þriðjudagur, 24. nóvember 2009

Hið gjörspillta samfélag

Maður kemst ekki hjá að velta því fyrir hvort stjórnendur í íslensku efnahags- og viðskiptalífi séu eitthvað öðruvísi eða lakar menntaðir en gengur og gerist í nágrannalöndum okkar. Sama á við íslenska stjórnmálamenn. Það er svo margt hér á landi sem er allt öðru vísi.

Allt fjármálakerfi Ísland hrundi til grunna, það gerðist ekki annarstaðar. Engin treystir íslenskum stjórnmálamönnum og íslenska ríkinu. Nágrannaríki okkar neita að eiga samskipti við okkur nema í gegnum AGS.

Flest íslensk fyrirtæki eru kominn í þrot, skuldsett út í hafsauga og í gjörgæslu. Þó svo þau gangi prýðilega og séu með gott og vel menntað starfsfólk. Íslenskur sjávarútvegur, sem þarf að fara stutt á auðug mið, er að hruni kominn vegna skulda. Hvað er í gangi?

Siðferði þessara manna einkenndist af siðferði þjófa. Þetta fólk er langflest menntað í íslenskum háskólum. Hverslags kennsla fer þar fram í siðferði? Ég hef nýverið setið fyrirlestra tveggja núv. og fyrrv. háskólarektora. Þeim var tíðrætt um þetta og sögðu að gerendur í íslensku viðskiptalífi og stjórnmálmenn við mótun efnhagstefnu væru allir fyrrv. nemendur þeirra og þetta lægi á þungt á þeim. Traust er eins og meydómur, það tapast aðeins einu sinni. Það vill engin lána okkur nema gegn mjög háum vöxtum og sérstöku áhættuálagi.

Siðferði íslenskra stjórnmálamanna endurspeglast svo vel í því að þeir héldu að okkur áliti erlends fyrirtækis um að hér á landi væri ekki til spilling. Þetta gerðu þeir þrátt fyrir að fyrirtækið og fjöldi annarra bentu á að þetta álit væri ekki marktækt og gæfi alranga mynd af Íslandi, sakir þess að hér væru ekki þau lög og reglur sem mælt væri eftir. Fyrrv. ráðherrar héldu því blákalt fram að þeir sem ekki skyldu velgegni íslensks efnahagslífs ættu að fara í endurmenntun.

Fyrrv. forsætisráðherra og Seðlabankastjóri sem leiddi bankann í gjaldþrot ásamt helstu samstarfsmönnum þvertaka fyrir að nokkuð hafi farið úrskeiðis undir þeirra stjórn og þeir séu beittir pólitískum ofsóknum og hraktir úr starfi??!! Nú er komið fram að við höfum búið í spilltasta samfélagi í vestrænum heimi, jafnvel þó víðar væri leitað.

Ofurskuldsett fyrirtækin hækka vörur og álagningu upp úr öllu valdi til þess að ná inn fyrir skuldum og vöxtum. Siðferði þessara stjórnenda menntuðum í íslenskum háskólum byggist á því að það sé hlutverk eigandans að hrifsa til sín allt fjármagn sem finnanlegt er innan veggja fyrirtækjanna og nýta allar mögulegar leiðir til skuldsetningar. Láta viðskiptavinina borga brúsann. Allt verðlag hér á landi er langt fyrir ofan það sem við þekkjum annarsstaðar, þessir menn hafa búið okkur okursamfélag og finnst eðlilegt að þeir sitja einir að arðinum.

Þrátt fyrir þessa stöðu er okkur gert að hlusta á upphrópanir (ekki yfirvegaðar ræður) fyrrverandi stjórnarþingmanna og ráðherra um að ekkert sé að hér, nema sú ríkisstjórn sem nú er við völd og svo allir útlendingarnir sem séu okkur svo andsnúnir. Þetta fólk setti landið á hausinn fóru fyrir þeirri efnahags- og peningastjórnum sem leiddi okkur í þessa stöðu.

Við búum við lítið hagkerfi, örmynt sem einstaklingar sem hafa aðgang að fjármagni spila á. Það blasir við að öll stærri fyrirtæki verða að flytja höfuðstöðvar sínar erlendis og taka upp Evru. Einhliða upptaka erlenda gjaldmiðils er ekki raunhæfur kostur og því eru aðildarviðræður við ESB eina leiðin til aukins trúverðugleika og trausts og þá verða íslenskir stjórnmálamenn að fara að haga sér eins og kollegar þeirra í nágrannalöndum okkar.

Við gætum haft það fínt og spjarað okkur prýðilega. Við eigum gott atvinnulíf, ef við bara losnum við þá stjórnahætti og þau viðhorf sem innleitt var hér undanfarna tvo áratugi. Og þá gætum við komið á Stjórnlagaþingi og endurskoðað stjórnarskránna, en þingmenn hafa komið í veg fyrir þá endurskoðun árum saman til þess eins að missa ekki þau völd sem þeir hafa hrifsað til sín á íslensku samfélagi.

mánudagur, 23. nóvember 2009

Gott Silfur í gær - Hin pólitíska ánauð

Gott Silfur í gær um klækina og þá pólitísku ánauð sem við höfum búið okkur. Maður verður sífellt meira gáttaður á málfutning þeirra sem hafa farið með völdin hér undanfarna tvo áratugi. Hvers lags lið er þetta?

Birti í þessu tilefni nokkrar Reglur refskákarinnar sem ég snaraði úr bókinni The 48 laws of Power eftir Robert Greene. Þetta er í anda Sun Tzu (Art of War)

Skyggðu aldrei á yfirmann þinn
Leyfðu yfirmönnum þínum ætíð vera í þægilegri stöðu drottnarans. Þó þú viljir ná athygli þeirra, ekki ganga of langt í því að opinbera hæfileika þína. Það getur leitt til hins gagnstæða – vakið ótta og óöryggi. Láttu yfirboðara þína virðast færari en þeir eru og þú munt ná til þín völdum.

Settu aldrei of mikið traust á vini þína. Lærðu að nýta þér óvini þína
Vertu á varðbergi gagnvart vinum þínum – þeir munu fyrr svíkja þig, því öfund þeirra er auðveldlega vakin. Þeir verða einnig spilltir og einráðir. Þú skalt frekar ráða fyrrverandi óvin þinn og hann verður þér traustari en vinur. Sakir þess að hann þarf frekar að sanna sig. Staðreyndin er sú að þú þarft meir að óttast vini þína en óvini. Ef þú átt enga óvini, finndu leið til þess að verða þér út um nokkra.

Leyndu fyrirætlunun þínum.
Haltu fólki óöruggu og óupplýstu með því að gefa aldrei upp ástæður gerða þina. Ef það hefur ekki hugmynd um að hverju þú stefnir, geta þeir ekki undirbúið varnir sínar. Leiddu fólk nægilega langt í villu síns vegar, villtu þeim sýn, þegar þeir uppgötva fyrirætlanir þínar, verður það of seint.

Segðu ætíð minna en nauðsynlegt er
Þegar þú reynir að hafa áhrif á fólk í umræðu, því meir sem þú talar, þeim mun almennari virðist þekking þín og minni sjálfstjórn. Jafnvel þó þú sért að fjalla um eitthverja lágkúru, getur það virst í lagi, ef þú gerir það óljóst, opið og tignarlega. Valdamikið fólk nær áhrifum og kúgað með því að segja sem minnst. Því lengur sem þú talar, eru meiri líkur til þess að þú segir eitthvað rangt.

