föstudagur, 16. september 2011

Ábyrgðarlaust fólk

Eins og flestum landsmönnum er kunnugt um þá varð hér efnahagslegt Hrun haustið 2008, mun alvarlegra en í nágrannalöndum okkar. Helstu orsakir þessa Hruns er að þáverandi stjórnmálamenn ásamt Fjármálaeftirliti og stjórn Seðlabanka, ásamt reyndar forseta landsins, sem langar svo til þess að vera virkur í þessu reyndar án nokkurrar ábyrgðar, höfðu í engu sinnt aðvörunum margra, þar á meðal aðilum vinnumarkaðs um að það stefndi í alvarlega erfiðleika ef ekkert yrði að gert.

Nágrannaþjóðir okkar höfnuðu algjörlega að koma að því að koma landinu til hjálpar nema að settur yrði yfirfrakki á íslenska stjórnmálamenn, þ.e.a.s. AGS. Síðan lánuðu Norðurlandaþjóðirnar ásamt Pólverjum og AGS þá fjármuni á mjög góðum kjörum sem þurfti til þess að koma Íslandi á lappirnar aftur.

Reyndar undir háværum, ómaklegum og ómerkilegum ásökunum íslenskra stjórnmálamanna og forseta landsins um að þar færu helstu óvinir landsins vegna þess að þau höfðu ekki viljað gera þetta nema með skilyrðum um að íslenskir stjórnmálamenn myndu taka upp á því að haga eins og fullorðið fólk og tæki störf sín alvarlega.

Nú er AGS farið og við landsmenn höfum verið að vona að Hrunið og eftirleikur þess hafi orðið til þess að íslenskir stjórnmálamenn og forseti landsins bættu ráð sitt. En undafarna daga hefur komið í ljós að þessir menn hafa ekkert lært og stefna landinu hraðbyri aftur í sama hjólfarið. Í nýlegum skoðanakönnunum kemur fram að helmingur þjóðarinnar vill þetta fólk í burtu.

Gríðarlega mörg áríðandi mál eru á dagskrá Alþingis en þá sýnir stjórnarandstaðan enn einu sinni fullkomið ábyrgðarleysi. Hér er t.d. dæmi um það: Á kvöldfundi í gærkvöldi hefur það meðal annars borið til tíðinda að Ásmundur Einar Daðason og Árni Johnsen hafa skipst á skoðunum um sauðnautarækt.

Árni hefur ennfremur sagt sögur af hlýðni hunda, Ásbjörn Óttarsson hefur rætt um öryggismál sjómanna og Vigdís Hauksdóttir hefur sagst ætla að tileinka sér íslenskt orðfæri.

Þetta fólk er á fullum launum hjá okkur landsmönnum og eru sannarlega ekki að sinna störfum sínum. Á meðan bíða heimilin eftir því að tekið verði á málum þeirra og vitinu komið fyrir bankana.

fimmtudagur, 15. september 2011

Hamfarir heimilanna

Í gærkvöldi sýndi Sjónvarpið merkilega heimildarmynd um hina svokölluðu Hamfarakenningu. Hvernig frjálshyggjan og böðlar hennar hafa undanfarna áratugi sópað upp eignum almenning og flutt þær til valdastéttarinnar og um leið hiklaust myrt og fangelsað hundruð þúsunda. Allt sem fjallað var um í myndinni þekkjum við íslendingar vel, því miður alltof vel.

Þetta hefur verið gert reglulega hér á landi í gegnum gengisfellingar krónunnar. Afleiðingar Hrunsins blasa við í valnum liggja um 20 þús. íslensk heimili vegna stökkbreyttra skulda og fjöldi fólks er í skuldafangelsi. Fámennur hópur manna sogaði til sína gríðarlegt fjármagn og kom því undan til skattaparadísa.

Fólk sem á sparifé sitt í lífeyrissjóðum hefur ekki farið varhluta af þessari eignaupptöku því þessum aðilum tókst að soga upp umtalsverða hluta að sparifé landsmanna. Þetta hefur ætíð verið meginhluti þeirrar eignaupptöku sem framkvæmd er reglulega á Íslandi með óskatæki valdastéttarinnar Krónunni.

Þar höfum við séð framarlega t.d. forsvarsmenn stjórnmálaflokka sem eru sterkefnaðir eftir Hrunið en berjast svo harkalega gegn því að tekið verði á vandanum og vilja viðhalda stöðu sinni til þess að vera í stöðu þeirra sem geta hirt til sín arð vegna næstu gengissveiflu , sem verður samkvæmt venju eftir um það bil 7 ár.

Nú eru bankarnir farnir að skila tuga milljarða hagnaði ásamt útgerðunum. Hingað eru mættir erlendir spámenn sem segja að það sé aðdáunarvert hversu vel íslendingum hefur gengið að ná sér upp.

Þar er einungis horft á afkomu fjármálafyrirtækja og arðsemisgreiðslur. Ekki er fjallað um þau heimili sem liggja bjargarlaus í valnum. Manni verður flökurt að hlusta á fréttir af þessu tagi, eins og t.d. í fréttum RÚV í gær þar sem þetta var birt athugasemdalaust.

Ef við lítum til nágrannalanda okkar,þá varð þar efnahagsleg niðursveifla. En almennir launamenn urðu ekki fyrir kaupmáttarhrapi, allstaðar hefur verið kaupmáttaraukning, reyndar minni en oft á en m,enn liggja plús megin.

Í þessum löndum hélt almenningur eignum sínum, og varð ekki fyrir stökkbreytingum skulda.

Í þessum löndum eru vextir umtalsvert lægri en hér, og þeir ruku ekki upp í tugi prósenta. Í mörgum þessara landa eru verðtryggingar á langtíma lánum en verðbólgan reis ekki það hátt að hún færi í gang eins og hún gerði kyrfilega hér vegna Hruns krónunnar. Nú er reyndar farið að tala um að bjóða lán án verðtryggingar, en takið eftir að þau lán eru með allt að 3x hærri vöxtum er þekkist í nágrannalöndum okkar.

