrir að hver leið kosti við lausn á skuldavanda heimilanna eftir útreikninga nefndar ríkisstjórnarinnar lá fyrir í útreikningum hagdeildar ASÍ fyrir um einu og hálfu ári og var þá kynntur ríkisstjórninni. Engin vildi trúa þessu og hatursbréfin streymdu.
Sá samningur sem gerður var um Icesave og var búið að staðfesta var með 7 ára gjaldfresti og opnum möguleikum til endurskoðunar þegar lægi fyrir hver útkoma yrði úr þrotabúi Landsbankans. Stjórnarandastaðan bæði innan og utan ríkistjórnar fór hamförum og tók reyndar alltaf nánast tvöfalt hærri upphæð inn í sínar fullyrðingar.
Virðist að semja eigi um svipað og fyrir lá. Stóra feita Neiið og hræðsla um heimsins við stórveldið Ísland sem myndi með því kollvelta hagkerfum heimsins og allar stóru fullyrðingar vor ómerkilegt og innistæðulaust lýðskrum.
Þetta hvort tveggja er búið að valda óþarfa ári í frekara hrun atvinnulífs og seinkað viðspyrnu. Hefur kostað almenning miklar fórnir, kostað þjóðarbúið milljarða. Líklega sem svarar einni ársframleiðslu eins og hagdeild ASÍ reiknaði út fyrir ári og var kynnt.
Sá samningur sem gerður var um Icesave og var búið að staðfesta var með 7 ára gjaldfresti og opnum möguleikum til endurskoðunar þegar lægi fyrir hver útkoma yrði úr þrotabúi Landsbankans. Stjórnarandastaðan bæði innan og utan ríkistjórnar fór hamförum og tók reyndar alltaf nánast tvöfalt hærri upphæð inn í sínar fullyrðingar.
Virðist að semja eigi um svipað og fyrir lá. Stóra feita Neiið og hræðsla um heimsins við stórveldið Ísland sem myndi með því kollvelta hagkerfum heimsins og allar stóru fullyrðingar vor ómerkilegt og innistæðulaust lýðskrum.
Þetta hvort tveggja er búið að valda óþarfa ári í frekara hrun atvinnulífs og seinkað viðspyrnu. Hefur kostað almenning miklar fórnir, kostað þjóðarbúið milljarða. Líklega sem svarar einni ársframleiðslu eins og hagdeild ASÍ reiknaði út fyrir ári og var kynnt.
þriðjudagur, 16. nóvember 2010
Gegnumstreymiskerfið og Gunnar Tómasson
Á svipuðum tíma og Gunnar Tómasson sendi inn pistil um lífeyrissjóðakerfið í janúar 2009 hélt aðalritari OECD, Angel Gurria opnunarræðu í Davos þar sem hann sagði að afturhvarf í hreint gegnumstreymiskerfi yrðu mikil mistök. Ætla mæti að OECD hefði eitthvað til síns máls, en Gurria notaði sömu rök og sett eru fram í grein sem Gunnar vísar til, þó hann hafi komist að annarri niðurstöðu.
Í grein Gunnars segir að “gegnumstreymiskerfi hafi reynst öðrum þjóðum vel.” Eðlilegt hefði verið hjá honum að benda á þær þjóðir máli sínu til stuðnings, en ég leyfi mér að efast um að þar sé átt við Grikkland, Frakkland og Ítalíu enda stórkostleg vandamál þar til úrlausnar, eins og hefur verið nánast daglega í fréttum. Eina heimildin sem vísað er til, er grein eftir tvo starfsmenn Seðlabanka Íslands, eftir þau Guðmund Guðmundsson og Kristíönu Baldursdóttur og haft eftir þeim að: “Ekki er að sjá að stórfelldur peningasparnaður Íslendinga með lífeyrissjóðum hafi leitt til samsvarandi þjóðhagslegs sparnaðar,” sem er svo endurtekið í niðurstöðu greinarinnar.
Af lestri greinar Gunnars mætti ætla að höfundarnir hafi komist að því að við gætum allt eins tekið upp gegnumstreymiskerfi úr því að þjóðhagslegur sparnaður er ekki meiri en raun beri vitni. Í byrjun greinarinnar segir eftirfarandi. “Eftirlaun eru nú alvarlegt áhyggjuefni í ríkisfjármálum flestra iðnvæddra landa. Þau eru að mestu greidd með skattfé og fyrirsjáanlegt að framlög til þeirra þurfa að hækka mikið næstu áratugi. Ástæðan fyrir þessu er að fjölmennir árgangar nálgast eftirlaunaaldur, íbúar landanna ná hærri aldri og eignast færri börn. Hlutfall eftirlaunaþega og fólks á starfsaldri mun því hækka mikið fram eftir 21. öld.”
Hér vísa höfundar til ráðstefnu sem Hagfræðistofnun Háskólans efndi til vorið 2004 í samvinnu við Columbiu háskóla. Þeir sem sátu þá ráðstefnu og reyndar margir aðrir fræðimenn, hafa komist að því að eftirlaun þeirra sem búa við gegnumstreymi er “alvarlegt áhyggjuefni” eins og þau Guðmundur og Kristíana komust að. Má þar nefna skýrslu Alþjóðabankans frá 2001 þar sem mælt er með uppbyggingu á þriggja stoða lífeyriskerfi, kerfi með blöndu af gegnumstreymi fyrir grunnlífeyrisrétt, sjóðasöfnun í samtryggingarkerfi og séreignarsjóði. Sú stefna byggði á ítarlegri greiningu bankans frá 1994 sem birt var undir nafninu “Averting the Old Age Crisis”. Þá hefur OECD ítrekað látið sína skoðun í ljós á málefninu samanber opnunarræðu Gurria í Davos.
Að sjálfsögðu er öllum frjálst að viðra skoðanir sínar á málefninu, en þá væri vel við hæfi að bera þær saman við aðra. Mögulega hefur Gunnar Tómasson rétt fyrir sér og Alþjóðabankinn, OECD og Evrópusambandið rangt. Úr því að vísað er til greinar í Peningamálum frá 2006 hefði verið eðlilegt að vísa til orðalags höfunda að: “Nokkuð almenn sátt virðist ríkja um fyrirkomulag lífeyrismála á Íslandi og við hrósum happi að hafa valið aðra leið en þau lönd sem við líkjumst mest í lífsgæðum.” Sú sátt sem vísað er til er vissulega ekki jafn mikil nú og hún virtist vera fyrir hrun og kannski er ástæðan sú að málefnaleg umræða um lífeyrismál þjóðarinnar felst í einhliða röksemdarfærslum þeirra sem finna kerfinu allt til foráttu. Manna sem halda endurtekið uppi málatilbúnaði í Silfri Egils um kerfið, athugasemda- og gagnrýnislaust.
Er til of mikils ætlast að umræðan verði borin saman við hvað aðrar þjóðir eru að hugsa í þessum efnum, auk annarra stofnana og hagsmunasamtaka sem láta sér málið varða? Orðalagið “við hrósum happi” er ekki orðum aukið. Barátta þeirra þjóða sem stefna út úr gegnumstreymiskerfi verður þrautarganga og öll umræða í Evrópu um þriggja stoða leiðina bendir til þess að við ættum að “hrósa happi” fyrir að vera komin þó þetta nálægt því markmiði að byggja upp slíkt kerfi.
Það er ótrúlegt eftir að hafa lesið í gegnum allar þær skýrslur sem ritaðar eru um málefnið, að hér skuli vera til menn sem vilja brjóta þessa áratuga uppbyggingu niður, af því að þjóðhagslegur sparnaður hefur ekki aukist umfram þau lönd sem búa við gegnumstreymiskerfi. Að hér sé bara hægt að bjarga þúsundum fjölskyldna með því að leggja lífeyriskerfið niður og losa þjóðina við þungar byrðar. Gunnar vill eflaust að úr því að ríkið getur ekki rétt hallann af á lífeyrissjóði ríkisstarfsmanna, sé réttast að þeir sem safnað hafa í sjóði á almennum vinnumarkaði afhendi ríkinu eignirnar í von um að Tryggingastofnun muni þjóna sem lífeyrissjóður allra landsmanna.