Það er svo margt sem byggist á orðstý – gættu hans umfram allt.
Orðstýr er hornsteinn valda. Með orðstý einum getur þú kúgað og unnið, en þegar hans missir ertu varnarlaus og munnt sitja undir árásum frá öllum hliðum. Gerðu orðstý þinn óaðgegnilegan. Vertu ætíð viðbúin mögulegum árásum og hindraðu þær áður en þær skella á. Á meðan skalltu finna leiðir til þess að eyða óvinum þínum með því að gera orðstý þeirra tortryggilegan. Stattu síðan álengdar á meðan almennt álit aflífar þá.
Deyr fé,
deyja frændur,
deyr sjálfur ið sama.
En orðstír
deyr aldregi
hveim er sér góðan getur.
(Hávamál)

Sæktust eftir athygli með öllum ráðum.
Allt er metið í ljósi þess hvernig það sést, hið ósýnilega hlýtur aldrei dóm. Ekki týnast í fjöldanum, eða grafinn í gleymskuna. Stattu upp úr. Neyttu allra ráða til þess að vera áberandi. Dragðu til þín athyglin með því að koma fram sem stærri, litríkari og dularfyllri en bragðlítill og óframfærin fjöldinn.

Láttu aðra sinna störfum þínum, en gættu þess að fá þakkirnar.
Nýttu þér gáfur, þekkingu og vinnu annarra til þess að ná fram málstað þínum. Það mun ekki einungis spara þér dýrmætan tíma og orku, það mun skapa þér guðumlíka ímynd afkasta og vinnuhraða. Að lokum verða aðstoðarmennirnir gleymdir en þú skráður á spjöld sögunnar. Framkvæmdu aldrei það sem aðrir geta gert fyrir þig.

Fáðu aðra til þess að koma til þín – notaðu agn ef með þarf.
Ef þú þvingar annan til einhvers, gættu þess að það ert þú sem stjórnar. Það er ætíð betra að fá andstæðing þinn til þess að koma til þín, yfirgefa sínar eigin áætlanir. Blekktu hann með miklum ávinning – gerðu svo árás. Þú ert með spilin.

Virkjanakostir

Nokkuð hefur verið spurt um hvaða virkjanakostir séu í boði. Hér er upptalning þeirra sem oftast hafa verið nefndir. Auk þessa eru allmargar bændavirkjanir sem búið er að reisa nýverið eða eru í undirbúningi. Litlar en gætu orðið nokkuð drjúgar í heildina séð (100 MW).

Þjórsársvæðið
Í Þjórsá er Búðarhálsvirkjun 110 MW frágengin og búið gera klárt til þess að grafa jarðgöngin frá Hrauneyjum í gegnum hálsinn að Þjórsá. Í neðri hluta Þjórsár eru áform um 3 virkjanir fyrir neðan Búrfellsvirkjun.

Uppsett afl Hvammsvirkjunar verður 80 MW. Inntakslón verður myndað með stíflu í Þjórsá ofan við Minnanúpshólma og stíflugörðum á austurbakka árinnar. Stöðvarhús verður staðsett nærri norðurenda Skarðsfjalls í Landsveit og verður það að mestu leyti neðanjarðar.

Holtavirkjun verður 50 MW að afli. Inntakslón verður myndað með stíflu í Árneskvísl við bæinn Akbraut í Holtum og stíflugörðum í Árnesi. Veitumannvirki verða byggð við Búðafoss ofan við Árnes og þar verður stærstum hluta Þjórsár veitt í Árneskvísl. Stöðvarhúsið verður staðsett við enda stíflunnar við Akbrautarholt.

Virkjun við Urriðafoss verður 120 MW að afli. Inntakslón verður myndað með stíflu í Þjórsá við Heiðartanga og stíflugörðum upp eftir vesturbakka árinnar. Inntaksmannvirki verða í Heiðartanga og stöðvarhús neðanjarðar nærri Þjórsártúni. Frá stöðvarhúsinu munu liggja frárennslisgöng sem opnast út í Þjórsá nokkru neðan við Urriðafoss.

Þessar neðri virkjanir eru rennslisvirkjanir og lón þeirra eru lítil og ná um 10% út fyrir árfarveginn. Þær nýta enn betur alla vatnsmiðlunina í lónunum fyrir ofan Búrfellsvirkjun.

Skaftárveita
Með Skaftárveitu er fyrirhugað að veita vesturkvíslum Skaftár sem koma undan Tungnaárjökli í Tungnaá, með stíflum milli Fögrufjalla og Skaftárfells. Þar myndi koma 4 ferkm. lón sem nefnt hefur verið Norðursjór. Hætt er við að veita ánni um Langasjó sem miðlunarlón. Með þessu fyrirkomulagi myndi jökulvatn hverfa að mestu úr Skaftá í byggð. Skaftárveita skilar langmestum hagnaði af þeim virkjanakostum sem í boði eru. Hún mun auka vinnslugetu Sigölduvirkjunar, Hrauneyjarfossvirkjunar og allra virkjananna í Þjórsá. Einnig hefur verið bent á möguleika á að veita Hvítá í gegnum jarðgöng fyrir ofan Flúðir yfir í Þjórsá fyrir ofan Hvammsvirkjun. Hér væri um að ræða umtalsverða aukningu í framleiðslugetu þessara virkjana.

Markarfljótsvirkjanir
Í Markarfljótinu eru til skoðunar Sátuvirkjun 120 MW og Emstruvirkjun 100 MW. Þá yrði Markarfljót stíflað með 250 m löngum og háum garði í Fljótsgili ofan við Krók og myndað 11 ferkm. lón á Launfitarsandi, ekki langt frá Álftavatni sem margir þekkja er gengið hafa Laugaveginn. Það næði frá Laufafelli niður Launfitarsandinn í Krók. Vatnið yrði leitt í 0.5 km. göngum í gegnum Sátuhrygginn að orkuverinu og þaðan færi það í árfarveginn aftur.

Aðeins neðar yrði svo Emstrulón sem væri svipað að stærð, það væri myndað með 1.700 m langri stíflu neðst í Markarfljótsgljúfri ofan við Hattfellsgil. Lónið væri á milli Torfatinds og Stóra Grænafjalls að norðan og Stórusúlu og Hattfells að sunnan og næði vestur a Lifrarfjöllum. Vatnið færi um 4.1 km göng að stöðvarhúsi sem yrði neðanjarðar austur undir Einhyrningi og vatnið færi svo í Gilsárfarveg í Markafljótið á aurunum norðan við Þórsmörk.

Hólmsárvirkjun
Hólmsá yrði stífluð efst í gljúfrinu við Einhyrningshamra austan við Einhyrning. Stíflan er 340 m. löng og mesta hæð yrði 42 m. Lón yrði lítið eða um hálfur ferkm. og aðeins miðað við dægurmiðlun, því þessi virkjun 70 MW byggist alfarið á stöðugu grunnvatnsrennsli. Úr lóninu er vatninu veitt um 4 km löng göng að stöðvarhúsi neðanjarðar. Það yrði sunnan við Hattsker á móts við bæinn Snæbýli. Frá virkjun eru 7,6 km frárennslisgöng út í Tungufljóti skammt neðan við Bjarnarfoss.

Vestfirðir
Vestur á fjörðum hefur verið rætt um tvær virkjanir Glámuvirkjun 70 MW. Gert er ráð fyrir að sækja vatn um Glámuhálendið með liðlega 30 km jarðgöngum, með því væri safnað saman 6 ám og þeim veitt niður í Hestfjörð.

