Hún er ofarlega þessa dagana umræðan um fjölmiðlaveldi Ruperts Murdochs. Í gærkvöld var mjög góður þáttur í norska sjónvarpinu um þetta risavaxna fjölmiðalveldi. Þar var m.a. bent á að helstu fjölmiðlaveldi hingað til í raun verið áhrifavaldur í einni heimsálfu, en Murdoch væri kominn mun lengra með áhrifa mátt yfir nánast alla heimsbyggðina.
Sýnt var fram á að Murdoch hefði í raun einungis hagnaðarsjónarmið að markmiði, ekki hlutlausa fréttamennsku eins og hann léti óspart í veðri vaka. Hagsmunir almennings og mannréttindi skiptu hann engu. Þar var m.a. bent á hvernig hann hefði bakkað fyrir kröfum kínverskra stjórnvalda og lokað fyrir BBC þar sem fjallað var ítarlega um þá miskunnarlausu stjórnarhætti sem tíðkuðust í Kína.
Hleranamálið hefur ekki aðeins grafið undan trausti fólks á fjölmiðlaveldi Ruperts Murdoch, sem var takmarkað fyrir. Nú er víða fjallað um hvernig unnið er í fjölmiðlaveldi Murdochs. Í þættinum í gær var ítarleg umfjöllun um þau vinnubrögð sem ástunduð væru í BNA í fréttamiðstöð FOX. Viðtöl voru við fjölmargir einstaklinga sem fylgjast með fréttamiðlum og eins komu fram margir sem áður höfðu unnið hjá FOX.
Á hverjum morgni koma til fréttamanna FOX miðstýrðar tilskipanir um hvað eigi að leggja áherslu, hvað eigi að sniðganga og hverja eigi að gera ótrúverðuga. Í þættinum var farið ítarlega yfir hvaða brögðum sé beitt til þess að klæða purkunarlausan áróður FOX fyrir últra-hægri stefnu í hlutlausan búning. Stalínísk vinnubrögð var orðið sem ítrekað var notað af mörgum þessi „úlfurísauðagæru“ vinnubrögð.
Sýnt var fram á hversu áberandi væri að margar FOX fréttir byrja á orðunum „Margir segja“ – „Sagt er“ – „Kannanir sýna“ og síðan fabúlerað út frá því. Um 75% þeirra sem síðan var leitað til eftir áliti í fréttaímum og spjall á FOX voru yfirlýstir harðsnúnir hægri menn, hinir 25% voru undantekningalítið þekktir miðjumoðsmenn sem ekki vildu taka sjéns á að missa fylgi.
Ég hef oft notað orðið Sovétið í pistlum mínum þegar ég hef fjallað um svona vinnubrögð og lýst því að ekki sé hægt á sjá neinn mun á því hvert Sovétið leiddi sín þjóðfélög og hvert Nýfrjálshyggjan hefir leitt okkur.
Horfandi á þáttinn kom einhverra hluta vegna oft upp í huga minn hversu mikil samsömun var með því sem dregið var upp í þættinum um vinnubrögð Murdochs og hans undirsáta og svo umtalaðri núverandi ritstjórnarstefnu Moggans og hvernig umfjöllun fer þar fram. Reyndar víðar þá sérstaklega á einum tilteknum netmiðli, sem gefur sig út fyrir að vera einstaklega vandvirkur í fréttaumfjöllun, eins og reyndar FOX gerir líka í hverjum einasta fréttatíma.
Skelfing væri gott ef RÚV sjónvarp allra landsmanna keypti nú sýningarétt á þessum þætti, en margir segja, svo ég noti áðurnefnt, gagnrýnt og umtalað orðalag FOX, segja að stjórn RÚV sé svo hægri sinnuð að það myndi aldrei gerast að RÚV sýndi svona umfjöllun um FOX og Murdoch.
þriðjudagur, 19. júlí 2011
miðvikudagur, 13. júlí 2011
ESB að hrynja?