Sá sjóður sem ég greiði til hefur varið um 30% af eignum í skuldabréf til fjölskyldna í landinu. Á hann þá að afhenda ríkinu hin 70% og vísa sjóðfélögum á Tryggingastofnun ríkisins. Hvað ætlar Gunnar að gera ef lýðfræðilegar spár OECD rætast? Að hér verði hlutfall eldri borgara um 20% af þjóðinni og hlutfall þeirra sem greiða skatt til að fjármagna gegnumstreymiskerfið fari stöðugt lækkandi og jafnvel snarlækki þegar ungt fólk flýr landið í umvörpum vegna skattahækkana.
Í samþykktum frá fundum rafiðnaðarmanna þá kemur fram mjög skýr vilji til þess að halda áfram á þessari braut. Það er ekki uppfinning einhverrra fárra sem eru að mynda sér einhverja valdastöðu. Það einkennir þessa umræðu fullyrðingar að allt þetta fólk sé á villigötum, viljalaus verkfæri í höndum spilltra manna.
Við þessa ákvarðanatöku hefur farið fram upplýst umræða byggða á víðtækri upplýsingaöflun m.a. ráðlegginga OECD og Alþjóðabankans um að við, og reyndar aðrar þjóðir, byggjum á þeim góða grunni sem þegar hefur verið lagður. Niðurstaða þessarar um ræðu er að tryggja eigi lífeyri sem er um 80% af meðaltekjum launamanns. Það komi um 60% frá uppsöfnunarsjóðum og 20% frá gegnumstreymissjóði almannatrygginga kerfisins.
Þekkt er að nokkur hluti fólks hefur kosið að vera verktakar ekki skilað inn greiðslum að fullum tekjum til uppsöfnunarkerfisins og það fólk horfir framan í þá staðreynd að það fái þar af leiðandi lítinn lífeyri, þetta fólk vill vitanlega fá aðrar lausnir. Hættum að birta endalausar hugmyndir um að hér sé bara hægt að losa okkur undan öllum vandamálum með lausnum sem henta öllum og það án fórnarkostnaðar.
Í grein Gunnars segir að “gegnumstreymiskerfi hafi reynst öðrum þjóðum vel.” Eðlilegt hefði verið hjá honum að benda á þær þjóðir máli sínu til stuðnings, en ég leyfi mér að efast um að þar sé átt við Grikkland, Frakkland og Ítalíu enda stórkostleg vandamál þar til úrlausnar, eins og hefur verið nánast daglega í fréttum. Eina heimildin sem vísað er til, er grein eftir tvo starfsmenn Seðlabanka Íslands, eftir þau Guðmund Guðmundsson og Kristíönu Baldursdóttur og haft eftir þeim að: “Ekki er að sjá að stórfelldur peningasparnaður Íslendinga með lífeyrissjóðum hafi leitt til samsvarandi þjóðhagslegs sparnaðar,” sem er svo endurtekið í niðurstöðu greinarinnar.
Af lestri greinar Gunnars mætti ætla að höfundarnir hafi komist að því að við gætum allt eins tekið upp gegnumstreymiskerfi úr því að þjóðhagslegur sparnaður er ekki meiri en raun beri vitni. Í byrjun greinarinnar segir eftirfarandi. “Eftirlaun eru nú alvarlegt áhyggjuefni í ríkisfjármálum flestra iðnvæddra landa. Þau eru að mestu greidd með skattfé og fyrirsjáanlegt að framlög til þeirra þurfa að hækka mikið næstu áratugi. Ástæðan fyrir þessu er að fjölmennir árgangar nálgast eftirlaunaaldur, íbúar landanna ná hærri aldri og eignast færri börn. Hlutfall eftirlaunaþega og fólks á starfsaldri mun því hækka mikið fram eftir 21. öld.”
Hér vísa höfundar til ráðstefnu sem Hagfræðistofnun Háskólans efndi til vorið 2004 í samvinnu við Columbiu háskóla. Þeir sem sátu þá ráðstefnu og reyndar margir aðrir fræðimenn, hafa komist að því að eftirlaun þeirra sem búa við gegnumstreymi er “alvarlegt áhyggjuefni” eins og þau Guðmundur og Kristíana komust að. Má þar nefna skýrslu Alþjóðabankans frá 2001 þar sem mælt er með uppbyggingu á þriggja stoða lífeyriskerfi, kerfi með blöndu af gegnumstreymi fyrir grunnlífeyrisrétt, sjóðasöfnun í samtryggingarkerfi og séreignarsjóði. Sú stefna byggði á ítarlegri greiningu bankans frá 1994 sem birt var undir nafninu “Averting the Old Age Crisis”. Þá hefur OECD ítrekað látið sína skoðun í ljós á málefninu samanber opnunarræðu Gurria í Davos.
Að sjálfsögðu er öllum frjálst að viðra skoðanir sínar á málefninu, en þá væri vel við hæfi að bera þær saman við aðra. Mögulega hefur Gunnar Tómasson rétt fyrir sér og Alþjóðabankinn, OECD og Evrópusambandið rangt. Úr því að vísað er til greinar í Peningamálum frá 2006 hefði verið eðlilegt að vísa til orðalags höfunda að: “Nokkuð almenn sátt virðist ríkja um fyrirkomulag lífeyrismála á Íslandi og við hrósum happi að hafa valið aðra leið en þau lönd sem við líkjumst mest í lífsgæðum.” Sú sátt sem vísað er til er vissulega ekki jafn mikil nú og hún virtist vera fyrir hrun og kannski er ástæðan sú að málefnaleg umræða um lífeyrismál þjóðarinnar felst í einhliða röksemdarfærslum þeirra sem finna kerfinu allt til foráttu. Manna sem halda endurtekið uppi málatilbúnaði í Silfri Egils um kerfið, athugasemda- og gagnrýnislaust.
Er til of mikils ætlast að umræðan verði borin saman við hvað aðrar þjóðir eru að hugsa í þessum efnum, auk annarra stofnana og hagsmunasamtaka sem láta sér málið varða? Orðalagið “við hrósum happi” er ekki orðum aukið. Barátta þeirra þjóða sem stefna út úr gegnumstreymiskerfi verður þrautarganga og öll umræða í Evrópu um þriggja stoða leiðina bendir til þess að við ættum að “hrósa happi” fyrir að vera komin þó þetta nálægt því markmiði að byggja upp slíkt kerfi.
Það er ótrúlegt eftir að hafa lesið í gegnum allar þær skýrslur sem ritaðar eru um málefnið, að hér skuli vera til menn sem vilja brjóta þessa áratuga uppbyggingu niður, af því að þjóðhagslegur sparnaður hefur ekki aukist umfram þau lönd sem búa við gegnumstreymiskerfi. Að hér sé bara hægt að bjarga þúsundum fjölskyldna með því að leggja lífeyriskerfið niður og losa þjóðina við þungar byrðar. Gunnar vill eflaust að úr því að ríkið getur ekki rétt hallann af á lífeyrissjóði ríkisstarfsmanna, sé réttast að þeir sem safnað hafa í sjóði á almennum vinnumarkaði afhendi ríkinu eignirnar í von um að Tryggingastofnun muni þjóna sem lífeyrissjóður allra landsmanna.
Sá sjóður sem ég greiði til hefur varið um 30% af eignum í skuldabréf til fjölskyldna í landinu. Á hann þá að afhenda ríkinu hin 70% og vísa sjóðfélögum á Tryggingastofnun ríkisins. Hvað ætlar Gunnar að gera ef lýðfræðilegar spár OECD rætast? Að hér verði hlutfall eldri borgara um 20% af þjóðinni og hlutfall þeirra sem greiða skatt til að fjármagna gegnumstreymiskerfið fari stöðugt lækkandi og jafnvel snarlækki þegar ungt fólk flýr landið í umvörpum vegna skattahækkana.
Í samþykktum frá fundum rafiðnaðarmanna þá kemur fram mjög skýr vilji til þess að halda áfram á þessari braut. Það er ekki uppfinning einhverrra fárra sem eru að mynda sér einhverja valdastöðu. Það einkennir þessa umræðu fullyrðingar að allt þetta fólk sé á villigötum, viljalaus verkfæri í höndum spilltra manna.
Við þessa ákvarðanatöku hefur farið fram upplýst umræða byggða á víðtækri upplýsingaöflun m.a. ráðlegginga OECD og Alþjóðabankans um að við, og reyndar aðrar þjóðir, byggjum á þeim góða grunni sem þegar hefur verið lagður. Niðurstaða þessarar um ræðu er að tryggja eigi lífeyri sem er um 80% af meðaltekjum launamanns. Það komi um 60% frá uppsöfnunarsjóðum og 20% frá gegnumstreymissjóði almannatrygginga kerfisins.