Hinn kosturinn er að virkja Hvalá, Rjúkandi og Eyvindarfjarðará á Ströndum í tveimur áföngum. Sá fyrri 30 MW. Í honum eru Rjúkandi og Hvalá teknar saman með miðlunum í Vatnalautum og Efra-Hvalárvatni. Þá hverfa myndarlegir fossar í báðum ám. Með seinni áfanga, svonefndri Eyvindarfjarðarveitu, yrði hún 40 MW.

Skagafjörður
Skatastaðavirkjun 180 MW í Austurdal við Austari Jökulsá í Skagafirði. Nokkru neðar fyrir neðan ármót Vestari og Austari Jökulsánna í Héraðsvötnum ekki fjarri þjóðveg 1 þar sem hann sveigir inn í Norðurárdal, er áformað að reisa Villinganesvirkjun 70 MW.

Rekstraröryggi Villinganesvirkjunar myndi aukast verulega með tilkomu Skatastaðavirkjunar. Þessar virkjanir hafa verið gagnrýndar einkum fyrir það að þær eyðileggja alla möguleika til fljótareiðar í þessum ám. Jökulsárnar í Skagafirði eru taldar sakir sérstaklega góðrar aðkomu og með sínum skemmtilegu gljúfrum gefa bestu möguleika í heimi til uppbyggingar á þessum vinsæla og hratt vaxandi útvistarleik og skapað mikil verðmæti í ferðaþjónustu.

Skjálfandafljót og Arnardalur
Til eru drög að virkjunum í Skjálfandafljóti. Önnur er 70 MW, hún er ofarlega í Bárðardal og kennd við Fljótshnjúk og yrði við Aldeyjarfoss.

Neðar eru Hrafnbjargavirkjanir 100 MW við samnefnda fossa.

Einnig eru til áform um risavirkjun í Jökulsá á Fjöllum með því að veita henni til Kreppu þar sem styst er á milli ánna sunnan Þorlákslindahryggjar. Þeim yrði síðan veitt austur fyrir hrygginn þar sem miðlunarlón yrði myndað með stíflu í Arnadalsá. Vatnið yrði síðan veitt um göng að stöðvarhúsi neðanjarðar og þaðan með frárennslisgöngum út í Jökulsá á Brú. Þar yrði lón og svo önnur göng undir Fljótsdalsheiði og stöðvarhús neðanjarðar með frárennsli í Lagarfljótið. Þetta yrðu stórvirkjanir sem ekki yrðu mikið minni en Þjórsárvirkjanirnar (600MW). En það mun sjálfsagt vefjast fyrir mörgum að Dettifoss myndi minnka allverulega. Þessi virkjun hefur verið nefnd í sambandi við útflutning á orku um streng.

Gufuafl
Þessu til viðbótar eru áform um allmargar gufuaflsvirkjanir þar helst; 50 MW á Reykjanesi, 100 MW í Trölladyngju, 300 MW á Hellisheiði, Hágöngu er 120 MW, Krafla 160 MW, Bjarnaflag 80 MW, Þeistareykir 120 MW, Gjástykki 40 MW. Einnig eru til frumdrög af gríðarlega miklum gufuaflsvirkjunum á Torfajökulssvæðinu með um 500 MW orku.

sunnudagur, 22. nóvember 2009

Staða stéttarfélaga í dag


Skógarnes eitt af orlofssvæðum rafiðnaðarmanna

Hún er oft æði grunn umræðan um stéttarfélögin í dag. Sumir líta til stéttarfélaga eins og þau voru um miðja síðustu öld og komast að þeirri niðurstöðu að þar sem vinnubrögðin nú séu ekki þau sömu og þá, sé verkalýðshreyfingin í dag á villigötum??!!


Þetta er svo yfirgengilega vitlaust og svo einkennandi fyrir íslenska umræðulist. Þar sem menn hika ekki við að leggja tvo algjörlega óskilda þætti saman og draga út niðurstöðu, sem vitanlega er dæmd til þess að verða fáránleg. Það þarf ekki annað en að líta á fyrirtækin og atvinnulífið í dag og svo fyrir 60 árum síðan, til þess að sjá hvar í veruleikanum þessir einstaklingar eru staddir.

En sumir spjallþáttastjórnendur og fréttamenn leita ætíð til þeirra fáu einstaklinga innan verkalýðshreyfingarinnar þar sem þeir geta fundið orðum sínum samanstað. Einstaklinga sem eru búnir að einangra sig og engin tekur mark á innan verkalýðshreyfingarinnar.

Ég ætla í þessum pistli að fjalla um starf verkalýðsforingja í dag og það umhverfi sem þeir starfa í. Bera saman vinnumarkað í dag og fyrir nokkrum árum, viðhorf og vinnubrögð. Það verður ekki gert að neinu viti án þess að vera með nokkuð lengri pistil en venjulega.

Staðan fyrir 50 árum
Stefán Ólafsson segir réttilega í bókinni "Hugarfar og hagvöxtur“ að skipulags- og stjórnarfarslega séu Íslendingar ekki eins langt komnir í þróuninni og hinar Norðurlandaþjóðirnar. Íslensk stjórnvöld brugðust við efnahagskreppum og slakri efnahagsstjórn fram undir 1990 með því að fella endurtekið gengi og viðhalda- atvinnu og byggðastefnu með beinum aðgerðum. Stjórnvöld nýttu gengisfall krónunnar og verðbólgu til þess að ná þessum markmiðum.



Verkalýðshreyfingin starfaði þá vitanlega í samræmi við þessa stjórnarhætti og gerði kjarasamninga á þeim forsendum. Þvingað var fram í kjarasamningum lífeyrisjóðskerfi sakir þess að stjórnmálamenn vildu ekki byggja upp samskonar lífeyriskerfi og var annarsstaðar á Norðurlöndunum. Samið var um sjúkrasjóði og mun meiri veikindadagarétt í kjarasamningum á sömu forsendum. Þar liggur meginástæða þess að beinir skattar eru hér um 15% lægri en annarsstaðar á Norðurlöndum. Við greiðum þann mismun í gegnum launakerfið, 1% í sjúkrasjóð, 12% í lífeyrissjóð og veikindagakerfi íslenskra kjarasamninga er um 2% dýrara en það er á öðrum Norðurlöndum.

Reglulega var samið um svimandi launahækkanir og á árunum 1980 - 2000 hækkuðu laun á Íslandi um 2500%. Á sama tíma hækkuðu þau um 100% í Danmörku, en kaupmáttur launamanna jókst svipað í báðum löndunum (hagdeildir SA og ASÍ). Fyrstu áratugina á síðustu öld var hinn íslenski verkalýðsforingi baráttumaður sem hvatti til verkfalla, slóst með handafli við yfirvöldin og hellti niður mjólk.

Máttur hugsjónabaráttunnar hefur minnkað og einstaklingshyggjan vaxið. Launþegar verða ólíkari og skiptast í smærri og sérhæfðari hópa, sem hafa ólíka hagsmuni og áhugamál. Erfiðara er að halda saman stóru hagsmunasamtökunum sakir þess að sameiginlegum baráttumálum fækkar sífellt. Á meðan sérhæfðari stéttarfélög eru að ná meiri árangri og flest stéttarfélögin hafa framkvæmt miklar breytingar á starfs- og stjórnarháttum undanfarna tvo áratugi.