Nokkrir halda því fram glaðhlakkalegir að nú sé ESB að hrynja, og vísa máli sínu til stuðnings á ástandið í Grikklandi, Ítalíu, Spáni og Írlandi. Því er haldið fram að efnahagsstaða þessara landa sé afleiðing þess að þau gengu inn í ESB. Hér er heldur betur verið að snúa hlutunum á haus.
Efnahagsleg staða allra landa er bein afleiðing efnahagsstjórnunar viðkomandi lands. Ef land býr við pólitíska spillingu og óráðssíu reistri á lýðskrumi, með öðrum orðum stjórnmálamenn sem lofa meiru en þjóðin hefur efni á, þá fer efnahagsstaða landsins í vanda, sama hvort það hefur Evru eða einhvern annan gjaldmiðil. Þessu hefur oft verið bjargað með efnahagsaðstoð frá öðrum löndum, en nú er svo komið að skattborgarar þeirra landa segja hingað og ekki lengra. Framangreind lönd væru í enn verri stöðu en þau eru nú ef þau væru utan ESB.
ESB hefur fylgt þessum kröfum og gert stjórnmálamönnum þessara landa að taka ábyrga afstöðu. Skera niður útgjöld ríkisins eða hækka skatta. Viðkomandi stjórnmálamenn hafa hingað til vikið sér undan þessari ákvarðanatöku, sem hefur orðið til þess að staðan nú svo alvarleg að snarminnka verður útgjöld, minnka lífeyrisskuldbindingar og hækka auk þess skatta svo hægt sé að greiða upp þær skuldir og skuldbindingar sem óábyrg vinnubrögð fyrrverandi stjórnmálamanna hafa leitt yfir viðkomandi þjóð. Sú mikla breyting á aldurssamsetningu þjóðanna sem blasir við á næstu árum gerir það að verkum að ekki verður vikist undan því að taka á vandanum. Hér á ég við að skattgreiðendum fækkar sífellt hlutfallslega.
Hér á landi telja nokkrir að við séum lánsöm og laus við þennan vanda, sakir þess að við höfum sjálfstæðan gjaldmiðil sem hægt sé gengisfella. Þar með hverfi efnahagsvandi þjóðarinnar. En í raun erum við í nákvæmlega sömu stöðu og framangreindar þjóðir.
Ísland hefur búið við spillta stjórnmálastétt og sérhagsmunahópa sem vilja tryggja áframhaldandi aðkomu sína í sameiginlega sjóði landsins og gengistryggða afkomu með tollamúrum. Það má skilja á nálgun nokkurra að það sé ESB sem sækist eftir því að við göngum inn, hið rétta er að við fáum ekki inngöngu nema að við uppfyllum kröfur um stöðugleika í efnahagsstjórn.
Nú er svo komið að íslenskir launamenn hafna í vaxandi mæli þessari leið, ef ekki með atkvæðum þá með fótunum og brottflutning. Hvers vegna? Jú á nákvæmlega sömu forsendum sem raktar eru hér framar. Íslenskir stjórnmálamenn hafa hingað til komist upp með að vísa í gegnum gengisfellingar halla hagkerfisins til heimilanna og í vasa launamanna. Með gengisfellingu er hluti launa almennings gerður upptækur og flutt fjármagn til fárra. Auk þess taka skuldir heimilanna stökkbreytingum.
Þegar Þjóðhagsstofnum benti hvert stefndi var hún lögð niður með manni og mús af þáverandi forsætisráðherra. Þetta leiddi til þess að Hagstofa Íslands horfði í aðra átt á meðan ójöfnuður óx og Fjármálaeftirlitið horfði aðgerðalaust á hvert stefndi og höfundar efnahagsstefnunnar höfðu komið sér fyrir í Seðlabankanum og settu hann kyrfilega á hausinn. Þetta stendur á mörgum stöðum í Rannsóknarskýrslu Alþingis. Ástæða þess er ótti við að lenda í sömu ruslatunnu og Þjóðhagsstofnun.