Þekkt er að nokkur hluti fólks hefur kosið að vera verktakar ekki skilað inn greiðslum að fullum tekjum til uppsöfnunarkerfisins og það fólk horfir framan í þá staðreynd að það fái þar af leiðandi lítinn lífeyri, þetta fólk vill vitanlega fá aðrar lausnir. Hættum að birta endalausar hugmyndir um að hér sé bara hægt að losa okkur undan öllum vandamálum með lausnum sem henta öllum og það án fórnarkostnaðar.
mánudagur, 15. nóvember 2010
Trúnaðarmenn
Rafiðnaðarsambandið hélt sín árlegu trúnaðarmannaráðstefnu í lok síðustu viku, ráðstefnuna sátu tæplega 100 trúnaðarmenn af vinnustöðum rafiðnaðarmanna víðsvegar um landið. Trúnaðarmenn eru hryggbeinið í starfsemi stéttarfélaga, tenging stjórna og starfsmanna viðkomandi stéttarfélags við vinnustaðina. Trúnaðarmannaráðstefnur eru lifandi og bráðfjörugir fundir, þar er tekist á um stefnur og málefni. Það sem gerir þá svo sérstaka er að þar eru samankomnir einstaklingar sem hafa mjög góða þekkingu á þeim málum sem til umræðu eru og hafa þjálfun í því að koma skoðun sinni á framfæri.
Það eru starfsmenn viðkomandi vinnustaðar sem kjósa sér trúnaðarmenn, að þeim kosningum koma ekki forsvarsmenn stéttarfélaga eða starfsmenn viðkomandi stéttarfélags. Trúnaðarmaður er einnig valinn af félögum sínum til þess að mæta á ráðstefnur þar sem stefnur stéttarfélaganna eru mótaðar. Þegar trúnaðarmaður hefur verið kjörinn standa honum til boða margskonar námskeið um regluverk vinnumarkaðarins, vinnuvernd og aðbúnað á vinnustað, kjarasamninga og gerð þeirra, grunnreglur í hagkerfinu og fleira.
Það er ekki auðvelt að vera trúnaðarmaður, hann er milliliður fyrirtækis og starfsmanna. Þetta er á báða bóga, starfsmenn með kröfur eða fyrirtækið vill breyta starfsháttum og hagræða. Oft er það svo að kröfur starfsmanna rekast á regluverkið eða fyrirtækin hafna því að verða við þeim. Einnig lenda trúnaðarmenn í því að takast á við andstyggilegar uppákomur þar sem verið er að hlunnfara starfsmenn.
Það er meirihluti félagsmanna sem afgreiðir kjarasamninga, ekki starfsmenn stéttarfélaganna eða trúnaðarmenn. Krónan og efnahagstjórnin hefur langmest um það að segja hvernig þróun kaupmáttar er, en samt er trúnaðarmönnum gert að sitja undir harkalegum ásökunum um slaka kjarasamninga og að regluverkið sem stjórnmálamenn setja sé ekki í samræmi við óskir starfsmanna.
Trúnaðarmenn verða því oft í hugum starfsmanna ímynd þess sem stendur í vegi þess að ýtrustu kröfur náðu ekki fram að ganga. Trúnaðarmenn semja ekki við sjálfa sig eða starfsmenn stéttarfélaga, viðsemjandinn er fyrirtæki, tryggingarfyrirtæki eða einhver eftirlitsstofnun hins opinbera.
Það andstyggilegasta sem ég upplifi er þegar stjórnarmaður stéttarfélags mætir í spjallþætti og lítilsvirðir trúnaðarmenn þessa mikilvægustu samstarfsmenn sína. Öll vitum við að greiðasta leiðin til þess að komast á síður blaðanna eða í spjallþætti er að smella saman andstyggilegri gagnrýni á verkalýðsfélögin. Sumir standast ekki þessa freistingu og eru fatir gestir í spjallþáttunum. Þeir hafa ekki haft erindi sem erfiði á fundum innan eigin stéttarfélags, sakir þess að sú gagnrýni sem þeir eru með stenst ekki nánari skoðun, er reist á röngum forsendum. Oft er það reyndar þannig að þeir mæta ekki á fundi, því þar er þeim gert að standa undir fullyrðingum sínum en geta það ekki.
Við heyrum frá þessum mönnum að þeir hafi jú farið á fund með 300 trúnaðarmönnum víðsvegar af landinu, en tillögur þeirra hafi ekki náð fram að ganga. Hinir þessir 299 trúnaðarmenn séu skoðanalaus og viljalaus verkfæri einhverrar klíku, fundurinn hafi verið Sirkus uppákoma, því hún hafi ekki tekið undir gagnrýni viðkomandi. Þessir menn virða gildandi lýðræðisreglur að vettugi, niðurstöður meirihlutans skipta þá engu.
Fréttamenn og spjallþáttastjórnendur taka alltaf viðtal við þennan eina sem er á móti öllum hinum. Ég hef oft sagt hér í pistlum að það sé áberandi að íslenskir spjallþáttastjórnendur velja sér viðmælendur með það sjónarmið að fá staðfestingu á eigin skoðun. Þeir hleypa ekki að öðrum sjónarmiðum. Lokast inn í sjálfhverfri veröld. Oft er það svo að fréttamenn og spjallþáttastjórnendur eru ekki félagsmenn í stéttarfélögum, eru verktakar. Standa ekki skil á launatengdum gjöldum til samfélagsins og vilja losna undan þeirri ábyrgð. En eins einkennilegt og það er þá eru þeir sífellt með kröfur gagnvart samfélaginu og samtökum um að þau geri eitthvað annað en meirihluti félagsmanna stéttarfélaganna hefur samþykkt.
Ég hef stundum bent að forystu stéttarfélags sé einfaldlega gert að framfylgja samþykktum meirihlutans, þar skipti engu hvaða skoðun formaðurinn hafi. Enda er það stundum svo að skoðanir hans hafa orðið undir í atkvæðagreiðslum. T.d. ber samninganefnd samkvæmt lögum að bera niðurstöðu í Karphúsinu undir félagsmenn, sem taka ákvörðun um hvort þeir samþykki niðurstöðuna eða hvort þeir ætli sér að fara í hörku og verkfall. Ég hef einungis atkvæðisrétt í kosningum um þann kjarasamning sem mín laun eru ákvörðuð eftir, Rafiðnaðarsambandið er með 15 aðra kjarasamninga.
Hún er ansi þreytt sú innistæðulausa klisja að fámenn sjálfvalin klíka stjórni öllu í verkalýðshreyfingunni. Við í RSÍ höfum t.d. ekkert með að gera hvernig aðrir stjórna sínum lífeyrissjóð eða hvernig þeir semja.
Það eru starfsmenn viðkomandi vinnustaðar sem kjósa sér trúnaðarmenn, að þeim kosningum koma ekki forsvarsmenn stéttarfélaga eða starfsmenn viðkomandi stéttarfélags. Trúnaðarmaður er einnig valinn af félögum sínum til þess að mæta á ráðstefnur þar sem stefnur stéttarfélaganna eru mótaðar. Þegar trúnaðarmaður hefur verið kjörinn standa honum til boða margskonar námskeið um regluverk vinnumarkaðarins, vinnuvernd og aðbúnað á vinnustað, kjarasamninga og gerð þeirra, grunnreglur í hagkerfinu og fleira.
Það er ekki auðvelt að vera trúnaðarmaður, hann er milliliður fyrirtækis og starfsmanna. Þetta er á báða bóga, starfsmenn með kröfur eða fyrirtækið vill breyta starfsháttum og hagræða. Oft er það svo að kröfur starfsmanna rekast á regluverkið eða fyrirtækin hafna því að verða við þeim. Einnig lenda trúnaðarmenn í því að takast á við andstyggilegar uppákomur þar sem verið er að hlunnfara starfsmenn.
Það er meirihluti félagsmanna sem afgreiðir kjarasamninga, ekki starfsmenn stéttarfélaganna eða trúnaðarmenn. Krónan og efnahagstjórnin hefur langmest um það að segja hvernig þróun kaupmáttar er, en samt er trúnaðarmönnum gert að sitja undir harkalegum ásökunum um slaka kjarasamninga og að regluverkið sem stjórnmálamenn setja sé ekki í samræmi við óskir starfsmanna.