Upp úr miðri síðustu öld fór í vaxandi mæli að bera á að verkalýðshreyfingin og stjórnmálamenn byggðu ákvarðanir sínar á úreltum gildum og voru oft langt á eftir hinum öru þjóðfélagsbreytingunum, sem hófust hófust árið 1970. Þetta leiddi til þess að þeir voru stundum fullkomlega út á þekju í umræðunni þegar líða tók á síðustu öld. Menn stilltu sér upp í gúmmistígvélum í lopapeysu á bryggjusporði, þegar verkalýðsforingjum var lýst í skopleikjum og áramótaskaupum á þessum árum. Sölkur Völkur þess tíma.


Upp úr 1985 kemur fram á sjónarsviðið ný tegund verkalýðsforingja með Ásmund Stefánsson í broddi fylkingar. Menn sem lögðu á sig mikla vinnu við að afla þekkingar og vinna úr henni. Þessir menn ryðja í burtu gömlum viðhorfum um tuga prósenta launahækkanir og að verðbólga sé einhver hlutur sem ekki sé hægt að breyta. Frá því þessi stefna var tekinn upp fyrir 20 árum hefur tekist að hækka kaupmátt meira en næstu 50 ár þar á undan.

Það eru þessir menn sem setja á Þjóðarsátt og ryðja í burtu gömlum gildum og hafna óskhyggju- og kollsteypuaðferðum og taka upp raunsæisstefnu, eins og það hefur oft verið nefnt. Það eru nokkrir, þar á meðal þeir spjallþáttstjórnendur og fréttamenn sem ég vitna til í upphafi þessa pistils, sem samsama sig skoðunum Hannesar Hólmsteins og fullyrða að Þjóðarsátt hafi ekki verið neitt og þar með hafi verkalýðshreyfingin lagt niður störf sín, svo ég vitni til orða þeirra.

Staðan í dag
Íslensk stjórnvöld hafa ekki fylgt þróuninni eftir verða svo uppvís af hinu sama árið 2008 og þau urðu 1990, vera langt á eftir þróuninni og ekki búnir að uppfæra reglur og reglugerðir EES til samræmis við stöðuna í dag. Stjórnmálamenn okkar hamast svo við að telja okkur og um leið sjálfum sér í trú um að það sé óvinveitt nágrannalönd sem hafa hafnað því að hjálpa okkur svo þau geti haldið áfram á sömu braut!!?? Er nema von að íslenskir stjórnmálamenn hafi einangrað sig bæði hér og utanlands og séu utangátta?

Valfrelsi á öllum sviðum er nú sjálfgefið í augum almennings. Við stöndum frammi fyrir mörgum valkostum á öllum sviðum. Sífellt færri launamenn starfa hjá sama fyrirtækinu allan sinn starfsaldur. Flestir reikna með að þurfa að skipta um starf minnst tvisvar á starfsævinni. Sérhæfing fyrirtækjanna hefur vaxið og kröfur til sérhæfingar og sveigjanleika starfsfólksins hefur aukist umtalsvert.


Til að standast samkeppnina, þarf að sjá til þess að 1/3 hluti vinnuaflsins sé að staðaldri að sækja sér aukna þekkingu á símenntanámskeiðum. Samkeppni fyrirtækja grundvallast á því að ná til sín besta starfsfólkinu. Starfsfólk er verðmætasta eign hvers fyrirtækis. Í bókhaldi er steinsteypa, tölvu- og vélbúnaður, jafnvel heimasíður og viðskiptavild fært sem eign fyrirtækisins, en allt sem viðkemur starfsfólki er fært sem kostnaður. Laun, veikindi, orlof, og það furðulegasta af öllu – starfsmenntun – eru færð sem kostnaður. Undanfarin ár hefur verkalýðshreyfingin barist fyrir raunfærnimati fólks sem er að störfum út í atvinnulífinu svo það geti farið til náms og lokið því á réttum forsendum.

Framleiðni í íslenskum fyrirtækjum er lág. Því hafa samtök launamanna í samvinnu við fyrirtækin sameinast um að stórefla starfsmenntun í atvinnulífinu og búa þannig um hnúta að það sé aðgengilegt og eftirsóknarvert að stunda símenntun. Í framsæknustu stéttarfélögunum í dag er starfsmenntun ákaflega fyrirferðamikill þáttur í starfseminni. Það tryggir atvinnuöryggi og um leið betri kjör.

Það gilda sömu lögmál í íþróttum og innan fyrirtækja. Fyrirtækið með best þjálfaða starfsfólkið sigrar. Til þess að ná fram fylgi við þá stefnu sem fyrirtækið fylgir við að auka framleiðni og ná betri árangri þurfa þeir sem eru í keppnisliðinu, starfsmennirnir, að vita að hverju er stefnt. Það eru starfsmennirnir sjálfir sem vita best hvernig er hægt að hagræða til þess að auka framleiðni. Því er haldið fram að þau lönd sem ætla sér að fylgja tækniþróuninni og viðhalda þeim lífsháttum sem við höfum tamið okkur, verði að sjá til þess um 20% af vinnuaflinu sé að jafnaði í starfsmenntanámi.

Starfsmenntun - hryggbeinið í kjarabaráttunni

Grunngildi stéttarfélaga er og verður ætíð það sama, að verja þá sem minnst mega sín. Það hefur verið gert með því að hækka ætíð lægstu gólf kjarasaminga umfram almennar launahækkanir. Til þess að tryggja að þeir sem eru á lægstu töxtum fylgi launaskriði á markaði. T.d. hafa lægstu taxtar í kjarasamningum rafiðnaðarmanna hækkað frá 2000 um 30% umfram almennar launahækkanir.


Fjöldi rafiðnaðarmanna á atvinnuleysisskrá er í dag mun minni en í öðrum starfsgreinum, er um 3,5% á meðan það er víða um og yfir 10%. Meðalheildarlaun rafiðnaðarmanna voru 470 þús. kr. í síðasta septembermánuði samkvæmt víðtækri launkönnun Capacent, meðalvinnuvikan 42 klst. og meðaldaglaun 365 þús kr. Fyrir þessu eru nokkrar ástæður. Starfssvið rafiðnaðarmanna er mjög vítt. Innan við 1.000 eru að störfum á byggingarmarkaði og það er þar sem mesta atvinnuleysið er. Langflestir eru í þjónustustörfum margskonar og á hátæknistörfum.

Margir rafiðnaðarmenn eru farnir í önnur störf, enda eiga þeir oftar auðveldara en margir aðrir með að komast í önnur störf sakir þess að þeir koma mjög víða við í rafiðnaðarstörfum. auk þess hafa rafiðnaðarmenn síðan 1975 lagt gríðarlega fjármuni og vinnu við að byggja upp öflugt starfsmenntakerfi og með því víkkað starfssvið sitt gríðarlega.

Um 500 rafiðnaðarmenn hafa síðastliðið ár farið af vinnumarkaði inn í verkmenntaskólana til þess að ljúka sínu námi eða fara í framhaldsnám. Um 100 eru farnir til norðurlanda til starfa. Rafiðnaðarsambandið er hluti af norræna Rafiðnaðarsambandinu og farið þar með formennsku í 6 ár. Öll norðurlöndin er sameiginlegur vinnumarkaður um 160 þús. rafiðnaðarmanna.