Krafan hlýtur að vera að tekið verði á þessum málum af alvöru, framkvæmdar verði skuldaleiðréttingar og breytingar á peningastefnunni til framtíðar. Ekki einungis þannig verði tekið verði sparifé þeirra landsmanna sem hafa lagt til hliðar sparnað sinn í lífeyrissjóði og það nýtt til þess að greiða þann kostnað og bankarnir og útflutningsfyrirtækin njóti ein hagnaðar af lágri krónu.

sunnudagur, 11. september 2011

Forseti lýðveldisins

Ég hef sjaldan verið sammála Ólafi Ragnari og ekki verið stuðningsmaður hans, en mér fannst hann standa sig ágætlega til að byrja með og tók oftar en ekki afstöðu með honum þegar streymdu frá Valhöll einstaklega ómaklegar, ósmekklegar og hatursfullar aðdróttanir.

En Ólafur Ragnar missti flugið fullkomlega í hrifningu sinni af útrásarvíkingunum og þeim ræðum sem hann hélt í ferðum sínum um heimsbyggðina með þeim, þar hófst ferðalag hans með málsvörum frjálshyggjunnar, sem stendur enn yfir.

Ólafur Ragnar hefur alltaf verið tækifærissinni og fer hiklaust hring eftir hring í málflutningi sínum, það er reyndar einkenni margra íslenskra stjórnmálamanna. Hann er búinn að valda atvinnulífinu miklum skaða á undanförnum árum, þá sérstaklega hvað varðar Icesave-málið og við erum ekki búinn að súpa seiðið af þeim ákvörðunum sem forseti vor tók. Reyndar er ég þeirrar skoðunnar að Ólafur sé búinn að átta sig á þeim afleiðingum sem munu koma upp innan skamms og sé byrjaður að undirbúa vörn sína.

Eins og allir vita þá hafa allir stjórnmálaflokkarnir viðurkennt að Ísland beri ákveðnar skuldbindingar í því máli og samningarnir snérust ekki um það, heldur með hvaða kjörum það yrði gert, þá skiptir öllu sú vaxtaprósenta sem gildir við endurgreiðslu á því láni sem Hollendingar og Bretar tóku til þess að gera upp skuldbindingar við innlánseigendur á Icesave. Sú upphæð gæti allt að fimmfaldast frá þeim vaxtakjörum sem voru í síðasta samning sem Ólafur Ragnar setti fótinn fyrir og það er langt frá því að útséð með að það hafi verið sá happafengur sem hann vill halda fram þessa dagana.

Bara til þess að hafa það nú á hreinu, þá er ég ekki að sækjast eftir því að fá að borga þessar skuldir, en við verðum einfaldlega að horfast í augu við staðreyndir, getum ekki borið fyrir okkur innistæðulaust skrum.

Aðdróttanir Ólafs Ragnars og fylgismanna hans úr Valhöll gagnvart okkar helstu vinaþjóðum eru einstaklega ómaklegar og reynda einfaldlega ógeðfelldar. Öll vitum við að það voru Norðurlandaþjóðirnar ásamt Pólverjum ásamt AGS sem komu okkur til hjálpar með miklum lánum á einstaklega góðum kjörum.

Það er eftirtektarvert hvernig þeir menn sem stjórnuðu hér á landi síðustu tvo áratugi og mótuðu þá efnahagsstefnu sem leiddi okkur fram að bjargbrúninni mæra Ólaf. „Sammála hverju einasta orði sem Ólafur sagði“, segja ritstjórar MBL í greinum undanfarna daga.

Það segir okkur allt um hæfi þessara manna til þess að stjórna og móta efnahagsstefnuna og skýrir vel fyrir okkur hvers vegna Ísland fór mikið verr út úr kreppunni en aðrar þjóðir. Þá á ég vitanlega sérstaklega við íslenska launamenn og heimilin.

Í Stjórnlagaráði var mikið talað um málskotsrétt forsetans, hvort setja ætti skorður við hvaða málaflokkum hann mætti skjóta til þjóðarinnar og hvort hann ætti að bera á ábyrgð sínum á eigin orðum og gerðum t.d. með afsögn Niðurstaðan varð sú að gera það ekki.

Öll vitum við að Ólafur Ragnar veltir því vel fyrir sér hvað hann segir áður en hann fer í fjölmiðla. Nýjasta útspil Ólafs Ragnars er að mínu mati úthugsað. Hann er að grípa niðurstöðu Stjórnlagaráðs og ætlar sér að hafa frumkvæði í að túlka hana á þann veg að forsetinn verði í komandi framtíð afgerandi þátttakandi í stjórnmálum.

Jafnvel þó hann hætti í vor, þá hentar sú túlkun mikið betur í æviminningarnar.

Zombíljóðin

Sá Zombíljóðin í gær. Í verkinu er dreginn upp sú hrikalega mynd sem haldið er að okkur í nánast hverjum fréttatíma. Þetta er orðið í svo miklu magni að við lítum ekki upp þó í fréttatímum sem farið yfir hrottaleg ofbeldisverk og rakti mannlegir harmleikir.

Verð að segja eins og er, mér fannst verkið ekki nægilega vel unnið og fór vonsvikinn heim.

laugardagur, 10. september 2011

Helmingur er búinn að fá nóg

Daglega birtast stjórnmálmenn í fréttum fjölmiðla þar sem þeir standa í ræðustóli, innihald ræðunnar er útúrsnúningakeppni, á meðan hrópar þingheimur barnalegar yfirlýsingar utan úr sal. Fréttamenn og spjallþáttastjórnendur eru virkir þátttakendur í þessari kappræðu. Athugasemdalaust birta þeir innistæðulausar fullyrðingar skrumara og sumir spjallþáttastjórnendur bæta um betur í skruminu.