Trúnaðarmenn verða því oft í hugum starfsmanna ímynd þess sem stendur í vegi þess að ýtrustu kröfur náðu ekki fram að ganga. Trúnaðarmenn semja ekki við sjálfa sig eða starfsmenn stéttarfélaga, viðsemjandinn er fyrirtæki, tryggingarfyrirtæki eða einhver eftirlitsstofnun hins opinbera.
Það andstyggilegasta sem ég upplifi er þegar stjórnarmaður stéttarfélags mætir í spjallþætti og lítilsvirðir trúnaðarmenn þessa mikilvægustu samstarfsmenn sína. Öll vitum við að greiðasta leiðin til þess að komast á síður blaðanna eða í spjallþætti er að smella saman andstyggilegri gagnrýni á verkalýðsfélögin. Sumir standast ekki þessa freistingu og eru fatir gestir í spjallþáttunum. Þeir hafa ekki haft erindi sem erfiði á fundum innan eigin stéttarfélags, sakir þess að sú gagnrýni sem þeir eru með stenst ekki nánari skoðun, er reist á röngum forsendum. Oft er það reyndar þannig að þeir mæta ekki á fundi, því þar er þeim gert að standa undir fullyrðingum sínum en geta það ekki.
Við heyrum frá þessum mönnum að þeir hafi jú farið á fund með 300 trúnaðarmönnum víðsvegar af landinu, en tillögur þeirra hafi ekki náð fram að ganga. Hinir þessir 299 trúnaðarmenn séu skoðanalaus og viljalaus verkfæri einhverrar klíku, fundurinn hafi verið Sirkus uppákoma, því hún hafi ekki tekið undir gagnrýni viðkomandi. Þessir menn virða gildandi lýðræðisreglur að vettugi, niðurstöður meirihlutans skipta þá engu.
Fréttamenn og spjallþáttastjórnendur taka alltaf viðtal við þennan eina sem er á móti öllum hinum. Ég hef oft sagt hér í pistlum að það sé áberandi að íslenskir spjallþáttastjórnendur velja sér viðmælendur með það sjónarmið að fá staðfestingu á eigin skoðun. Þeir hleypa ekki að öðrum sjónarmiðum. Lokast inn í sjálfhverfri veröld. Oft er það svo að fréttamenn og spjallþáttastjórnendur eru ekki félagsmenn í stéttarfélögum, eru verktakar. Standa ekki skil á launatengdum gjöldum til samfélagsins og vilja losna undan þeirri ábyrgð. En eins einkennilegt og það er þá eru þeir sífellt með kröfur gagnvart samfélaginu og samtökum um að þau geri eitthvað annað en meirihluti félagsmanna stéttarfélaganna hefur samþykkt.
Ég hef stundum bent að forystu stéttarfélags sé einfaldlega gert að framfylgja samþykktum meirihlutans, þar skipti engu hvaða skoðun formaðurinn hafi. Enda er það stundum svo að skoðanir hans hafa orðið undir í atkvæðagreiðslum. T.d. ber samninganefnd samkvæmt lögum að bera niðurstöðu í Karphúsinu undir félagsmenn, sem taka ákvörðun um hvort þeir samþykki niðurstöðuna eða hvort þeir ætli sér að fara í hörku og verkfall. Ég hef einungis atkvæðisrétt í kosningum um þann kjarasamning sem mín laun eru ákvörðuð eftir, Rafiðnaðarsambandið er með 15 aðra kjarasamninga.
Hún er ansi þreytt sú innistæðulausa klisja að fámenn sjálfvalin klíka stjórni öllu í verkalýðshreyfingunni. Við í RSÍ höfum t.d. ekkert með að gera hvernig aðrir stjórna sínum lífeyrissjóð eða hvernig þeir semja.
sunnudagur, 14. nóvember 2010
Hið innihaldslausa þras
Þeir stjórnmálamenn sem voru við völd þegar gengi krónunnar hrundi og Seðlabankinn varð gjaldþrota, fara nú mikinn og telja lægstu laun til skammar fyrir verkalýðshreyfinguna og bera sig við að koma sökum á hana. Í raun eru þessi menn að upplýsa okkur um hversu slök þekking þeirra er á hagsstjórn. Kaupmáttur hefur ekki hrapað vegna lakra kjarasamninga, heldur vegna rangrar efnahagsstjórnar stjórnmálamanna. Þeir hafa ítrekað nýtt krónuna til þess að leiðrétta eigin efnahagsmistök með skelfilegum afleiðingum fyrir almenning og stórkostlegum eignatilfærslum til hinna efnameiri.
Samtök launamanna hafa á undanförnum áratugum ítrekað þurft að grípa til varna vegna skerðingar stjórnvalda á bótum almannatrygginga, þrátt fyrir það halda stjórnmálamenn því fram að þessar bætur séu allt of lágar og bera sakir á aðra. Sömu stjórnmálamenn og sviku umsamda hækkun persónuafsláttar um síðustu áramót, telja nú að verkalýðshreyfingin hafi ekki staðið sig í að verja kjör hinna lægst launuðu.
Þjóðmálaumræða einkennist þannig af lýðskrumi, upphrópunum, sleggjudómum og falsi. Umræðan á Alþingi einkennist af aulabröndurum, útúrsnúningum og átakastjórnmálum og ekkert miðar. Samtök launamanna gengu fram fyrir skjöldu við Hrun og lýstu yfir vilja til þess að ganga með stjórnvöldum og öllum aðilum vinnumarkaðsins til lausnar á þeim vanda sem við blasti. Alltaf og alls staðar í öllum málum fela stjórnmálamenn getuleysi sitt bakvið skrumið. Yfirlýsingar stjórnvalda um endurreisn atvinnulífsins í Stöðugleikasáttmála voru sýndarmennska og virðist aldrei hafa staðið til að standa við þann samning. Það skortir samráð innan ríkisstjórnarinnar, milli ríkisstjórnarinnar og stjórnarandstöðunnar og milli ríkisstjórnarinnar og aðila vinnumarkaðarins.
Kröfur um launahækkanir eru háværar ásamt því að tekið verði með festu á efnahagstjórn og gjaldmiðilsmálum til framtíðar. Verði það ekki gert mun það taka Ísland langan tíma að vinna sig tilbaka upp úr aðsteðjandi vanda og Ísland stefnir í að verða láglaunasvæði til óþarflega langs tíma. Félagsmenn stéttarfélaganna gera kröfur um að grípið verði til harkalegra aðgerða til þess að reka stjórnmálamenn upp úr hjólförum doðans til raunsærra aðgerða. Þjóðarsátt verður ekki gerð nema með aðkomu launafólks, ekki með innistæðulausum yfirlýsingum og skrumskældum veruleika.
Það er óhjákvæmilegt að endurskoða lögum um vinnustöðvanir og fá þar inn sambærileg ákvæði og tíðkast í nágrannalöndum okkar um pólitíska mótstöðu launamanna, ef stjórnvöld sýna andvaraleysi í veigamiklum málum. Verkalýðshreyfingin hefur á undanförnum árum einbeitt sér að fagpólitík án stjórnmálatengsla, en hefur ekki náð ásættanlegum árangri í deilum í mikilvægum málaflokkum, það kallar á breytta vinnuhætti.
Samtök launamanna hafa á undanförnum áratugum ítrekað þurft að grípa til varna vegna skerðingar stjórnvalda á bótum almannatrygginga, þrátt fyrir það halda stjórnmálamenn því fram að þessar bætur séu allt of lágar og bera sakir á aðra. Sömu stjórnmálamenn og sviku umsamda hækkun persónuafsláttar um síðustu áramót, telja nú að verkalýðshreyfingin hafi ekki staðið sig í að verja kjör hinna lægst launuðu.
Þjóðmálaumræða einkennist þannig af lýðskrumi, upphrópunum, sleggjudómum og falsi. Umræðan á Alþingi einkennist af aulabröndurum, útúrsnúningum og átakastjórnmálum og ekkert miðar. Samtök launamanna gengu fram fyrir skjöldu við Hrun og lýstu yfir vilja til þess að ganga með stjórnvöldum og öllum aðilum vinnumarkaðsins til lausnar á þeim vanda sem við blasti. Alltaf og alls staðar í öllum málum fela stjórnmálamenn getuleysi sitt bakvið skrumið. Yfirlýsingar stjórnvalda um endurreisn atvinnulífsins í Stöðugleikasáttmála voru sýndarmennska og virðist aldrei hafa staðið til að standa við þann samning. Það skortir samráð innan ríkisstjórnarinnar, milli ríkisstjórnarinnar og stjórnarandstöðunnar og milli ríkisstjórnarinnar og aðila vinnumarkaðarins.