Þetta setur Ísland auk þess í þá stöðu að við verðum að þola ofurvexti og verðtryggingu. Verðtrygging er afleiðing þess að engin treystir krónunni fyrir næsta horn. Það gildir einu hvort við héldum áfram í okkar krónu eða skiptum um gjaldmiðil, ástandið mun ekkert batna fyrr en tekið verður á efnahagsvanda þjóðarinnar af alvöru. Tekið á verðbólgu, viðvarandi halla, miklum skuldum þjóðarinnar og ríkistryggðum lífeyrisskuldbindingum. Opnun hagkerfisins fyrir erlendri fjárfestingu, aukinni verðmætasköpun og vaxandi útflutning.
Menn strika ekki út háa verðbólgu, sveiflur í efnahagslífi, okurvexti, verðtryggingu, hátt vöruverð, slakan kaupmátt og segjast ætla að taka upp laun eins og þau eru best í nágrannalöndum okkar, henda verðtryggingu og lækka vexti. Það hefst ekki nema með stórbættri efnahagsstjórn landsins, þar skiptir gjaldmiðillinn eða aðild að ESB ekki meginmáli. Þar ráða stjórnvöld landsins og ákvarðanataka Alþingis á hverjum tíma. Von manna hefur staðið til þess að innganga í ESB myndi þvinga fram þessar aðgerðir. Spilling og völd sérhagsmunahópanna er orðin svo víðtæk.
Minna má á hvað Norðurlöndin sögðu við þáverandi ríkisstjórn og stjórn Seðlabanka fyrri hluta árs 2008; Hingað og ekki lengra íslendingar. Þið fáið ekki frekari aðstoð frá nema þið takið á vandamálum ykkar. Auk þess má minna á aðvaranir frá hagdeildum aðila íslensks vinnumarkaðsins á þessum tíma.
Þáverandi ráðherrar okkar hlustuðu ekki þær aðvaranir og síðan var lagst í þær umræður að saka ráðamenn í nágrannalöndum okkar um að þeir væru að valda efnahagslegum vanda hér á landi með því að hafna því að láta okkur hafa meiri peninga, Norðurlöndin væru okkur óvinveitt!!??
Ef farið hefði verið að þessum ráðum strax árið 2007 þá værum við í allt annarri stöðu. Heimilin skulduðu mun minna og við hefðum verið í stöðugum hagavexti eins og hin norðurlöndin hafa verið frá því að botni hagsveiflunnar var náð haustið 2008.
Efnahagsleg staða allra landa er bein afleiðing efnahagsstjórnunar viðkomandi lands. Ef land býr við pólitíska spillingu og óráðssíu reistri á lýðskrumi, með öðrum orðum stjórnmálamenn sem lofa meiru en þjóðin hefur efni á, þá fer efnahagsstaða landsins í vanda, sama hvort það hefur Evru eða einhvern annan gjaldmiðil. Þessu hefur oft verið bjargað með efnahagsaðstoð frá öðrum löndum, en nú er svo komið að skattborgarar þeirra landa segja hingað og ekki lengra. Framangreind lönd væru í enn verri stöðu en þau eru nú ef þau væru utan ESB.
ESB hefur fylgt þessum kröfum og gert stjórnmálamönnum þessara landa að taka ábyrga afstöðu. Skera niður útgjöld ríkisins eða hækka skatta. Viðkomandi stjórnmálamenn hafa hingað til vikið sér undan þessari ákvarðanatöku, sem hefur orðið til þess að staðan nú svo alvarleg að snarminnka verður útgjöld, minnka lífeyrisskuldbindingar og hækka auk þess skatta svo hægt sé að greiða upp þær skuldir og skuldbindingar sem óábyrg vinnubrögð fyrrverandi stjórnmálamanna hafa leitt yfir viðkomandi þjóð. Sú mikla breyting á aldurssamsetningu þjóðanna sem blasir við á næstu árum gerir það að verkum að ekki verður vikist undan því að taka á vandanum. Hér á ég við að skattgreiðendum fækkar sífellt hlutfallslega.
Hér á landi telja nokkrir að við séum lánsöm og laus við þennan vanda, sakir þess að við höfum sjálfstæðan gjaldmiðil sem hægt sé gengisfella. Þar með hverfi efnahagsvandi þjóðarinnar. En í raun erum við í nákvæmlega sömu stöðu og framangreindar þjóðir.