Þeir sem gera tilraun til þess að halda uppi málefnalegri umræðu, sem eru reyndar vissulega margir, fá ekki aðgang að fréttum og ef þeim er boðið í spjallþætti þurfa þeir að standa í orðaskaki við spjallþáttastjórnandann. Hér á ég sérstaklega við við morgun- og eftirmiðdagsþætti útvarpsstöðvanna.

Áberandi er sú hefð hér á landi að ræða ekki um málefnið. Ef einhver setur fram skoðun eða gerir aths. við framsetningu þeirra sem verja sérhagsmunina, þá er viðkomandi umsvifalaust dreginn í einhvern dilk og það er talið nægjanlegt innlegg í umræðuna, ekki er minnst á viðkomandi málefni. Þú ert svona, við vitum hvaðan þú kemur. Þú ert að verja hagsmuni. Allt snýst um að gera viðkomandi ótrúverðugan.

Valdastéttin beitir öllum brögðum til þess að halda samfélaginu föstu sama hjólfarinu og verja eigin stöðu svo þeir geti staðið að reglulegum eignatilfærslum frá launamönnum til hinna fáu. Forsjárhyggjan er áberandi, almenningur hefur ekki gott af því að fá að velja. Við skulum sjá um það fyrir þjóðina.

Það kemur ekki á óvart að innan við helmingur aðspurðra í skoðanakönnun Fréttablaðsins og Stöðvar tvö treystir ekki núverandi stjórnmálaflokkum og helmingur vill að forsetinn fari. Þeim fækkar sífellt sem vilja taka afstöðu til stjórnmálaflokkanna. 85% ungs fólks sér ekki framtíð sína hér á landi. Vel menntað fólk flyst af landi brott og fólk sem er að ljúka námi erlendis kemur ekki heim.

Það ástand sem hefur ríkt eftir Hrun er kjörland fyrir skrum og yfirboð. Það dugar ekki lengi því hið rétta kemur alltaf upp á yfirborðið og sífellt fleiri sjá í gegnum skrumið og vill ekki vera þátttakandi í því.

Í svona ástandi þarf að taka óvinsælar ákvarðanir og það þarf staðfestu umfram annað. Það veit hinn almenni borgari og hann sættir sig ekki við upplausnina á Alþingi. Það eru einungis þeir sem umgangast sinn stjórnmálflokk eins og trúarbrögð og kjósa hann sama á hverju gengur sem taka afstöðu í skoðanakönnuninni og þeir eru vel innan við helmingur kjósenda.

þriðjudagur, 6. september 2011

Heimsyfirráð eða dauði

Nú blasa við afleiðingar þess að ekki var tekið á þjóðlendumálum af festu og þjóðinni tryggður eignaréttur á afréttinum og náttúruverðmætum. Endurtekið erum við að súpa seiðið af sérhagsmunastefnu og forsjárhyggju valdastéttarinnar. Nú vill hún koma í veg fyrir að landsmenn fái að taka afstöðu til hugsanlegra samninga um betri kjör og stöðugri kaupmátt.

Þeir sem gefa sig út fyrir að vera í forsvari fyrir frelsi í viðskiptum og frjálsu samfélagi, standa alltaf fremstir í að viðhalda forsjárhyggju og lokuðu samfélagi til þess að verja hagsmuni valdstéttarinnar. Þetta hefur afhjúpast svo vel eftir Hrunið, hið sjálfskapaða Sovét þeirra sem hafa tekið upp sambúð á samyrkjubúinu Heimsýn.

Hegðum íslendinga samsamar sig við söguþráð þekktra hasarkvikmynda. Hinn vondi er einhver útlendingur sem vill beita íslensku þjóðina ofbeldi og ná með heimsyfirráðum. Minna má það nú ekki vera. Forsvarsmenn Íslands mæta svellkaldir í erlenda fjölmiðla og halda því fram að ESB muni riða til falls takist þeim ekki að ná undir sig auðlindum Íslands og bjarga þar með endurnýjanlegri orkuþörf og efnahagsvanda alls ESB svæðisins.

Drýldin sjálfumgleðin og þjóðremban einkennir málflutninginn, vonglaðir horfa menn til þess að Ísland verði aftur hernaðarlega mikilvægt og þá náum við fyrri lykilstöðu í nýju köldu stríði milli Kína og allra hinna. Þá getum við fengið allt það sem við viljum. Þegar allt norðurheimsskautssvæðið rennur undir landhelgi Íslands með takmarkalausum olíu- og gaslindum auk öflugra nýrra fiskimiða sem koma undan ísnum. Eru menn búnir að gleyma samningum um miðlínur milli landa?

Nú er allt þetta í hættu nú takist ekki að koma í veg fyrir að Kína nái að kaupa harðbýlt heiðarbýli upp á hálendi Íslands og reisa þar risavaxið heilsárshótel og golfvöll. Dregin er upp svört draugamynd af því hvernig kínverska fjárfestar hafa keypt upp land og náttúruauðlindir um allan heim.

Fyrir nokkrum árum var ég vegna starfs míns á norrænum vettvangi gestgjafi varaforseta Kínverska Alþýðusambandsins. Hún var þá talin vera 8. valdamesti maðurinn í Kína, var vel inni í íslenskum málum, spurði mikið út í hvernig stéttarfélög störfuðu hér á landi og stöðu heimilanna. Ég bauð henni heim svo hún gæti séð íslenskt heimili. Hún þáði boðið og við ókum heim í Grafarvoginn umkring lífvörðum. Við Helena búum í litlu timbureinbýlishúsi innst í botnlanga og erum þar af leiðandi með rúmgóða lóð með margskonar ræktunarmöguleikum.