Kröfur um launahækkanir eru háværar ásamt því að tekið verði með festu á efnahagstjórn og gjaldmiðilsmálum til framtíðar. Verði það ekki gert mun það taka Ísland langan tíma að vinna sig tilbaka upp úr aðsteðjandi vanda og Ísland stefnir í að verða láglaunasvæði til óþarflega langs tíma. Félagsmenn stéttarfélaganna gera kröfur um að grípið verði til harkalegra aðgerða til þess að reka stjórnmálamenn upp úr hjólförum doðans til raunsærra aðgerða. Þjóðarsátt verður ekki gerð nema með aðkomu launafólks, ekki með innistæðulausum yfirlýsingum og skrumskældum veruleika.
Það er óhjákvæmilegt að endurskoða lögum um vinnustöðvanir og fá þar inn sambærileg ákvæði og tíðkast í nágrannalöndum okkar um pólitíska mótstöðu launamanna, ef stjórnvöld sýna andvaraleysi í veigamiklum málum. Verkalýðshreyfingin hefur á undanförnum árum einbeitt sér að fagpólitík án stjórnmálatengsla, en hefur ekki náð ásættanlegum árangri í deilum í mikilvægum málaflokkum, það kallar á breytta vinnuhætti.
miðvikudagur, 10. nóvember 2010
Framtakssjóður
Hvað gengur mönnum til er reka áfram umræðu um Framtakssjóð lífeyrissjóðanna. Sá ofsi sem einkennir málflutning tiltekinna manna, setur mann nú orðið í varnarstöðu. Þeir sem vilja koma á í veg fyrir málefnalega umræðu kasta oft reyksprengjum út og suður og reyna með því að draga umræðuna frá því sem raunverulega skiptir máli.
Starfsmenn lífeyrissjóða hafa það hlutverk að ávaxta fjármuni í samræmi við lög og fjárfestingastefnu hvers sjóðs. Lífeyrissjóðir hafa alla tíð fjárfest í hlutabréfum í atvinnulífinu og fáum þótt athugavert. Hvað veldur því að nú sé slíkum áróðri viðhaldið til að gera alla starfsemi Framtakssjóðsins tortryggilega.
Það er allmargt í þessum málflutning sem minnir á málflutning tiltekins hóps manna í hinum svokallað valdahóp. Manna sem ástunduðu það af krafti að fjárfesta í fyrirtækjum, gengu að lánsfjármagni í bönkunum, bútuðu þau niður, seldu öll verðmæti úr þeim og flúðu svo með peninganna til Sviss skömmu fyrir Hrunið, eða á hulda reikninga á Huldueyjum.
Fyrirtækin lágu eftir í rústum og bankarnir sátu uppi með verðlausar eignir og ógreidd lán. Margt af því sem þessir einstaklingar gerðu fellur mjög líklega undir það hugtak að vera fullkomlega siðlaust og í sumum tilfellum saknæmt. Upplýsingar um þessar athafnir liggja í bönkunum.
Alþekkt er að eftir Hrun verði uppgangur og þá gefa fjárfestingar í hlutabréfum hvað mestan arð. Hvað er að því að sá arður gangi til sjóðfélaga lífeyrissjóðanna, nóg hefur þeim blætt. Og þá kem ég að pælingu minni, og reyndar fjölmargra annarra.
Innkoma Framtakssjóðs fer greinilega ákaflega í taugarnar á þeim sem eiga peninga (þá sem ég talaði um hér framar) og vilja eins og áður getað athafnað sig á þessum hlutabréfamarkaði nánast einir. Fyrir þeim er því óþolandi að Framtakssjóðurinn sé að flækjast fyrir nú.
Eftirtektarvert er að þingmenn sem hafa þegið digrar greiðslur í kosningarsjóði frá þessum herrum skuli m.a. nota ræðustól alþingis til að dreifa slíkum áróðri. Öllu er snúið á haus og búnar til Grýlur í öllum hornum og arfaslakir fréttamenn spila mótþróalaust með.
Fyrirtæki sem umræddir menn fóru höndum um, eru nú sum hver að komast í hendur sjóðs í eigu almennings og þá munu koma fram upplýsingar sem hingað til hafa verið geymdar í bakherbergjum bankanna. Við erum mörg sem treystum því að þetta verði til þess að framangreindir menn verði gerðir ábyrgir gjörða sinna og þeim haldið utan við uppbyggingu heilbrigðs atvinnulífs og hlutabréfamarkaðar.
Starfsmenn lífeyrissjóða hafa það hlutverk að ávaxta fjármuni í samræmi við lög og fjárfestingastefnu hvers sjóðs. Lífeyrissjóðir hafa alla tíð fjárfest í hlutabréfum í atvinnulífinu og fáum þótt athugavert. Hvað veldur því að nú sé slíkum áróðri viðhaldið til að gera alla starfsemi Framtakssjóðsins tortryggilega.
Það er allmargt í þessum málflutning sem minnir á málflutning tiltekins hóps manna í hinum svokallað valdahóp. Manna sem ástunduðu það af krafti að fjárfesta í fyrirtækjum, gengu að lánsfjármagni í bönkunum, bútuðu þau niður, seldu öll verðmæti úr þeim og flúðu svo með peninganna til Sviss skömmu fyrir Hrunið, eða á hulda reikninga á Huldueyjum.
Fyrirtækin lágu eftir í rústum og bankarnir sátu uppi með verðlausar eignir og ógreidd lán. Margt af því sem þessir einstaklingar gerðu fellur mjög líklega undir það hugtak að vera fullkomlega siðlaust og í sumum tilfellum saknæmt. Upplýsingar um þessar athafnir liggja í bönkunum.
Alþekkt er að eftir Hrun verði uppgangur og þá gefa fjárfestingar í hlutabréfum hvað mestan arð. Hvað er að því að sá arður gangi til sjóðfélaga lífeyrissjóðanna, nóg hefur þeim blætt. Og þá kem ég að pælingu minni, og reyndar fjölmargra annarra.
Innkoma Framtakssjóðs fer greinilega ákaflega í taugarnar á þeim sem eiga peninga (þá sem ég talaði um hér framar) og vilja eins og áður getað athafnað sig á þessum hlutabréfamarkaði nánast einir. Fyrir þeim er því óþolandi að Framtakssjóðurinn sé að flækjast fyrir nú.
Eftirtektarvert er að þingmenn sem hafa þegið digrar greiðslur í kosningarsjóði frá þessum herrum skuli m.a. nota ræðustól alþingis til að dreifa slíkum áróðri. Öllu er snúið á haus og búnar til Grýlur í öllum hornum og arfaslakir fréttamenn spila mótþróalaust með.
Fyrirtæki sem umræddir menn fóru höndum um, eru nú sum hver að komast í hendur sjóðs í eigu almennings og þá munu koma fram upplýsingar sem hingað til hafa verið geymdar í bakherbergjum bankanna. Við erum mörg sem treystum því að þetta verði til þess að framangreindir menn verði gerðir ábyrgir gjörða sinna og þeim haldið utan við uppbyggingu heilbrigðs atvinnulífs og hlutabréfamarkaðar.
sunnudagur, 7. nóvember 2010
Litið yfir farinn veg
Nokkru eftir að ég hóf störf innan verkalýðshreyfingarinnar upp úr 1985 hitti ég forsvarsmenn annarra norrænna rafiðnaðarsambanda. Þar var m.a. rætt um kjarasamninga og fram kom að þeir hefðu samið um 2 – 4% launahækkanir. Við höfðum þá nýlega lokið samningum sem innifólu tæplega 40% launahækkanir og ég greindi þeim frá þessu með miklu stolti. Við stæðum töluvert framar en þeir. Viðbrögð þeirra komu mér í opna skjöldu, í stað viðurkenningar horfðu þeir sogmæddir á mig og spurðu „Hvað segirðu Guðmundur, voruð þið að semja um 40% launahækkun? Ef svo er þá hljótið þið að glíma við mjög alvarleg efnahags vandamál.“ Ég hef mikið lært síðan þá, búinn að fara á nokkra kúrsa í Háskólum í rekstrarstjórn, hagfræði og heimspeki, og skil í dag vel þeirra málflutning.