Ísland hefur búið við spillta stjórnmálastétt og sérhagsmunahópa sem vilja tryggja áframhaldandi aðkomu sína í sameiginlega sjóði landsins og gengistryggða afkomu með tollamúrum. Það má skilja á nálgun nokkurra að það sé ESB sem sækist eftir því að við göngum inn, hið rétta er að við fáum ekki inngöngu nema að við uppfyllum kröfur um stöðugleika í efnahagsstjórn.
Nú er svo komið að íslenskir launamenn hafna í vaxandi mæli þessari leið, ef ekki með atkvæðum þá með fótunum og brottflutning. Hvers vegna? Jú á nákvæmlega sömu forsendum sem raktar eru hér framar. Íslenskir stjórnmálamenn hafa hingað til komist upp með að vísa í gegnum gengisfellingar halla hagkerfisins til heimilanna og í vasa launamanna. Með gengisfellingu er hluti launa almennings gerður upptækur og flutt fjármagn til fárra. Auk þess taka skuldir heimilanna stökkbreytingum.
Þegar Þjóðhagsstofnum benti hvert stefndi var hún lögð niður með manni og mús af þáverandi forsætisráðherra. Þetta leiddi til þess að Hagstofa Íslands horfði í aðra átt á meðan ójöfnuður óx og Fjármálaeftirlitið horfði aðgerðalaust á hvert stefndi og höfundar efnahagsstefnunnar höfðu komið sér fyrir í Seðlabankanum og settu hann kyrfilega á hausinn. Þetta stendur á mörgum stöðum í Rannsóknarskýrslu Alþingis. Ástæða þess er ótti við að lenda í sömu ruslatunnu og Þjóðhagsstofnun.
Þetta setur Ísland auk þess í þá stöðu að við verðum að þola ofurvexti og verðtryggingu. Verðtrygging er afleiðing þess að engin treystir krónunni fyrir næsta horn. Það gildir einu hvort við héldum áfram í okkar krónu eða skiptum um gjaldmiðil, ástandið mun ekkert batna fyrr en tekið verður á efnahagsvanda þjóðarinnar af alvöru. Tekið á verðbólgu, viðvarandi halla, miklum skuldum þjóðarinnar og ríkistryggðum lífeyrisskuldbindingum. Opnun hagkerfisins fyrir erlendri fjárfestingu, aukinni verðmætasköpun og vaxandi útflutning.
Menn strika ekki út háa verðbólgu, sveiflur í efnahagslífi, okurvexti, verðtryggingu, hátt vöruverð, slakan kaupmátt og segjast ætla að taka upp laun eins og þau eru best í nágrannalöndum okkar, henda verðtryggingu og lækka vexti. Það hefst ekki nema með stórbættri efnahagsstjórn landsins, þar skiptir gjaldmiðillinn eða aðild að ESB ekki meginmáli. Þar ráða stjórnvöld landsins og ákvarðanataka Alþingis á hverjum tíma. Von manna hefur staðið til þess að innganga í ESB myndi þvinga fram þessar aðgerðir. Spilling og völd sérhagsmunahópanna er orðin svo víðtæk.
Minna má á hvað Norðurlöndin sögðu við þáverandi ríkisstjórn og stjórn Seðlabanka fyrri hluta árs 2008; Hingað og ekki lengra íslendingar. Þið fáið ekki frekari aðstoð frá nema þið takið á vandamálum ykkar. Auk þess má minna á aðvaranir frá hagdeildum aðila íslensks vinnumarkaðsins á þessum tíma.
Þáverandi ráðherrar okkar hlustuðu ekki þær aðvaranir og síðan var lagst í þær umræður að saka ráðamenn í nágrannalöndum okkar um að þeir væru að valda efnahagslegum vanda hér á landi með því að hafna því að láta okkur hafa meiri peninga, Norðurlöndin væru okkur óvinveitt!!??