Þegar við gengum kringum húsið spurði frúin, „Hversu margar fjölskyldur eiga þennan garð?“ Ég skyldi ekki spurninguna og bað um skýringu, þá benti hún á nokkrar 8 hæða háar blokkir sem eru í grenndinni og spurði, „Hvar eru garðar fólksins sem býr í þessum húsum?“

Ég útskýrði íslenska fyrirkomulagið og við ættum ein þennan garð. Þá sagði frúin, „Ef þið íslendingar væruð með sama fólksfjölda og við, þá byggju á Íslandi tæplega 100 milljónir manna.“ Ég var í París um helgina í fyrsta skipti, við fórum um borgina með góðum íslenskum leiðsögumanna, sem benti okkur á að París með sína 2,2 millj. íbúa væri á jafnstóru svæði og Reykjavík og nágrannabyggðir, eða um 12 km á annan veginn og 16 km á hinn.

Ummæli kínversku frúarinnar hafa ítrekað komið fram í huga minn á undanförnum árum. Kínverjar hugsa langt fram í tíman, mun lengra en við á Vesturlöndunum. Eitt skref er upphaf langs ferðalags. Þessi hugsunarháttur er fjarri okkur íslendingum. Kínverjar hafa nýtt hinn hratt vaxandi sparnað til þess að kaupa ríkisskuldabréf af Bandaríkjunum og Evrópu og hafa einnig keypt upp risavaxin ræktunarlönd í Afríku.

Hvert stefna Kínverjar? Erum við í þeirri stöðu að geta hafnað stórum fjárfestum og komið í veg fyrir yfirtökur og fjárfestingar í innviðum íslensks samfélags? Höfum við efni, sjálfstjórn og aga til þess að segja nei takk?

Þeir sem skipulögðu efnahagsstefnu sem leiddi okkur fram af bjargbrúninni með ofurskuldsetningu þjóðarinnar, vilja ávísa þeim kostnaði fram í tímann, með því að taka út mikinn hluta af þeim sparnaði sem er í lífeyrissjóðunum og nýta það strax í dag.

Afleiðingar af þessu ráðslagi er augljós, sem sumir hafna að horfast í augu við. Heimtufrekjan ræður för að venju. Börn okkar og barnabörn verða þá að halda uppi mun dýrara lífeyriskerfi, sem verður í raun gegnumstreymiskerfi. Hlutfall lífeyrisþega hefur þá tvöfaldast samanborið við skattgreiðendur og skatttekjumöguleikar ríkissjóðs verulega skertir.

Leiddu hugann að því lesandi góður hverjir það eru sem vilja fara þessa leið? Það eru þeir hinir sömu sem mótuðu efnahagstefnuna, sem leiddi yfir okkur Hrunið og berjast með öllum ráðum að stigin verði skref upp úr því hjólfari sem þeir hafa verið fastir í undanfarna áratugi.

Sláandi munur á lánum

Fréttaflutningur af lánakjörum hefur verið áberandi allt frá Hruni af eðlilegum ástæðum. Lýðskrumarar hafa átt auðveldan aðgang að fjölmiðlum með yfirlýsingar um skyndireddingar. Þessu hefur réttilega verið lýst á þann veg að verið sé að ráðast að framleiðendum plástra um getuleysi þeirra að koma í veg fyrir afleiðingar stórslysa.

Íslenska stórslysið er slök efnahagstjórn og krónan, en ekki verðtryggingin. Örgjaldmiðill veldur miklum efnahagssveiflum, sem síðan valda háum vöxtum, það kallar á einhverskonar greiðsludreifingu komi verðbólguskot, svo fólk ráði við að greiða þau lán sem það tekur. Áður en þetta kerfi var tekið upp átt sér stað stórfelld eignaupptaka hjá sparifjáreigendum, ríkissjóður skattleggur reyndar þessa neikvæðu eignamyndun í gegnum fjármagnstekjuskatta. Þetta bitnar harðast á venjulegum launamönnum sem ekki eru í ríkistryggðum lífeyrissjóðum.

Við gerum kröfu til þess að fréttastofa RÚV vandi til verka. Í gær var t.d. gerður samanburður á verðtryggðum og óverðtryggðum lánum. Bæði eru lánin uppá 20 milljónir króna annað verðtryggt, hefðbundið íbúðalán með 4,3% vöxtum en hitt óverðtryggt lán með 6,45% vöxtum. Vextirnir eru fastir til fimm ára en verða að þeim tíma loknum endurmetnir. Miðað var við 5% verðbólgu. Greiðslubyrði óverðtryggða lánsins er helmingi hærri, en greiðslubyrði hins lánsins þegar tekið er tillit til 5 ára endurreiknings vaxta. Að fimm árum liðnum hefur lántaki greitt tæpar sjö milljónir af óverðtryggða láninu en um sex milljónir af hinu. Hann hefur ekki greitt allt sem honum bar vegna verðbólgunnar og sá hluti er færður aftar á lánstímann. Ósköp einföld stærðfræði.

Verðtrygging er óvirk ef ekki eru verðlagsbreytingar umfram verðbólguspár Seðlabanka. Við stöðugleika hún meinlaus. Verðtrygging er ekki einungis til hér á landi hún er víða til, jafnvel í löndum sem búa við stöðugleika. Þeir sem krefjast afnáms verðtryggingar verða að gera sér grein fyrir það að það verður ekki gert bara öðrum megin, heldur verður einnig að afnema verðtryggingu örorkubóta og lífeyris.

Það var ákvörðun stjórnmálamanna að fara út 100% lán á íbúðarmarkaði sem varð til þess að fasteignaverð flaug upp úr öllu valdi. Það var ákvörðun bankanna og vinnulag starfsmanna þeirra sem varð til þess að haldið var að fólki lánum sem fyrirfram var vitað að voru töluvert meiri en raunverð var. Þar er að finna ástæðu vandamálanna, ekki í verðtryggingu.