Við glímdum þá við nokkurra tuga prósenta verðbólgu og ég var að glíma við að koma mér upp litlu timburhúsi með aðstoð vina og vinnufélaga, mest í eigin vinnu eða skiptivinnu. Við hjónin höfðum þá klárað það að mestu að utan en allt ófrágengið að innan, búið að setja upp hluta af eldhúsinnréttingu og skrúfa niður klósettið. Þannig fluttum við inn, borðuðum Ora fiskibollur í öll mál, tókum engin frí, áttum tvo 10 ára bíla, sem ég hélt gangandi með viðgerðum fyrir utan húsið á kvöldin eftir langa vinnudaga. Manni tókst einhvernvegin að skrapa saman fyrir afborgunum af síhækkandi lánum og draga fram lífið með margskonar skuldbreytingum.
Reglulega birtust myndir af húsinu okkar í hinum vönduðu og sannleikselskandi dagblöðum og það kynnt sem glæsivilla verkalýðsforkólfs og hann æki um á Hondu og Cherokee jeppa, en þess gætt að minnast ekki á að samtals verðmæti bílanna var töluvert minna en ein ný Lada sport kostaði og húsið væri hálfklárað. Þar var fyrst árið 2005 að við kláruðum baðherbergið og þvottahúsið.
Stjórnmálamenn tóku sig til á þessum tíma og settu mjög hert lög um verkföll, sögðu að misvitrir verkalýðsforkólfar notuðu verkfallsvopnið til pólitískra afskipta og væru með því endurtekið að grípa fram fyrir hendurnar á réttkjörnum fulltrúum þjóðarinnar á hæstvirtu Alþingi. Þetta var í sumu rétt, en það þarf að endurskoða þessi lög og gera verkalýðsfélögum kleift að boða til útfunda og mótmæla, án þess að eiga yfir höfði sem uppsagnir starfsmanna, hýrudrátt, og stefnur um skaðabætur. Eftir þessa lagasetningu var einungis hægt að fara í verkfall eftir árangurlausar sáttatilraunir ríkissáttasemjara í kjaradeilum, undir engum öðrum kringumstæðum er hægt að boða til verkfalla. Síðan þá hefur þessi gerð stjórnmálamanna og fréttamanna hæðst að verkalýðshreyfingunni fyrir að vera orðin liðónýt. Það væri nú annað hér á árum áður, þá gengu verkalýðsforingjar um í gúmmístígvélum, tóku í nefið og helltu niður mjólk, skelltu sér í löng og góð verkföll til þess að efla félagsandann og sömdu reglulega um tugaprósenta launahækkanir.
Rafiðnaðarsambandið er þessa dagana að halda upp á 40 ára afmæli. Frá stofnun höfum við samið um tæplega 4000% launahækkanir, á sama tíma hefur danska sambandið samið um 330% launahækkanir, en þeir standa samt betur en við í kaupmætti. Í sjálfu sér segir þessi setning allt sem segja þarf um efnahagstjórnina hér á landi, en svo furðulegt sem það nú er þá voru sömu stjórnmálamenn endurkosnir til valda, og fréttamenn virðast alls ekki skilja svona augljósar og einfaldar staðreyndir, eða þeir séu leiddir áfram af einkennilegum. Taka endurtekið viðtöl við þá verkalýðsleiðtoga sem eru tilbúnir að skella sér í lýðskrumsgallanum og kóa með þessari gerð stjórnmálamanna og saka félaga sína og samstarfsmenn um að gera kjarasamninga sem eru verkalýðshreyfingunni til skammar.
Það er ekki hægt að skilja suma af þeim sem fjalla um kjaramál öðru vísi en svo að verkalýðhreyfingin semji við sjálfa sig um laun, og standi í vegi fyrir launahækkunum. Standi niður í Karphúsi og hrópi á vinnuveitendur, „Nei takk alls ekki meiri launahækkanir, nú er sko nóg komið af þeim.“ Meir að segja eru tveir verkalýðsforingjar reglulega í fjölmiðlum og halda þessu einnig fram. Og þetta birta fréttamenn athugasemdalaust allsgáðir. Og maður heyrir á kaffistofunum; „Hvers lags hyski er þetta fréttamannadót?“
Nú eru launamenn að undirbúa kjarasamninga og þessir stjórnmálamenn búnir að skipta yfir í hinn venjubundna málflutning vikurnar fyrir kjarasamninga um að verkalýðshreyfingin verði að sýna ábyrgð, er vælt utan í okkur eins og venjulega. Að venju kóa fréttamenn spjallþáttastjórnendur með og setja upp virðulegan svip, hella úr eyrunum, draga augað í pung og birta bullútreikninga um ofurlaun verkalýðsforkólfa.
Ætíð er það svo að daginn eftir að við höfum afgreitt kjarasamninga, skiptir þessi gerð stjórnmálamanna um gír og hæðist af verkalýðsforystunni um að gera arfaslaka kjarasamninga, launin sé þeim til minnkunar. En bak við tjöldin berjast þeir fyrir því að halda krónunni til þess að geta „blóðsúthellingalaust leiðrétt óábyrga kjarasamninga“ með því að fella gengið, svo notuð séu þeirra eigin orð. Alltaf eru tilbúnir nokkrir fréttamenn og spjallþáttastjórnendur til þess að taka þátt í því að níða niður samtök launamanna. Liðónýt samtök, en ekki talað um óábyrga liðónýta efnahagsstjórn, sem reglulega var leiðrétt með handstýrðum gjaldmiðli og jafnharðan ónýtt kjarabarátta launamanna.
Ef maður lítur tilbaka sjáum við að það eru sömu stjórnmálamenn og hafa verið við stjórnvölinn undanfarna áratugi, sem hvað harðast berjast þessa dagana fyrir því að halda í krónuna. Þrátt fyrir að þeir hafi keyrt efnahagslífið kyrfilega í þrot a.m.k. þrisvar á þessum tíma og í ábót tókst þeim að gera Seðlabankann gjaldþrota. En það eru þessir menn sem vilja halda í þá stöðu að geta viðhaldið möguleikum á eignaupptöku hjá launamönnum. Þetta eru sömu menn sem börðust við okkur í undanfara Þjóðarsáttar, en okkur tókst að þvinga stjórnmálamenn til þess að taka upp bætta efnahagsstjórn.
Það eru þessir menn sem börðust við launamenn um að flytja lífeyrissjóðina inn í bankanna, „Vildu ekki vera að greiða 10% skatt til verkalýðshreyfingarinnar“ eins og orðuðu það og fréttamennirnir kóuðu. Okkur tókst að hrinda áhlaupi þeirra með gríðarlegum átökum og maður spyr í dag hvar eignir lífeyrissjóðanna væru núna ef þetta hefði tekist hjá þingmönnum frjálshyggjunnar. Almennu lífeyrissjóðirnir eru einu fjármálastofnanirnar sem stóðu af sér Hrunið, sama má segja um verkalýðsfélögin og starfsemi þeirra. Um það er ekki fjallað í fréttum og spjallþáttum.
Mér er oft hugsað til þess tíma sem ég var að koma út á vinnumarkaðinn um 1970 eftir 6 ára nám, fékk vellaunaða vinnu og var þar að auki í 2 öðrum störfum, hafði mikil laun og vann alla daga vikunnar langt fram á kvöld. Á þessum tíma voru almennu lífeyrissjóðirnir stofnaðir. Eftir að hafa greitt 10% af háum launum mínum í rúm 10 ár nam innistæða mín árið 1980 um það bil verði eins lambalæris. Hvert fóru þeir fjármunir, peningar gufa ekki upp, við vitum öll hvaðan þessir milljarðar hinna 3.000 eigenda þeirra, eru komnir sem bjargað var með neyðarlögum Geirs Haarde.
Þá sögðu launamenn hingað og ekki lengra, þessa eignaupptöku valdhafanna á sparifé okkar verður að stöðva og það tókst. En núna er í raun sama staða uppi, þessi gerð stjórnmálamanna flytur margskonar tillögur þar sem þeir ætla að ráðstafa þessu sparifé launamanna og nýtt það til þess m.a. að greiða upp skuldir annarra og ýmissa annarra hluta. Ef menn voga sér að benda á að það sé andstætt lögum og stjórnarskrá, er manni gert að sitja undir málflutning sem ekki einu sinni væri tækur á málfundi í menntaskóla.