Rafiðnaðarmenn reka öflugustu starfsmenntastofnun landsins, Rafiðnaðarskólann, og rafiðnaðargeirinn skattleggur sjálfan sig til reksturs skólans og veitir til hans um 200 millj. kr. ári. Þar hefur námskeiðum verið fjölgað mikið og stuðningur við okkar fólk stóraukinn svo það geti sótt sér framhaldsmenntun á námskeiðum og bætt stöðu sína á vinnumarkaði og sótt inn í fleiri störf með víðari þekkingu.

Að jafnaði eru um 50 rafiðnaðarmenn á fagtengdum námskeiðum, flestir af þeim hluta okkar vinnumarkaðs þar sem atvinnuleysið er. Það þýðir að þau störf sem eru til staðar nýtast betur til þess að lækka atvinnuleysið Rafiðnaðarsambandið hefur notað um 200 millj. kr. það sem af er þessu ári umfram það sem hefur verið á undanförnum árum til þess að styðja sitt fólk í þessum ástandi.

Það blasir við öllum sem kynna sér þessi mál að ef rafiðnaðarmenn hefðu ekki breytt starfsháttum og stefnumálum sinna hagsmunasamtaka þegar líða tók á seinni hluta síðustu aldar þá væru þeir í mun lakari stöðu í dag.

Forystumaðurinn
Einn maður getur lifað á eyðieyju án forystu og líklega tveir ef þeir eru mjög samstilltir. Þegar þeir verða þrír eða fleiri, þarf einhver þeirra að hafa forystu, ella er hætt við að illa takist til. Þessi einfalda regla gildir í þekkingarþjóðfélagi. (Þorkell Sigurlaugsson)

Viðhorf þeirra sem ég vitna til í upphafi hefur lítið breyst þrátt fyrir hinar miklu breytingar sem átt hafa sér stað. Oft kemur fram það álit að formaðurinn eigi að vera á lágmarkslaunum, annað sé svik við hugsjónina, auk þess eigi oft að skipta um verkalýðsforingja.

Rekstur flestra verkalýðsfélaga er í dag umfangsmikill og kallar á víðtæka þekkingu og skilning á mörgum sviðum. T.d. veltir Rafiðnaðarsambandið á þriðja hundrað millj. kr. á ári og eignir sambandsins eru liðlega tveir milljarðar kr. Starfsmenn eru á þriðja tug. Það tekur langan tíma að þjálfa upp forystumann fyrir félagasamtök af þessari stærðargráðu.

Forystusveitin gerir sér grein fyrir að á henni hvílir sú ábyrgð að sjá til þess að velja leiðtoga sem ráða við verkefnin. Hann þarf að hafa staðbundna þekkingu á lögum sem snúa að vinnumarkaði, skilning á undirstöðuatriðum hagfræði, samningatækni og samskipti á vinnumarkaði við önnur stéttarfélög, samtök vinnuveitanda og svo stjórnvöld. Eitt er þó klárt; það eru félagsmenn sem velja sér forystu, ekki utanfélagsmenn sem með athugasemdum sínum upplýsa okkur um að þeir þekkja ekkert til reksturs og starfsemi stéttarfélaga.


Þessir utanfélagsmenn eru einnig sífellt að agnúast út í ýmislegt í starfsemi stéttarfélaga, t.d. rekstur orlofskerfis. Þar má spyrja, hvað kemur einhverjum kverólöntum út í bæ sem allt hafa á hornum sér það við, ef félagsfundur stéttarfélags samþykkir t.d. að verja stöðu sína þannig að geyma fjármuni félagsins í verðmætum eignum sem hægt sé að losa ef á þarf að halda og ekki síður þar sem félagsmenn fái að auki notið þeirra.

Markmiðssetning stéttarfélags skiptir máli og þarf að vera vel skilgreind. Liðið þarf að vita að hverju er stefnt. Það gleymist of oft að stéttarfélag er hagsmunasamtök og hefur því afskipti af ýmsum þáttum samfélagsins. Endurskoðun markmiða þarf að fara fram oft og reglulega. Í þessu sambandi reynir mikið á leiðtogann að skýra út stefnu og leiða félagsmenn til fylgis við hana. Þar skiptir stefnufesta máli, leiðtoginn verður að vera samkvæmur sjálfum sér og heiðarlegur. Hann blekkir engan til langframa og þekking hans á verkefninu verður að vera góð og skilningur á hvaða efnahagsleg áhrif það muni hafa. Gæta þarf þess að félagsmönnum sé það ljóst að sömu stefnu sé fylgt.

"Sá einn veit er víða ratar", segir í Hávamálum. Í bók Ásdísar Höllu Bragadóttur "Í hlutverki leiðtogans" kemur fram í viðtölum að það sem einkennir viðmælendur er mikill lestur. Einnig að tækifæri til þess að kynnast ólíkum samfélögum mótar og eykur víðsýni. Þau stéttarfélög sem hafa verið að ná mestum árangri búa yfir leiðtogum og starfsmönnum sem hafa átt víðtækt samstarf við stéttarfélög í öðrum löndum og farið víða á ráðstefnur.

Þetta þarf ekki endilega að einskorðast við áhugasvið eða störf viðkomandi. Nýjar hugmyndir skapast og víðsýni eykst. Grundvallarskilyrði hæfs leiðtoga í stéttarfélagi er góð yfirsýn. Ákveðin fjarlægð frá vinnustað gefur aðra yfirsýn. Sjónarhornið verður annað.

Bandarískur blaðamaður sagði einhverju sinni að hugurinn væri yndislegt fyrirbæri. Hann hefur starfsemi sína á þeirri stundu sem einstaklingurinn kemur í heiminn og lætur ekki af störfum fyrr en viðkomandi hyggst flytja ræðu opinberlega. Ógætilegar ræður á fundum, vanhugsuð ummæli í fjölmiðlum skaða oft ímynd og stöðu leiðtoga og þess félags sem hann kmeur fram fyrir. Jafnvel svo að hann getur átt erfitt að ná löndum sínum aftur.

Í Hávamálum eru skilaboð um að í þekkingarleitinni sé mikilvægast að nota eyrun og augun en ekki munninn. Leiðtoginn á að leggja áherslu að hlusta og spyrja spurninga. Harði stjórnandinn fer eigin leiðir án þess að hlusta á samstarfsmenn. Munurinn á góðum og slæmum leiðtoga er ekki hvort hann tekur ákvarðanir, heldur hvernig hann gerir það.

föstudagur, 20. nóvember 2009

Skattbreytingarnar

ASÍ hefur stutt þá stefnu sem sænskir efnahagsérfræðingar fóru eftir við endurreisn sænska kerfisins á árunum 1990- 1995. Eins og ég lýsi m.a. (hér) og (hér) og (hér)

Taka mjög ákveðið á vandanum og vinna sig úr honum á 4 -5 árum. Þetta kom m.a. fram við gerð Stöðugleikasáttmála. Það er að tekist verði á við vanda ríkisstjóðs, en þó þannig að þeim sem minnst megi sín verði hlíft.

Með þessum aðgerðum er sannarlega verið að ganga mjög nálægt heimilunum, en staðið er við kjarasamninga um persónuaflsátt og tryggja verðtryggingu á hann.

Eins tekst að verja vaxtabótakerfið og barnabótakerfið sem er mjög verðmætt fyrir ungar fjölskyldur. Hér eru skila sér þau slagsmál sem ASÍ tók við þáverandi ríkisstjórn þegar skerðingarmörk þessa kerfa voru leiðrétt í kjarasamningum 2007.


Á þessari mynd sést hvar jaðarskatta fara að hafa áhrif.