Sumir virðast telja að hægt sé að velja fasta vexti í stað breytilegra vaxta og strika svo út kostnað sem hlýst af verðbólgu umfram 2,5%. Hér er ákaflega einfaldað dæmi : Tekið er 20 millj. kr. lán. í 40 ár. Afborganir af höfuðstól er þá 500 þús. á ári. Ef lánið væri á breytilegum vöxtum, sem fóru upp fyrir 20% á tímabili, þá hefði vaxtagreiðsla þessa láns verið 4 millj. kr. það árið. Semsagt viðkomandi hefði þá þurft að greiða af láninu 4.5 millj. kr. það árið, eða tæp 400 þús. kr. á mán.

Með verðtryggingu og föstum 5% vöxtum þá væri afborgunin höfuðstóls vitanlega sú sama 500 þús. kr. á ári og vaxtagreiðsla 1 millj. Afborgun 20% verðbólguárið væri þá 1.5 millj. kr. á mán. eða um 130 þús. kr. á mán. Þarna var fluttur hluta af vaxtagreiðslu það er 3 millj. kr. yfir á seinni hluta lánstímans, eða með öðrum orðum lánið óx um 3 millj. kr.

Það liggur fyrir að meðan við höfum ekki stöðugan gjaldmiðil þá verður til greiðsluform sem er verðtrygging í einhverskonar formi. Ef hún verður afnumin mun engin setja fjármuni í langtímalán og afborganir af lánum verða óbærilegar vegna þeirra ofurvaxta sem íslenska krónan kallar á. Kannanir sýna að vextir af verðtryggðum lánum eru að jafnaði lægri en vextir af lánum með breytilegum vöxtum. Verðtryggð lán eru þekkt víða, en það reynir sjaldan á verðtrygginguna vegna þess að það er í umhverfi stöðugs gjaldmiðils.

laugardagur, 27. ágúst 2011

Yellowstone

Undanfarin ár hefur bandarískur tengdasonur minn oft haft það á orði að honum fyndist ekki vera innistæða fyrir fullyrðingum íslendinga um útvist á Íslandi. Við töluðum um að landslag og gönguleiðir væri svo sérstakt að sambærilegt fyndist ekki annars staðar. Hann ólst upp við útivist í fjöllum Idaho og hann lagði til við færum þangað við tækifæri.

Loks fannst tími sem hentaði öllum og lagt var í hann um verzlunarmannahelgina. Eftir um 10 tíma flug með nokkrum millilendingum vorum við komin til Jackson Hole í Wyoming, eina flugvöllinn innan Yellowstone þjóðgarðsins. Þar höfðum við leigt lítinn og lipran sendibíl sem var búið að breyta þannig að í honum var gott rúm auk tveggja sætanna fram í. Undir rúminu voru útilegugræjur og pláss fyrir töskur. Þetta varð okkar heimili næstu 2 vikurnar og fór prýðilega um okkur. Við áttum eftir að aka liðlega 2.000 km og bíllinn eyddi nánast engu og benzínið helmingi ódýrara en heima.


Leið okkar lá frá Jackson í gegnum Teton svæðið sem er einn af 390 þjóðgörðum BNA. Hann liggur fast við Yellowstone þjóðgarðinn. Teton er umfangsmikið svæði með fjöllum allt upp í um 4.000 hæð og mörgum vötnum og vatnsföllum. Allt svæðið skipulagt með nokkrum tjaldsvæðum tengdum saman með miklu gönguslóðakerfi. Á svæðinu eru mikil og vinsæl skíðasvæði. Aðgangseyrir inn í garðinn er 3.000 kr. fyrir okkur bæði 7 daga og gildir fyrir báða þjóðgarðana. Innifalið í því var veiðileyfi í ám og vötnum.

Eftir að hafa eytt fyrsta deginum í að skoða Teton ókum við inn í Yellowstone fórum úr um 1.000 m hæð upp í 2.600 m hæð, sem við áttum eftir að vera í meirihluta tímans. Fyrsta tjaldsvæðið var við eitt af tjaldsvæðunum við Yellowstone vatn, þar lærðum við að allir kynda varðeld við sitt tjald, til að elda og ekki síður til þess að halda flugunni fjarri.

Í Yellowstonegarðinum eru 8 tjaldsvæði, um 60 km á milli flestra þeirra. Þau voru misstór en nokkur tóku um 7.000 gesti. Á öllum voru snyrtingar og verzlun fyrir helstu nauðsynjar. Auk þess er á nokkrum þeirra einnig stórt hótel og veitingastaður. Nokkur munur er á þessum tjaldsvæðum og því sem við venjumst á Ísland, þau eru eins og tjaldsvæði víðast í Evrópu og BNA með afmörkuðum básum sem maður leigir og þarf að panta fyrirfram eða mæta fyrri part dags á annatímum til þess að ná plássi.

Fullkomin ró verður að vera frá kl. 22 – 06, bannað að setja bíl að önnur tæki í gang. Í hverjum bás er markað svæði fyrir bíla og húsvagna og svo gróið svæði fyrir tjöld. Borð með áföstum bekkjum er í hverjum bás og eldstæði fyrir varðeldinn. Það kostar um 3.000 kr. nóttin að leigja bás og í hverjum bás mega gista mest 6 einstaklingar.

Við fórum nokkuð illa út úr mýbitinu fyrstu dagana, en eftir liðlega viku virtist varnarkerfi líkamans búið að samsama sig við eitrið í bitunum og maður hætti smásaman að bera á sig varnareitrið.