Ef farið hefði verið að þessum ráðum strax árið 2007 þá værum við í allt annarri stöðu. Heimilin skulduðu mun minna og við hefðum verið í stöðugum hagavexti eins og hin norðurlöndin hafa verið frá því að botni hagsveiflunnar var náð haustið 2008.
þriðjudagur, 12. júlí 2011
Einangrunarstefna sérhagsmunamanna
Davíð Oddsson þáverandi forsætisráðherra sagði í viðtali 2002 að upptaka evrunnar yrði, að hans mati, dauðadómur fyrir Ísland sem íslenska sjálfstæða þjóð. Davíð er enn á sömu skoðun og hefur sagt í fjölmiðlum að það sem skiptir máli fyrir sjálfstæða þjóð sé eigin gjaldmiðill. Það skiptir Davíð engu hversu illa fljótandi gjaldmiðill hefur leikið launamenn, enda hugsar hann greinilega frekar um hagsmuni vinnuveitenda sinna sem vilja greiða laun í krónum en gera upp við sjálfa sig í Evrum.
Þekkt eru mörg dæmi um sjálfstæðar þjóðir sem ekki telja brýna þörf að nota eigin mynt. Þar má t.d. nefna Lúxemborg með innan við hálfa milljón íbúa, eitt af stofnríkjum Evrópusambandsins og smáríkið Möltu með tæplega 400.000 íbúa. Eystrasaltslöndin þrjú, Eistland, Lettland og Litháen, sem fagna frelsi í Evrópusambandinu eftir langa ánauð og eru að taka upp Evru. Finnar nota Evru, Danir og Færeyingar eru með sinn gjaldmiðil fasttengdan við Evru, þannig mætti lengi telja.
Leiðtogar framangreindra þjóða eru ekki landráðamenn sem vinna gegn sjálfstæði þjóða sinna og geri hana að þrælum. En íslenskir launamenn búa í efnahagslegum þrælabúðum. Þrátt yfir að þeir hafi í raun samningsrétt um launakjör sín, þá fara stjórnmálamenn með kjarasamninga eins og þeim sýnist. Staðreyndin blasir við, íslenskir launamenn voru búnir að ná þokkalegum kaupmætti árið 2005 í samanburði við nágrannaþjóðir, en það var þurrkað út með gengisfalli krónunnar. Þetta hefur gerst reglulega allan lýðveldistímann.
Í könnunum kemur fram að íslenskir launamenn eru harðastir allra Evrópuþjóða í verkföllum og vinnudeilum. Íslenskir launamenn eru ekki öðruvísi fólk en gengur og gerist annars staðar á Vesturlöndum. Skýringanna er frekar að leita í umhverfinu. Aðstæðurnar eru öðruvísi. Það er nánast ómögulegt að semja um laun þar sem efnahagsumhverfi er óstöðugt og verðbólgan og gengisfall eru nýtt til þess að eyðilegt allt á svipstundu til hagsbóta fyrir fáa.
Sífellt þarf að huga að „rauðum strikum" og vera á varðbergi gagnvart dýrtíð og kaupmáttarrýrnun vegna hugsanlegrar gengislækkunar. Ætla má að slíkar aðstæður séu áhrifarík uppskrift að vinnudeilum. Veik króna stuðlar að verkföllum og óstöðugleika á vinnumarkaði. Það er verulegur ávinningur í því að nota mynt sem skipar traustan sess á alþjóðavettvangi, en upp á slíka stöðu býður Evran.
Forseti lýðveldisins hefur alloft sagt í erlendum fjölmiðlum að meginástæða þess að Ísland hafi sótt um aðild að ESB hafi verið efasemdir eftir hrun um að Ísland gæti staðið undir eigin gjaldmiðli. Hann bendir aftur á móti á að gengislækkun íslensku krónunnar hafi hinsvegar hjálpað íslenskum útflytjendum mikið í kreppunni en krónan sé enn um þrjátíu prósentum minna virði en árið 2008, en tekur ekki fram að 24 þús. heimili liggja í valnum.