Hér sést hvernig skattar breytast frá núverandi kerfi samanborðið við nýtt kerfi. Skattar byrja að vaxa á tekjum yfir 270 þús. kr. Þetta skattakerfi er nákvæmlega ekkert flóknara en það sm við búum við í dag. Öll Norðurlöndin og flesta Evrópuríkjanna eru með þrepakerfi skatta og þau lifa öll við það. Hræðsluáróður um flókið kerfi er barnalegur.




Rauð lína - sú leið sem farinn var.

Græn lína - óbreytt kerfi.

Blá lína - óbreytt kerfi með 2000 kr. hækkun persónuafls. og 39.5% skatts í stað 37,2%

Bláa leiðin var ákaflega ósanngjörn sérstaklega fyrir millitekjufókið og hefði verið himnsending fyrir hátekjufólkið. Hreint út sagt ótrúlegt að hún virtist eiga sér stuðning innan Samfylkingarinnar!!

Þráhyggja Sjálfstæðisflokksins um að skattleggja inngreiðslur lífeyrissjóðanna bera vott um fullkomið ábyrgðarleysi. Tillögur tillögur um að skerða þær skatttekjur sem börnin okkar, barnabörnin og komandi kynslóðir eiga rétt á í framtíðinni í stað þess að við sjálf leysum þann vanda sem okkar kynslóð hefur skapað.

Í því skattaumhverfi sem Sjálfstæðisflokkur í samvinnu við Framsókn skapaði jókst skattbyrði jókst mest í lægri tekjuhópum en lækkaði hjá hátekjufólki. Skattbyrði flestra fjölskyldugerða jókst en mest þó hjá einstæðum foreldrum og lágtekjufjölskyldum. Ríkustu fjölskyldurnar í landinu margfölduðu hlutdeild sína í heildarráðstöfunartekjum í áratug. Þetta var brjálæðislegt skattkerfi svo notuð séu þeirra eigin orð.

miðvikudagur, 18. nóvember 2009

Félagsmálaráðherra gegn þeim sem minnst mega sín

Það eru greiddir fullir skattar af öllum sem eru á vinnumarkaði auk tryggingargjalda. Allir eiga að hafa jafnan rétt til tryggingarbóta, og atvinnuleysisbóta. Sama á hvað aldri þeir eru, annað er mismunun. Samt ætlar Félagsmálaráðherra að veitast að ungu fólki á aldrinum 18 - 24 ára sem býr heima hjá foreldrum sínum og taka helming atvinnuleysisbóta af því. Það á rétt á 150 þús. kr. í bætur á mánuði, en á einungis að fá 75 þús. kr.

Því er haldið fram að þetta eigi að fara í uppbyggingu námstækifæra. Þetta unga fólk sem er svo ólánsamt að hafa misst atvinnu sína og þarf að flytja heim til foreldra sinna, er gert á það greiða 75 þús. kr. aukaskatt á mánuði (skólagjöld). Af hverju á þetta fólk að greiða svona háa aukasktatta? Af hverju á það að standa undir uppbyggingu skólastarfs?

Hvaða sjónarmið eru þarna að verki? Hverjir eru ráðgjafar ráðherra í þessu efni? Setja þeir einhver önnur markmið ofar en hagsmuni þessa fólks? Hver á að stjórna því hvert þessir fjármunir fara? Af hverju má þetta fólk ekki ráða sjálft hvert það fer til náms? Flest af þessa fólks hröklaðist úr námi og út vinnumarkað vegna eineltis í skóla, lesblindu og annara atriða.

Því stendur til boða margskonar aðstoð ef það kemst í færi við sín stéttarfélög og eins er það skylda samfélagsins að aðstoða þetta fólk eins og aðra án þess að lagðir séu á það aukaskattar. Það er búið að greiða sína skatta og tryggingargjöld og á sama rétt og annað fólk.

Minna má umræðu um skólagjöld á undanförnum árum. Einnig blasir það við að það er verið að leggja aukaskatt á foreldra. Hverjir aðrir munu sjá um framfærslu þessa fólks? Hvernig á það að greiða af sínum lánum? Einnig má velta fyrir sér hvort ekki sé verið að færa hluta þessarar framfærslu yfir á sveitarfélög því þau verða að greiða framfærslustyrk, ef tekjur fólks fara niður í 75 þús. kr.

Við lögðum til að auðlegðarskattur yrði hækkaður í 2% úr 1.25%, það myndi duga til að afla sömu heildarfjárhæðar og nú á að taka af þeim sem minnst mega sín á vinnumarkaði.

Slíkt myndi þýða 800 þúsund krónu skatt á ári fyrir einstakling sem á 200 milljón króna hreina eign og 600 þúsund króna skatt á ári fyrir hjón sem eiga 200 milljón króna hreina eign

Skerðing bótaréttar hjá þessum einstaklingum sem Félagsmálaráðherra sækir að og foreldrum þeirra er hins vegar 900 þúsund krónur á ári!

Hvað er næst á baugi hjá Félagsmálráðherra og ráðgjöfum hans? Skerðing á fæðingarorlofi hjá þeim sem minnst hafa á milli handanna? Eða örorkubótum? Eða umönnunarbætur langveikra barna?

Jafnframt er ráðist að stéttarfélögum innan ASÍ sem eru að mótmæla þessu og bornar allskonar dylgjur á forsvarsmenn ASÍ. Ástæða er að minna á að samkvæmt lögum á Vinnumálastofnun að bjóða atvinnulausu fólki virk úrræði í upphafi atvinnuleysis. Vinnumálastofnun hefur algjörlega brugðist í þeim efnum. Það er fyrst eftir 4 – 6 mánuði sem Vinnumálastofnun er að hafa samband við atvinnulaust fólk vegna úrræða og nú er reiknað með að minnka þessa þjónustu en um 10%.

Verkalýðshreyfingin hefur boðist til þess að taka þennan þátt að sér. Því er svarað með því að veitast með einstaklega ómerkilegum hætti að starfsmönnum verkalýðshreyfingarinnar með dylgjum um að til standi að mismuna atvinnulausu fólki?? Við hvað er átt?

Starfsfólk verkalýðsfélaganna fær ekki upplýsingar frá Vinnumálastofnun um hvaða einstaklingar eru atvinnulausir fyrr en eftir dúk og disk og geta því ekki gengið markvisst í að bjóða aðstoð. Þó er verkalýðshreyfingin að setja umtalsverða fjármuni til aðstoðar við atvinnulaut fólk kosta nám þess og fleira. Það er verið að bjóðast til þess að létta á Vinnumáalstofnun.

Í mínum huga þá ræður Félagsmálaráðherra ekki við verkefni sitt. Hann er með fullkomlega óhæfa aðstoðarmenn sem þekkja ekkert til vinnumarkaðar og hvernig starfsmenntakerfi atvinnulífsins virkar og hefur nákvæmlega engin tengsl við atvinnulífið. Það eru annarleg sjónarmið sem ráða þarna för.

Ágætt væri að þeir sem eru að veitast að verkalýðshreyfingunni vegna þessa máls kynntu sér aðeins betur hvað þeir eru að fjalla um. Svo einkennilegt sem það nú er þá er sama fólk að veitast að verkalýðshreyfingunni að hún geri ekkert??!!