Yellowstone svæðið er stórkostlegt með mörgum gríðarlega fallegum háhitasvæðum, mikilfenglegum árgljúfrum og fossum. Útilokað er lýsa náttúrufegurðinni, en óhætt að nota lýsingarorð í efsta stigi, okkar hverasvæði eru lítil miðað við þeirra, en maður þekkir alla litadýrðina og veit hvernig á að umgangast svæðin.

Allur þjóðgarðurinn er vandlega skipulagður með afmörkuðum og uppbyggðum göngustígum á fjölsóttustu svæðunum og svo merktum göngustígum á milli tjaldsvæðanna og upp í fjöllin. Fjölmargir verðir starfa þarna og einnig fer fram gríðarlega mikil náttúrufræðsla og rannsóknir á svæðinu. Mjög víða verður maður var við hið fjölbreytta dýralíf, reyndar sáum við ekki birni og úlfa, en flest önnur dýr sáum við.

Maður hætti fljótt að hugsa um hættu vegna dýra, farðu bara eftir þessari grundvallarreglu var manni kennt. „Haltu þig við göngustígana og vertu ekki að gera tilraunir til þess að nálgast dýrin. Þó þau virðist vera gæf, þá veist þú ekkert hvernig þau bregðast við ef reynt að nálgast þau of mikið. Aldrei fara nær dýrunum en 25 metra og haltu þér í 100 m. fjarlægð frá björnum og úlfum. Aldrei gefa dýrunum mat og geymdu allan mat inn í tjöldum eða í bílunum á nóttunni. Mesta hætta er fólgin í því að lenda á milli birnu og húna hennar. En birnirnir halda sig oftast fjarri þeim stöðum sem von er á mönnum.“





Við vorum 4 daga á Yellowstonesvæðinu og fórum um um alla markverðustu staðina og gengum upp um 4.000 m hæði í lengstu göngutúrunum. Það er óhætt að segja að það er margt sem við eigum langt í land með að koma okkar útivistarsvæðum í lag. Það verður ekki gert nema að stórauka fjárframlög til þjóðgarðanna, það verður ekki gert nema með einhverskonar skattkerfi fyrir útvistarsvæðin. Okkar vinsælustu svæði þola ekki meiri ágang og það verður að beina för vaxandi gestafjölda inn á markaðar gönguleiðir. Í Yellowstone fer fram víðtækt rannsóknarstarf og þar fá margir nemendur fyrsta flokks aðstöðu og kennslu í jarðfræði svæðisins.

Seinni vikuna fluttum við okkur yfir í Sawtooth garðinn. Garðurinn ber nafn eftir tignarlegum fjallgarði sem er hluti af Klettafjöllunum, tindarnir minna á tennur í stórviðarsög. Garðurinn er gríðarlega stór og um hann rennur hin fræga Salmon river (laxá) og vorum á tjaldsvæðum á bökkum hennar. Maður kaupir veiðileyfi þegar farið inn í garðinn og kosta 7 dagar og 6.000 kr. Þú mátt veiða hvar sem er. Mikið er um silung á svæðinu. Um 500 km. langt gönguleiðakerfi er á svæðinu og um 50 tindar yfir 3.500 m háir. Á svæðinu eru stór skíðasvæði.






Þegar lagt er af stað í göngur er öllum skylt að skrá sig og hafa með sér afrit af skráningarmerkinu. Þetta er gert til þess að auðvelda björgunarsveitum að hafa uppi á fólki ef það skilar sér ekki. Víða renna heitir lækir út í ánna og búið að hlaða upp heitum pottum sem var þægilegt að skella sér í að loknum göngum. Hitinn var um 30 – 35 stig á daginn en fór niður í 5 – 8 stig á nóttunni. Við erum í 2.600 m hæð, fyrir ofan lágskýin og oftast algjörlega heiðskýr og við manni blasti stjörnubjartur himininn.

Það alveg sama hvar farið var hvergi sást drasl, ekki sælgætisbréf. Það er 35.000 kr. sekt ef þú ert staðinn að því henda drasli. Þessu er því miður töluvert örðuvísi varið meðfram göngustígum á Íslandi, sem eru varðaðir sælgætisbréfum og plastpokum með hundaskít.





Já ég verð að viðurkenna, það eru víðar mikilfengleg útivistarsvæði en á Íslandi. Þjóðgarðarnir í Klettafjöllunum eru stórfenglegir. Á leiðinni tilbaka fórum við ég gegnum indíánaverndarsæði, þar vori mikil hátíðarhöld. Hver ættflokkur söng sína söngva og sýndi búninga sína. Samfara því var keppt í margskonar hestaíþróttum. Sannarlega eftirminnileg upplifun.

mánudagur, 22. ágúst 2011

Dásemdarríki Halldórs og Davíðs

Það eru margir sem eru leiðir yfir því hve mótsagnarkenndar fullyrðingar og staðreyndavillur einkenna umræðuna hér á landi. Í þessu eiga stærstan þátt fjölmiðlar sem birta gagnrýnislaust fullyrðingar, án þess að gera nokkra tilraun til að leiðrétta einfaldar staðreyndavillur eða grundvallarforsendur.

Þar má benda á getuleysi íslenskra fjölmiðlamanna til þess að leiða fram vitræna umræðu um þörf á breytingum með nýrrri Stjórnarskrá, hvers vegna almenningur hefur í marga áratugi reynt að ná til baka völdum frá fámennri valdaklíku studdri af flokksklíkum og sérhagsmunahópum.

Þar má einnig benda á fullyrðingar undanfarna daga hvað varðar verðtryggingu, hvers vegna hún er og hvaða tilgangi hún þjónar. Hvað gerist ef hún verði afnuminn og hvað muni kosta fólk að þurfa að greiða breytilega vexti? Hvaða áhrif gjaldmiðillinn hefur á efnahag heimilanna? Hvernig stjórnvöld undanfarinna áratuga hafa falsað stöðu Íslensks hagkerfis með krónunni.