Kaupmáttur íslenskra launamanna hefur fallið um 15% frá Hruni á meðan hann hefur vaxið um 3 – 15% í nágrannaríkjum okkar. Löndum sem eru innan ESB og eru annað hvort með Evru eða gjaldmiðil sem er fastengdur við Evru.
Nokkrir hafa ásamt forseta lýðveldisins nýtt bók nóbelshöfundar okkar Sjálfstæðu fólki til þess að skilgreina baráttu sína gegn ESB. Í sjálfu sér lýsir þessi bók vel hvert þessi eingrunarstefna mun leiða íslendinga, en það er reyndar hið gagnstæða sem þeir virðast telja ná með því að bera baráttu Bjarts í Sumarhúsum saman við baráttu sinni gegn ESB aðild.
Bjartur notaði allt sítt líf til þess að verða sjálfstæður. Hann er einþykkur hrotti sem fer illa með alla sína nánustu og hugsar aldrei um þarfir annarra en sjálfs sín. Hann berst alla ævi við að halda svokölluðu sjálfstæði sínu en færir fyrir það miklar fórnir og í sögulok hefur hann tapað öllu og er á leið enn lengra inn í heiði, á enn aumara kot.
Bjartur víkur aldrei góðu að nokkrum, segir aldrei neitt fallegt við nokkra sál. Hann leggur aldrei neinum lið. Halldór dregur upp mynd í bók af andstyggilegum manni. Fanti sem fór illa með konur sínar og skepnurnar á bænum. Allt skal lúta valdaþrá hans.
Þekkt eru mörg dæmi um sjálfstæðar þjóðir sem ekki telja brýna þörf að nota eigin mynt. Þar má t.d. nefna Lúxemborg með innan við hálfa milljón íbúa, eitt af stofnríkjum Evrópusambandsins og smáríkið Möltu með tæplega 400.000 íbúa. Eystrasaltslöndin þrjú, Eistland, Lettland og Litháen, sem fagna frelsi í Evrópusambandinu eftir langa ánauð og eru að taka upp Evru. Finnar nota Evru, Danir og Færeyingar eru með sinn gjaldmiðil fasttengdan við Evru, þannig mætti lengi telja.
Leiðtogar framangreindra þjóða eru ekki landráðamenn sem vinna gegn sjálfstæði þjóða sinna og geri hana að þrælum. En íslenskir launamenn búa í efnahagslegum þrælabúðum. Þrátt yfir að þeir hafi í raun samningsrétt um launakjör sín, þá fara stjórnmálamenn með kjarasamninga eins og þeim sýnist. Staðreyndin blasir við, íslenskir launamenn voru búnir að ná þokkalegum kaupmætti árið 2005 í samanburði við nágrannaþjóðir, en það var þurrkað út með gengisfalli krónunnar. Þetta hefur gerst reglulega allan lýðveldistímann.
Í könnunum kemur fram að íslenskir launamenn eru harðastir allra Evrópuþjóða í verkföllum og vinnudeilum. Íslenskir launamenn eru ekki öðruvísi fólk en gengur og gerist annars staðar á Vesturlöndum. Skýringanna er frekar að leita í umhverfinu. Aðstæðurnar eru öðruvísi. Það er nánast ómögulegt að semja um laun þar sem efnahagsumhverfi er óstöðugt og verðbólgan og gengisfall eru nýtt til þess að eyðilegt allt á svipstundu til hagsbóta fyrir fáa.
Sífellt þarf að huga að „rauðum strikum" og vera á varðbergi gagnvart dýrtíð og kaupmáttarrýrnun vegna hugsanlegrar gengislækkunar. Ætla má að slíkar aðstæður séu áhrifarík uppskrift að vinnudeilum. Veik króna stuðlar að verkföllum og óstöðugleika á vinnumarkaði. Það er verulegur ávinningur í því að nota mynt sem skipar traustan sess á alþjóðavettvangi, en upp á slíka stöðu býður Evran.