Besti flokkurinn

Jón Gnarr hefur stofnað stjórnmálaflokkinn Besti flokkurinn og segir; „Mig hefur lengi langað til að hafa völd og góð laun. Góð leið til þess er að verða lýðræðislega kosinn, og langar líka að komast í þá stöðu að ég geti hjálpað vinum mínum. Það eru endalaust margar leiðir til þess. Það má úthluta alls konar styrkjum og búa til hinar ýmsu nefndir. Fólk þarf svo ekkert endilega að mæta á fundi, en fær bara borgað."

Jón safnar nú fólki í flokkinn af því hann vill ekki vera einn í honum „eins og hálfviti" og er búinn að setja upp heimasíðu.

Gott að fá alvöru grínista á þing og ég hvet fólk til þess að standa með Jóni. Það má þó segja af alþingismönnum okkar og því fólki sem er í kringum þá að ef það sem fram fer á Alþingi væri klippt niður í stuttmynd þá væri maður líklega kominn með krampa af hlátri yfir svörtum húmornum.

Auðvitað koma húmorslausar niðursveiflur í þennan farsa en það koma líka óborganlegir toppar eins og þegar Yngvi Örn Kristinsson fyrrverandi framkvæmdastjóri verðbréfasviðs Landsbankans af öllum mönnum er settur í það verk að vinna að gerð tillagna um aðgerðir fyrir skuldsett heimili.

Hvort ætli hann hafi verið að hugsa um síðastliðna mánuði: 230 milljónirnar sem hann ætlar að krefjast af þrotabúinu eða hvernig hægt sé að bregðast við skuldavanda heimilanna sem var til vegna uppskáldaðs hagkerfis sem hann var virkur þátttakandi að skapa. Misskildi hann kannski hlutverk sitt og var að hugsa um eigin skuldavanda?

Það er viðbúið að þessi "uppsveifla" ef svo má kalla verði styttri núna en oft áður, þetta er svona "síðasti smókurinn" áður en við hættum alveg. Við erum á sömu slóðum og sí-gjaldþrota fyrirtækjastofnandinn sem endar á því að fá lán hjá afa og ömmu þegar ekki er í önnur hús að venda. Þetta eru margar sögur sem allar enda eins.

Íslenskur vinnumarkaður einkennist af velmenntuðu fólki, hann er velskipulagður, með gríðarlega öflugt starfsmenntakerfi, er sveigjanlegur og er þar afleiðandi fljótur að tileinka sér nýungar. Við getum byggt upp enn öflugri hátækniiðnað. Iðnað sem flytur lítið inn en mikið út.Iðnaður sem byggist í raun á því að geta gert aðeins betur enn hinir og verið aðeins á undan. Verðmætasköpun hins velmenntaða íslenska vinnumarkaðar og hæfilegrar nýtingar orkunnar. Uppbyggingu rafbílaframleiðslu og minnkun jarðefnanotkunar.

Til lengri tíma verður að líta til þess að hér verði gjaldmiðill sem bíður upp á stöðugleika. Verðbólga verði það lág að vextir verði innan við 4,5% og verðtrygging afnuminn. Það þarf að skapa 20 þús. störf á næstu fjórum árum svo meðalatvinnuleysi íslensks vinnumarkaðar fari niður fyrir 5%. Ef það tekst munum við á árinu 2013 hafa endurheimt þau lífskjör sem við bjuggum við á síðasta ári.

Ég hafði eiginlega bundið hálfpartinn vonir við að við værum með svo skert mannorð að við þyrftum loksins að fara að huga að alvöru lausnum, sem er að setja niður stöðugan gjaldmiðil, viðráðanlega vexti og að við gætum þannig skapað verðmæti eins og annað fólk með því að gera hlutina aðeins betur en næsti maður. Fá alvöru stjórnsýslu og afnema ráðherraráæðið. Fá Stjórnlagaþing og nýja stjórnarskrá.

Nei kímnigáfan hefur ekki yfirgefið okkur eða eins og Þormóður Kolbrúnarskáld sagði: "Vel hefur konungur alið oss því hvítt er þessum karli um hjartarætur”

Gerpla er háðsádeila stefnt gegn hetju- og ofbeldisdýrkun hetjunnar, Þorgeirs Hávarssonar, og skáldsins, Þormóðs Kolbrúnarskálds. Laxness hæðist að hinni fornu hetjuhugsjón Íslendingasagna en boðskapur sögunnar á ekki síður við samtímann. Trú á vald og ofbeldi hefur er bjargráð þeirra stjórnvalda sem ekkert óttast meira en þegna sína. Andstæðu þeirra samfélaga þar sem ríkja sterkir leiðtogar eða einræðisherrar. Slíkt fyrirmyndarsamfélag fann hann meðal inúíta á Grænlandi. Frumbyggjarnir þekkja ekki annað en að allir séu jafnir, lifi í sátt og samlyndi - og þeir hafa enga leiðtoga.

mánudagur, 16. nóvember 2009

Af skattaútreikningum Gísla Marteins


Hér sést vel myndrænt hvernig þetta er (græna línan) og hugsanlega verður (tillaga þeirra bláu og þrepatillaga þeirra rauðu.)

Græna lína eru skattar einsog þeir eru. Bláa línan eins skattar yrðu ef farið er með flata hækkun upp í 39.5%

Rauða línan sýnir okkur hvernig þrepakerfið kæmi út. Það er með 36% skatt á laun á milli 123 - 25 þús. 41% 250 - 500 þús. og svo 47% fyrir ofan 500 þús.

Hvernig getur lækkun skatts á lægsta tekjubilinu orðið að skattahækkun? Eru hin lituðu stjórnmálagleraugu svona ofboðslega föst á mönnum. Einnig hafa heyrst hinar fáránlegu útskýringar frá andstæðingum þrepaskatts að þeir sem séu með 600 þús. kr. greiði þá 47% skatta af öllum tekjubilum þar fyrir neðan. Vitanlega fá allir sinn pérsónuaflsátt og greiða allir sama skatt af neðsta skattbili og sama skatt af næsta skattbili þar fyrir ofan, þess vegna verður rauða línan eins hjá öllum.

Og svo er einkennilegt að menn geti ekki sent inn aths. án þess að vera endalaust með einhverjar persónulegar svívirðingar gagnvart fólki sem ekki hefur sömu stjórnmálaskoðanir og þeir álíta hina einu réttu. Eins og stendur á fronti þessarar síðu þá eru aths. vel þegnar, en þær þurfa að vera því marki brenndar að fjalla um það efni sem til umfjöllunar er.

Sumir vilja hækka persónuafsláttinn um verðtryggingu og 2.000 kr. en setja prósentuna í 39,5%. Það er vond niðurstaða, hún gagnast þeim sem eru með tekjur fyrir ofan 600 þús.kr. en er talsvert íþyngjandi fyrir millitekjuhópinn á bilinu 300-600 þús.kr.

Sú hún borinn saman við þrepaskiptinguna þá er það umtalsvert hærri skattlagning á fólk undir 575 þús.

Ef miðað er við þriggja þrepa kerfið með 2.000 kr. hækkun persónuafsláttar verulega íþyngjandi fyrir alla frá 120-600 þús.kr. en himnasending fyrir þá sem eru þar fyrir ofan. Öll vitum við þá verndarstefnu sem Gísli Marteinn og skoðanabræður hans hafa á því fólki og hvaða skoðun þeir hafa á skattlagningu þeirra sem minna mega sín.

sunnudagur, 15. nóvember 2009

Bókhaldsbrellur

Sigurjón Örn Þórsson, stjórnmálafræðingur og framkvæmdastjóri Kringlunnar og fyrrv. aðstoðarmaður ráðherra, heldur því fram að með að flytja húsnæðislán úr gömlu bönkunum yfir í Íbúðalánasjóð verði til nýtt eigið fé sem nýtist til að leiðrétta öll lán, einnig þau sem fyrir voru í sjóðnum. Rangt sé að slík aðgerð sé of dýr fyrir skattgreiðendur því kröfuhafar gömlu bankanna greiði fyrir hana. Hann segist hafa kynnt tillöguna fyrir endurskoðendum, sem telji alls ekki erfitt að selja kröfuhöfunum hana??!!