Menn sem eru áberandi álitsgjafar hjá Sjónvarpi allra landsmanna og gefa sig út fyrir að vera sérfræðingar í efnahagsmálum, eru jafnvel prófessorar við Háskóla Íslands, hafa jafnvel verið í stjórn Seðlabanka og sett hann kyrfilega á hausinn í 800 MIA gjaldþroti og átt stórann þátt í að setja efnahagslíf landsins í kalda kol og valda því að 20 þús. heimili eru gjaldþrota.

Þessir menn mæra krónuna sem sérstakan bjargvætt og segja að helsta ástæða þess að Grikkland eigi í vandræðum sé ESB og evran. Í dag blasir við öllum hvers vegna Seðlabankinn gat ekki annað en farið á lóðbeint hausinn og Ísland brunað undir stjórn þessara manna fram að efnahagsbjargbrúninni, án þess að sæist svo mikið sem eins centimeters bremsufar á bjargbrúninni.

Íslendingar borga ekki sínar erlendu skuldir í krónum, það gera ekki Grikkir heldur þó þeir tækju upp sinn gamla gjaldmiðil. Sé prentað of mikið af seðlum bólgnar efnahagskerfið út og verðbólgan vex og vextir hækka. Þegar ofhitnun hagkerfis vegna rangrar efnahagsstjórnunar er kæld niður með hinni reglubundnu gengisfellingu taka skuldir heimilanna stökkbreytingum, laun lækkuð með handafli stjórnenda efnahagskerfisins og mikil eignatilfærsla á sér stað frá launamönnum til eignamanna. Ráðandi stjórnmálamenn hrifsa til sín purrkunarlaust með þessu sín verðmæti frá landsmönnum og fyrirtækjum, þetta var undirstaða hins mikla velmegunarkerfi sem þessir menn stæra siga af að hafa reist hér á landi.

Kaupmáttur rýnar og stéttarfélögin gera kröfur um vísitölutryggingar meðan sveitarfélögin og vinnuveitendur barma sér. Það gengur ekki upp að öll lönd taki upp sinn prívat gjaldmiðil og búi við prívat hagkerfi sem reddað er með reglubundnum gengisfellingum mistækra stjórnmálamanna. Samræmdur gjaldmiðill í stærra hagkerfi krefst mikillar ögunar allra þátttökulandanna í efnahagsstjórn og skapar stærra viðskiptasvæði og byggir upp atvinnu.

En við sjáum nákvæmlega sömu viðbrögð hjá hinum gjörspilltu stjórnmálamönnum á Grikklandi og hér heima hjá þeim íslensku stjórnmálamönnum sem berjast gegn því að hér verði lýðræðisbreytingar. Berjast gegn því að kannað verði til hlýtar hvað íslenskum almenning standi til boða náist samningar við ESB með eflingu hagkerfisins og kröfum um að íslenskir stjórnmálamenn verði að starfa í öguðu efnahagsumhverfi og komist ekki upp með hinar íslensku Hókus pókus sjónhverfingar og gengisfellingar.

Það ástand sem Davíð og Halldór og fylgifiskar nýttu til þess að stjórna á sinn skelfilega hátt, og helstu sérfræðingar og stuðningsmenn þeirra með Bjarna Ben og Sigmund Davíð í broddi fylkingar berjast nú af öllu afli til þess að viðhalda því. Þeir ásamt sínum fylgismönnum dæsa reglulega í fjölmiðlum og þakka fyrir tilvist krónunnar „Hún leiði til þess að blóðsúthellingalaust sé hægt að lagfæra og góða kjarasamninga launamanna.“

Sú velmegun sem þessir menn bjuggu til var reist á sandi og með blekkingum. Það voru þessir menn sem sköpuðu það ástand sem kallar óhjákvæmilega á gengisfellingar sem leiða til ofurvaxta og verðtryggingar. Það er ekki afturhaldsstjórn Jóhönnu, Steingríms og annarra vinstri menntasnobbara sem skópu þetta ástand, það var búið til fyrir þeirra tíð. Þá voru við völd ráðamenn Framsóknar og Sjálfstæðisflokks.

laugardagur, 30. júlí 2011

Ískaldur veruleikinn

Nú blasir við hin ískalda staða sem hagdeildir aðila vinnumarkaðs hafa varað við undanfarin misseri, og ég hef reyndar endurtekið tönglast á í pistlum á þessari síðu. Grunntónninn hefur alltaf verið = Ef fjárfestingar í atvinnulífinu verði ekki auknar stefndi í hratt vaxandi gat í fjárlögum vegna minnkandi skatttekna.

Ríkisstjórnin hefur gengið eins langt og hægt er í hækkun skatta og kominn inn að beini í niðurskurði í heilbrigðis- og menntakerfinu, en þar eru stærstu útgjaldaliðirnir. Líklega er hægt að finna einhverjar matarholur annarsstaðar í ríkisrekstrinum, en þar er mun minni bita að finna. = Margoft hefur komið fram í aðvörunum frá hagfræðingum stéttarfélaganna að ef ríkisstjórninni tækist ekki í samvinnu við atvinnulífið að losa þjóðina úr þessum doða blasti einungis eitt við, risavaxið fjárlagagat haustið 2011 og fjöldauppsagnir opinberra starfsmanna.

Einungis ein leið er úr þessum vanda; Auka fjárfestingar í atvinnulífinu og auka verðmætasköpun. Fækkun starfa hefur numið um 15% og "nota bene" einungis hluti þeirra er á bótum, þessa fyrrv. launamenn er að finna annarsstaðar. Það þýðir að mánaðarlaunasumman er um 6 MIA lægri en hún gæti verið, sem þýðir um 2,5 MIA lægri tekjur fyrir ríkissjóð á mánuði og útgjöld atvinnuleysistryggingasjóðs væru um 2 MIA lægri = Fjármálaráðherra hefði a.m.k. 5,5 MIA meir úr að spila við hver mánaðarmót.