Misvitrir fréttamenn og spjallþáttastjórnendur mæta vitanlega á svæðið kóandi og fara mikinn í áróðrinum gegn samtökum launamanna. Er nema von að álit fólks á stjórnmálamönnum og fréttamönnum sé af skornum skammti?
Þessari gerð stjórnmálamanna tókst að keyra Ísland í þá stöðu að allar þjóðir þar á meðal Norðurlandaþjóðirnar neituðu algjörlega að lána eina einustu krónu til Íslands, nema tekið væri á efnahagsstjórn landsins. Vinur er sá sem til vamms segir og þeir treystu ekki íslenskum stjórnmálamönnum meir en svo að þeir settu það sem skilyrði að það yrði gert undir stjórn AGS. En svo ræðir þessi gerð stjórnmála- og fréttamanna um að reka AGS heim. Skilja menn ekki að þá gilda ekki lengur hin hagstæðu vaxtakjör og við verðum að endursemja um öll þessu lán, og þjóðin færi líklega endanlega á hausinn.
"Hverslags málflutningur er þetta, heyrir maður á kaffistofunum? Eru þessir menn svona illa að sér í efnahags- og kjaramálum eða er þetta allt með ráðum gert til þess að draga til sín völd og auð, skítt með það þó í valnum liggi 30 þús. heimili? "
Lesandi góður, ég er sannfærður um hvort á við.
Við glímdum þá við nokkurra tuga prósenta verðbólgu og ég var að glíma við að koma mér upp litlu timburhúsi með aðstoð vina og vinnufélaga, mest í eigin vinnu eða skiptivinnu. Við hjónin höfðum þá klárað það að mestu að utan en allt ófrágengið að innan, búið að setja upp hluta af eldhúsinnréttingu og skrúfa niður klósettið. Þannig fluttum við inn, borðuðum Ora fiskibollur í öll mál, tókum engin frí, áttum tvo 10 ára bíla, sem ég hélt gangandi með viðgerðum fyrir utan húsið á kvöldin eftir langa vinnudaga. Manni tókst einhvernvegin að skrapa saman fyrir afborgunum af síhækkandi lánum og draga fram lífið með margskonar skuldbreytingum.
Reglulega birtust myndir af húsinu okkar í hinum vönduðu og sannleikselskandi dagblöðum og það kynnt sem glæsivilla verkalýðsforkólfs og hann æki um á Hondu og Cherokee jeppa, en þess gætt að minnast ekki á að samtals verðmæti bílanna var töluvert minna en ein ný Lada sport kostaði og húsið væri hálfklárað. Þar var fyrst árið 2005 að við kláruðum baðherbergið og þvottahúsið.
Stjórnmálamenn tóku sig til á þessum tíma og settu mjög hert lög um verkföll, sögðu að misvitrir verkalýðsforkólfar notuðu verkfallsvopnið til pólitískra afskipta og væru með því endurtekið að grípa fram fyrir hendurnar á réttkjörnum fulltrúum þjóðarinnar á hæstvirtu Alþingi. Þetta var í sumu rétt, en það þarf að endurskoða þessi lög og gera verkalýðsfélögum kleift að boða til útfunda og mótmæla, án þess að eiga yfir höfði sem uppsagnir starfsmanna, hýrudrátt, og stefnur um skaðabætur. Eftir þessa lagasetningu var einungis hægt að fara í verkfall eftir árangurlausar sáttatilraunir ríkissáttasemjara í kjaradeilum, undir engum öðrum kringumstæðum er hægt að boða til verkfalla. Síðan þá hefur þessi gerð stjórnmálamanna og fréttamanna hæðst að verkalýðshreyfingunni fyrir að vera orðin liðónýt. Það væri nú annað hér á árum áður, þá gengu verkalýðsforingjar um í gúmmístígvélum, tóku í nefið og helltu niður mjólk, skelltu sér í löng og góð verkföll til þess að efla félagsandann og sömdu reglulega um tugaprósenta launahækkanir.
Rafiðnaðarsambandið er þessa dagana að halda upp á 40 ára afmæli. Frá stofnun höfum við samið um tæplega 4000% launahækkanir, á sama tíma hefur danska sambandið samið um 330% launahækkanir, en þeir standa samt betur en við í kaupmætti. Í sjálfu sér segir þessi setning allt sem segja þarf um efnahagstjórnina hér á landi, en svo furðulegt sem það nú er þá voru sömu stjórnmálamenn endurkosnir til valda, og fréttamenn virðast alls ekki skilja svona augljósar og einfaldar staðreyndir, eða þeir séu leiddir áfram af einkennilegum. Taka endurtekið viðtöl við þá verkalýðsleiðtoga sem eru tilbúnir að skella sér í lýðskrumsgallanum og kóa með þessari gerð stjórnmálamanna og saka félaga sína og samstarfsmenn um að gera kjarasamninga sem eru verkalýðshreyfingunni til skammar.
Það er ekki hægt að skilja suma af þeim sem fjalla um kjaramál öðru vísi en svo að verkalýðhreyfingin semji við sjálfa sig um laun, og standi í vegi fyrir launahækkunum. Standi niður í Karphúsi og hrópi á vinnuveitendur, „Nei takk alls ekki meiri launahækkanir, nú er sko nóg komið af þeim.“ Meir að segja eru tveir verkalýðsforingjar reglulega í fjölmiðlum og halda þessu einnig fram. Og þetta birta fréttamenn athugasemdalaust allsgáðir. Og maður heyrir á kaffistofunum; „Hvers lags hyski er þetta fréttamannadót?“
Nú eru launamenn að undirbúa kjarasamninga og þessir stjórnmálamenn búnir að skipta yfir í hinn venjubundna málflutning vikurnar fyrir kjarasamninga um að verkalýðshreyfingin verði að sýna ábyrgð, er vælt utan í okkur eins og venjulega. Að venju kóa fréttamenn spjallþáttastjórnendur með og setja upp virðulegan svip, hella úr eyrunum, draga augað í pung og birta bullútreikninga um ofurlaun verkalýðsforkólfa.
Ætíð er það svo að daginn eftir að við höfum afgreitt kjarasamninga, skiptir þessi gerð stjórnmálamanna um gír og hæðist af verkalýðsforystunni um að gera arfaslaka kjarasamninga, launin sé þeim til minnkunar. En bak við tjöldin berjast þeir fyrir því að halda krónunni til þess að geta „blóðsúthellingalaust leiðrétt óábyrga kjarasamninga“ með því að fella gengið, svo notuð séu þeirra eigin orð. Alltaf eru tilbúnir nokkrir fréttamenn og spjallþáttastjórnendur til þess að taka þátt í því að níða niður samtök launamanna. Liðónýt samtök, en ekki talað um óábyrga liðónýta efnahagsstjórn, sem reglulega var leiðrétt með handstýrðum gjaldmiðli og jafnharðan ónýtt kjarabarátta launamanna.
Ef maður lítur tilbaka sjáum við að það eru sömu stjórnmálamenn og hafa verið við stjórnvölinn undanfarna áratugi, sem hvað harðast berjast þessa dagana fyrir því að halda í krónuna. Þrátt fyrir að þeir hafi keyrt efnahagslífið kyrfilega í þrot a.m.k. þrisvar á þessum tíma og í ábót tókst þeim að gera Seðlabankann gjaldþrota. En það eru þessir menn sem vilja halda í þá stöðu að geta viðhaldið möguleikum á eignaupptöku hjá launamönnum. Þetta eru sömu menn sem börðust við okkur í undanfara Þjóðarsáttar, en okkur tókst að þvinga stjórnmálamenn til þess að taka upp bætta efnahagsstjórn.
Það eru þessir menn sem börðust við launamenn um að flytja lífeyrissjóðina inn í bankanna, „Vildu ekki vera að greiða 10% skatt til verkalýðshreyfingarinnar“ eins og orðuðu það og fréttamennirnir kóuðu. Okkur tókst að hrinda áhlaupi þeirra með gríðarlegum átökum og maður spyr í dag hvar eignir lífeyrissjóðanna væru núna ef þetta hefði tekist hjá þingmönnum frjálshyggjunnar. Almennu lífeyrissjóðirnir eru einu fjármálastofnanirnar sem stóðu af sér Hrunið, sama má segja um verkalýðsfélögin og starfsemi þeirra. Um það er ekki fjallað í fréttum og spjallþáttum.