Sigurjón mat lánasafn sjóðsins á 550 milljarða króna en bankanna á 700 milljarða. Þar sem sjóðurinn hafi ekki orðið fyrir kerfishruni, líkt og bankarnir, hafi hann ekki svigrúm til að lækka höfuðstól lána um 20%. Með samræmdum aðgerðum væri tryggt jafnræði milli lántakenda.

Þessi hugmynd Sigurjóns er ein af þessum töfralausnum sem hafa allt til að bera nema það að ganga upp. Það er auðvitað ekki þannig að hægt sé að búa til eigið fé hjá Íbúðalánasjóði með því að færa kröfur úr bönkunum til sjóðsins.

Það sem einfaldlega gerist í efnahagsreikningi ÍLS er að eignir aukast sem nemur fjárhæðinni sem færð var yfir til sjóðsins þar sem sjóðurinn á þá kröfu á að þeir sem skulduðu bönkunum greiði nú til ÍLS. Á móti hækka skuldir ÍLS þar sem sjóðurinn þarf að greiða bönkunum fyrir þær eignir sem sjóðurinn fékk. Við þessa aðgerð breytist eigið fé ekki neitt.

Það sem síðan gerist í framhaldinu er að ríkissjóður þarf líklega að leggja sjóðnum til meira eigið fé þar sem efnahagsreikningur sjóðsins var að stækka og sjóðurinn verður að hafa a.m.k. 8% eigið fé. Það er alveg ótrúlegt hvað margir halda að við það að bankarnir tapa miklum fjármunum vegna lána sem ekki er hægt að innheimta gefi þeim aukið svigrúm til að færa niður kröfur.

Það er einfaldlega þannig að ef við skuldum bankanum sína milljónina hvor og ég er gjaldþrota en þú ert í góðum málum þá afskrifar bankinn 50% af samanlögðum kröfunum. Bankinn nær því inn með því að rukka þig um 100%, en fær ekkert frá mér. Ákveði bankinn að færa skuldir okkar beggja niður um 50% þá fær bankinn 500.000 frá þér en áfram ekkert frá mér því að ég er jafn gjaldþrota. Afskrift bankans verður því ekki 50% heldur 75%!

Kerfishrun er engin forsenda þess að hægt sé að færa niður höfuðstól vegna verðbólgu. Til þess að það sé hægt þarf að fjármagna það. Það að bankar eigi mikið af kröfum sem ekki eru innheimtanlegar að fullu hjálpa ekki til við að færa niður innheimtanlegar kröfur. Ef það á að gera það verður það ekki gert nema annað tveggja:
a. Að í ljós komi að dómstólar telji að lánasamningur haldi ekki t.d. vegna ólögmætra skilmála eins og margir halda fram með gengistryggðu lánin eða að dómstólar telji að um forsendubrest sé að ræða eins og oft er haldi fram í umræðunni. Að mínu viti geta engir aðrir en dómstólar skorið úr um það.
b. Einhver fjármagni niðurfærsluna og þá eru ekki margir sem koma til greina. Það yrði þá ríkissjóður og mögulega lífeyrissjóðirnir.

Eigið fé er mismunur á eignum og skuldum. Við yfirflutning á lánasafni til ÍLS yrði þá stuðst við verðmat ásafninu. Eigna og skuldahlið efnahagsreiknings ÍLS myndi síðan hækka um sömu upphæð og ekkert nýtt eigið fé myndaðist. Í framhaldinu yrði ríkissjóður mögulega að greiða inn í ÍLS aukið eigið fé þar sem það verður að vera a.m.k. 8% af efnahagsreikningnum.

Það verður einfaldlega ekki til neitt eigið fé við það að breyta um eiganda lána. Eina leiðin til að fá kröfuhöfum gömlu bankanna til að greiða fyrir „leiðréttingu lána“ er að greiða þeim minna fyrir kröfurnar en áætlað er að innheimtist af þeim. Þannig skapa menn svigrúm til að hægt sé að gefa eftir innheimtanleg lán.

Til þess að það sé hægt verður annað hvort að fá kröfuhafana til þess að gefa eftir hluta eigna sinna í frjálsum samningum eða stela frá þeim. Líklega frýs fyrr í helvíti en að kröfuhafarnir gefi eftir eignir sínar.

Og maður spyr sig er þetta enn ein ástæðan fyrir því að Ísland féll. Menn í áhrifastöðum með svona dæmalausar hugmyndir og setja þær fram í fullri alvöru??!! Eða þá þetta (hér)

Einnig má líta til kúlulána bankanna sem þjóna þeim tilgangi einum að veita eigendum bankanna og vinum þeirra hlutdeild í arði af eignamyndum sem kynnt var undir með sífelldu innstreymi erlends lánsfjármagns. Svo er arðurinn innleistur og 10% fjármagnstekjuskattur greiddur.

Þetta hefur gert nokkra íslendinga vellauðuga. Kúlulánin eru svikamylla þar sem þátttakendur njóta arðsins ef innlausn er framkvæmd á réttum tíma, en almenningur þarf að greiða ef það tekst ekki, sé litið til nýrra laga sem rennt var í gegnum alþingi fyrir nokkru.

laugardagur, 14. nóvember 2009

Frábær Þjóðfundur

Var að koma frá Þjóðfundi. Stemmingin var ákaflega skemmtileg. Eindrægni og jákvæðni. Níu einstaklingar sátu við hvert borð ásamt stjórnanda, lagðar voru fram spurningar um viðhorf til uppbyggingar lands og þjóðar. Hver skrifaði sín viðhorf á miða og þeim síðan raðað í flokka og fram fór áherslukosning.

Á þessum flokkum var síðan unnið að frekari úrvinnslu og ný viðhorf dregin fram þar sem einstaklingar skrifuðu sjónarmið sín á miða, sem enn voru flokkuð með áherslu kosningum. Allt slegið jafnharðan inn í tölvukerfin og niðurstöðu lágu fljótt fyrir. Einnig var einstaklingum gert að færa sig á milli borða.

Hinum svokölluðu útvöldu hagsmunaaðilum var dreift á borðin einn við hvert borð. Útilokað var að sá aðili gæti haft afgerandi áhrif á þá vinnslu sem fram fór.

En ég kom heim með staðgóða þekkingu á þeim sjónarmiðum sem svifu yfir vötnunum hjá þjóðfundarfulltrúum. Nákvæmlega eins og til var ætlast.

Niðurstöðurnar urðu í mörgu ekki ólíkar og við rafiðnaðarmenn fengum á 100 trúnaðarmannaráðstefnu Rafiðnaðarsambandsins. En við vorum með svipaða vinnuaðferð í hópavinnu á ráðstefnu okkar í gær.

Þeir sem voru agnúast út í fundin og dæma hann fyrirfram sitja uppi með sínar súru pillur og verða að gleypa þær sjálfir. Verði þeim að góðu.

Áfram Ísland.