Stjórnmálamenn hafa ekki getað komið sér saman um nokkurn skapaðan hlut, þar hefur klækja- og átakapólitík að venju ráðið öllu. Allt snýst um að koma í veg fyrir að hinn flokkurinn geti komið fram nokkru máli. Þetta hefur leitt til þess að óvissan í gengismálum er mikil. Reynt er að bjarga málum fyrir horn með allskonar reddingum m.a. í skattkerfinu og launatengdum gjöldum, sem skapar enn meiri óvissu = Allir halda að sér höndum og doðinn vex.

Skuldatryggingarálagið er óþarflega hátt og vexti vegna annarra lána og svo frestun á styrkingu krónunnar sem hafa kostað heimilin ómældar upphæðir. Heimilin og ríkið skulda upp fyrir rjáfrið = Hvert vaxtastig kostar samfélagið aukalega milljarða króna og hærri vaxtagreiðslum.

Við búum í árfarvegi segja forsvarsmenn tæknifyrirtækjanna þegar þeir ræða uppbyggingu í atvinnustarfsemi hér á landi. Árbotninn er frjósamur og góður. Þar er fullt af sprotum og mikil gróska. En svo fer að rigna. Þá kemur flóð sem ryður öllum sprotunum í burtu.

Þegar grynnkar aftur í ánni þá fara stjórnmálamenn aftur að talað um hvað farvegurinn sé góður og gott að hafa blessaða krónuna. Þetta gerist á tíu ára fresti og þá fer fram gríðarleg eignaupptaka hjá launamönnum á íslenskum vinnumakaði. = Þau 40 ár sem Rafiðnaðarsambandið hefur til hefur það samið um vel liðlega 3.000% launahækkanir, á sama tíma hefur danska rafiðnaðarsambandið samið um 330% og býr samt við betri kaupmátt.

Danskir rafiðnaðarmenn hafa auk þess ekki þurft að búa við stökkbreytingar skulda. Þeirra gjaldmiðill er tengdur Evrunni. Það er sama hvort krónan er fasttengd, undir höftum eða handstýrð. Það hafa verið reynd ýmis kerfi með krónuna en ekkert virkar.

Það er lífnauðsynlegt að finna varanlega lausn á gjaldmiðilsmálum Íslendinga. Ef við ætlum að búa áfram við krónuna þarf að taka upp mun strangari efnahagsstjórn en ef við tækjum upp Evru. = Krónan kallar á mjög digra og dýra gjaldeyrisvarasjóði, sem veldur því að vaxtastigið þarf að vera um 3% hærra en það er t.d. í Danmörku.

Uppbygging og afkoma íslenskra fyrirtæki byggist á því að geta fengið samkeppnishæfa fjármögnun erlendis. Krónan er aftur á móti tæki fyrir stjórnvöld til að stýra kaupmætti almennings. Leiðrétta blóðsúthellingalaust of góða kjarasamninga eins og þeir fjármálaspekingar sem keyrðu landið í þrot og settu Seðlabankann á hausinn, orðuðu þetta gjarnan glottandi í hátíðarræðum á fundum valdakjarnans.

Þessi hugsunarháttur hefur ráðið ríkjum íslenskum stjórnmálum frá lýðveldisstofnun og birst almenning í um 25% meðalverðbólgu á ári síðustu 60 ár. 25% verðbólga er færsla fjórðungs tekna frá launþegum og sparifjáreigendum til atvinnurekenda.

Launþegar hafa eytt 3 mánuðum á ári í 60 ár í að niðurgreiða íslenskt atvinnulíf. Þriðjung starfsævi okkar eyðum við í að greiða herkostnað af efnahagsstjórn stjórnmálamanna, sem finnst það eðlilegt að tryggja lágan launakostnað með verðbólgu og stæra sig ásamt forseta vorum af því að þeir séu að vinna atvinnulífinu svo mikið gagn með þessu ráðslagi í ræðum um heimsbyggðina. Þetta ófremdarástand vex samfara aukinnar tengingar íslensks atvinnulífs við erlenda markaði.

Íslenskum launamönnum hafði tekist frá 2000 að ná um 13% kaupmáttaraukningu fram að Hruni, en töpuðu henni allri við Hrunið,auk þess að fjöldi heimila tapaði öllum sínum eignum.

Danir féllu ekkert í kaupmætti um við efnahagshrunið og hafa bætt við sig 1% eftir 2008 og tæp 6% það sem af er þessari öld. Auk þess að halda þeir sínum eignum.

Svíar hafa gert betur, þeir hafa bætt við sig 2.3% eftir efnahagshrunið og 7,3% það sem af er þessari öld, og líka halda sínum eignum.

Finnland hefur bætt við sig 4,5% í kaupmætti frá efnahagshruninu og bætt við sig 10,8% það sem af er þessari öld.

Meðaltal kaupmáttaraukningar í Evrópu það sem af er þessari öld er 12,7%, þar af 2,7% eftir efnahagshrunið. Heimild: Alþjóðavinnumálastofnunin (ILO) árið 2010.

Vextir hér á landi eru töluvert hærri en annarsstaðar og vaxtamunur verður alltaf a.m.k. 5% hærri á Íslandi en innan Evrusvæðisins, það er vegna krónunnar. Ef fjölskylda kaupir sér eitt hús á Íslandi og önnur kaupir sér hús t.d. í Danmörku. Þá er staðan sú eftir 20 ár að íslenska fjölskyldan hefur greitt sem svarar andvirðis rúmlega tveggja húsa, séu greiðslur bornar saman við stöðu dönsku fjölskyldunnar.