Mér er oft hugsað til þess tíma sem ég var að koma út á vinnumarkaðinn um 1970 eftir 6 ára nám, fékk vellaunaða vinnu og var þar að auki í 2 öðrum störfum, hafði mikil laun og vann alla daga vikunnar langt fram á kvöld. Á þessum tíma voru almennu lífeyrissjóðirnir stofnaðir. Eftir að hafa greitt 10% af háum launum mínum í rúm 10 ár nam innistæða mín árið 1980 um það bil verði eins lambalæris. Hvert fóru þeir fjármunir, peningar gufa ekki upp, við vitum öll hvaðan þessir milljarðar hinna 3.000 eigenda þeirra, eru komnir sem bjargað var með neyðarlögum Geirs Haarde.
Þá sögðu launamenn hingað og ekki lengra, þessa eignaupptöku valdhafanna á sparifé okkar verður að stöðva og það tókst. En núna er í raun sama staða uppi, þessi gerð stjórnmálamanna flytur margskonar tillögur þar sem þeir ætla að ráðstafa þessu sparifé launamanna og nýtt það til þess m.a. að greiða upp skuldir annarra og ýmissa annarra hluta. Ef menn voga sér að benda á að það sé andstætt lögum og stjórnarskrá, er manni gert að sitja undir málflutning sem ekki einu sinni væri tækur á málfundi í menntaskóla.
Misvitrir fréttamenn og spjallþáttastjórnendur mæta vitanlega á svæðið kóandi og fara mikinn í áróðrinum gegn samtökum launamanna. Er nema von að álit fólks á stjórnmálamönnum og fréttamönnum sé af skornum skammti?
Þessari gerð stjórnmálamanna tókst að keyra Ísland í þá stöðu að allar þjóðir þar á meðal Norðurlandaþjóðirnar neituðu algjörlega að lána eina einustu krónu til Íslands, nema tekið væri á efnahagsstjórn landsins. Vinur er sá sem til vamms segir og þeir treystu ekki íslenskum stjórnmálamönnum meir en svo að þeir settu það sem skilyrði að það yrði gert undir stjórn AGS. En svo ræðir þessi gerð stjórnmála- og fréttamanna um að reka AGS heim. Skilja menn ekki að þá gilda ekki lengur hin hagstæðu vaxtakjör og við verðum að endursemja um öll þessu lán, og þjóðin færi líklega endanlega á hausinn.
"Hverslags málflutningur er þetta, heyrir maður á kaffistofunum? Eru þessir menn svona illa að sér í efnahags- og kjaramálum eða er þetta allt með ráðum gert til þess að draga til sín völd og auð, skítt með það þó í valnum liggi 30 þús. heimili? "
Lesandi góður, ég er sannfærður um hvort á við.
miðvikudagur, 3. nóvember 2010
Glundroðinn við völd
Nú eru tímar lýðskrums og yfirboða. Um helgina kom niðurstaða skoðanakönnunar. Engin undrast niðurstöður hennar, allir eru óánægðir með hversu hægt gengur að koma hagkerfinu í gang og fá niðurstöður í skuldamál heimilanna. Virkaði ekki vel þegar Jóhanna kynnti það sem vilja ríkisstjórnarinnar að ná heildarsamkomulagi á vinnumarkaði til þess að koma atvinnulífinu í gang.
Þetta samkomulag er búið að vera í gangi í nokkurn tíma og var kallað Stöðugleikasáttmáli, þar lágu fyrir hvaða aðgerðir aðilar væru sammála um að þyrfti að grípa til hvað varðar atvinnulífið, en endalausar deilur innan ríkisstjórnarinnar urðu til þess að lítið gerðist. Öll fyrirtækin settu þar fram þá skoðun að forsenda þess að eðlilegt viðskiptaástanda kæmist á yrði að leysa Icesave.
Þetta hefur komið rækilega fram og ljóst að afstaða stjórnarandstöðunnar með órólegu deildinni er orðin mjög stór Þrándur í götu gagnvart upprisu íslensks atvinnulífs. Stjórnarandstaðan hefur gert allt sem á hennar valdi stendur til þess spila undir með órólegu deildinni og skapa enn meiri glundroða, þar hafa hagsmunir launamanna og fyrirtækja ekki verið hafðir til hliðsjónar.
Sjálfstæðisflokkurinn skellti fram óraunsæjum gylliboðum og finnst það vera innlegg í stöðuna, segir allt um veruleikatenginguna þar á bæ. Sjálfstæðisflokkurinn stóð fyrir skattahækkunum hjá hinum lægst launuðu með því að að láta skerðingarmörk í bótakerfinu ekki fylgja verðlagi og þurrkaði nánast út m.a. vaxtabætur hjá ungu fólki á suðvestur horninu. En hann lækkaði svo skatta hjá þeim sem mest höfðu milli handanna. Um helgina kom fram einn eitt yfirboð Sjálfstæðismanna þar sem þeir vilja viðhalda glundroðanum. Hann sagði skattahækkanir ríkistjórnarinnar vera að sliga heimilin.
Það sem er að sliga heimilin og fyrirtækin er fyrst og síðast gjaldmiðilshrun sem er bein afleiðing efnahagsstefnu undir forystu Davíðs Oddsonar og hans stjórnar í Seðlabankanum. Hækkun skulda, kaupmáttarfall, lífskjaraskerðing, erfiðleikar atvinnulífs, allt þetta má rekja til gjaldmiðilsins og efnahagstjórnar Davíðs og félaga.
Engin þeirra sem stóð að þessari stefnu hefur fengist til þess að horfast í augu við afleiðingargjörða sinna. En það er mun verra að engin þeirra hefur fengist til þess að takast á á við vandan. Frekar hafa þeir valið þann kost að skapa enn meiri glundroða og þyrla upp ryki til þess að fela hin skelfilegu mistök og þá spillingu sem viðgekkst undir þeirra stjórn.
Þetta samkomulag er búið að vera í gangi í nokkurn tíma og var kallað Stöðugleikasáttmáli, þar lágu fyrir hvaða aðgerðir aðilar væru sammála um að þyrfti að grípa til hvað varðar atvinnulífið, en endalausar deilur innan ríkisstjórnarinnar urðu til þess að lítið gerðist. Öll fyrirtækin settu þar fram þá skoðun að forsenda þess að eðlilegt viðskiptaástanda kæmist á yrði að leysa Icesave.
Þetta hefur komið rækilega fram og ljóst að afstaða stjórnarandstöðunnar með órólegu deildinni er orðin mjög stór Þrándur í götu gagnvart upprisu íslensks atvinnulífs. Stjórnarandstaðan hefur gert allt sem á hennar valdi stendur til þess spila undir með órólegu deildinni og skapa enn meiri glundroða, þar hafa hagsmunir launamanna og fyrirtækja ekki verið hafðir til hliðsjónar.
Sjálfstæðisflokkurinn skellti fram óraunsæjum gylliboðum og finnst það vera innlegg í stöðuna, segir allt um veruleikatenginguna þar á bæ. Sjálfstæðisflokkurinn stóð fyrir skattahækkunum hjá hinum lægst launuðu með því að að láta skerðingarmörk í bótakerfinu ekki fylgja verðlagi og þurrkaði nánast út m.a. vaxtabætur hjá ungu fólki á suðvestur horninu. En hann lækkaði svo skatta hjá þeim sem mest höfðu milli handanna. Um helgina kom fram einn eitt yfirboð Sjálfstæðismanna þar sem þeir vilja viðhalda glundroðanum. Hann sagði skattahækkanir ríkistjórnarinnar vera að sliga heimilin.
Það sem er að sliga heimilin og fyrirtækin er fyrst og síðast gjaldmiðilshrun sem er bein afleiðing efnahagsstefnu undir forystu Davíðs Oddsonar og hans stjórnar í Seðlabankanum. Hækkun skulda, kaupmáttarfall, lífskjaraskerðing, erfiðleikar atvinnulífs, allt þetta má rekja til gjaldmiðilsins og efnahagstjórnar Davíðs og félaga.
Engin þeirra sem stóð að þessari stefnu hefur fengist til þess að horfast í augu við afleiðingargjörða sinna. En það er mun verra að engin þeirra hefur fengist til þess að takast á á við vandan. Frekar hafa þeir valið þann kost að skapa enn meiri glundroða og þyrla upp ryki til þess að fela hin skelfilegu mistök og þá spillingu sem viðgekkst undir þeirra stjórn.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)