Forseti lýðveldisins hefur alloft sagt í erlendum fjölmiðlum að meginástæða þess að Ísland hafi sótt um aðild að ESB hafi verið efasemdir eftir hrun um að Ísland gæti staðið undir eigin gjaldmiðli. Hann bendir aftur á móti á að gengislækkun íslensku krónunnar hafi hinsvegar hjálpað íslenskum útflytjendum mikið í kreppunni en krónan sé enn um þrjátíu prósentum minna virði en árið 2008, en tekur ekki fram að 24 þús. heimili liggja í valnum.
Kaupmáttur íslenskra launamanna hefur fallið um 15% frá Hruni á meðan hann hefur vaxið um 3 – 15% í nágrannaríkjum okkar. Löndum sem eru innan ESB og eru annað hvort með Evru eða gjaldmiðil sem er fastengdur við Evru.
Nokkrir hafa ásamt forseta lýðveldisins nýtt bók nóbelshöfundar okkar Sjálfstæðu fólki til þess að skilgreina baráttu sína gegn ESB. Í sjálfu sér lýsir þessi bók vel hvert þessi eingrunarstefna mun leiða íslendinga, en það er reyndar hið gagnstæða sem þeir virðast telja ná með því að bera baráttu Bjarts í Sumarhúsum saman við baráttu sinni gegn ESB aðild.
Bjartur notaði allt sítt líf til þess að verða sjálfstæður. Hann er einþykkur hrotti sem fer illa með alla sína nánustu og hugsar aldrei um þarfir annarra en sjálfs sín. Hann berst alla ævi við að halda svokölluðu sjálfstæði sínu en færir fyrir það miklar fórnir og í sögulok hefur hann tapað öllu og er á leið enn lengra inn í heiði, á enn aumara kot.
Bjartur víkur aldrei góðu að nokkrum, segir aldrei neitt fallegt við nokkra sál. Hann leggur aldrei neinum lið. Halldór dregur upp mynd í bók af andstyggilegum manni. Fanti sem fór illa með konur sínar og skepnurnar á bænum. Allt skal lúta valdaþrá hans.
mánudagur, 11. júlí 2011
Baráttan fyrir efnahagslegu fullveldi
Íslendingar náðu fullveldi sínu 1. des. 1918 og hafa stoltir haldið þar til farið var inn á braut takmarkalaus frelsis og fjárglæframönnum sleppt lausum. Hraðatakmarkanir fjarlægðar og dregið úr eftirliti. Viðhorf heimtufrekju og siðlausra tóku völd, þeir sem minna mega sín dæmdir til þess að verða undir.
Efnahagslegt fullveldi Íslands glataðist og vinaþjóðir settu þau skilyrði að sett yrði sérstök vakt á íslenska stjórnmálamenn, ef þær ættu að koma að því að bjarga þjóðinni frá gjaldþroti. Það var ítrekað búið að vara þáverandi ríkisstjórn og stjórn Seðlabanka, en á árangurs.
Krónan var orðin liðlega 20% of hátt skráð og erlendur gjaldeyrir á útsölu, ástand sem var skapað með ótakmörkuðu erlendum lánsfé, sem svo var ekki skilað. Erlendir bankar töpuðu um 8 þús. MIA á Íslandi. Sumir vilja miða við þetta falsaða gengi krónunnar eins og það var í ársbyrjun 2008 og ríghalda í það í allri sinni samanburðartækni. En um leið eru þeir að upplýsa okkur um hversu mikið fals og ómerkilegur málflutningur þessara manna er. Þeim sem til þekkja telja eðlilegt að miða við stöðuna áramótin 2005 og 06. það heufr komið fram hjá öllum viðurkenndum hagfræðingum að allt sem gerðist eftir það var ekkert annað en innistæðulaus loftbóla.
Braskarar græddu milljarða á braski með krónuna og voru tilnefndir til verðlauna sem hið íslenska efnahagsundur. Þeir sem ekki skildu þessa snilli áttu að fara á endurhæfingarnámskeið að kröfu þáverandi ráðherra. Þáverandi stjórn Seðlabanka, sem hafði að uppistöðu mótað þessa helstefnu hagkerfisins, keyrði bankann í þrot og íslenskt efnahagslíf hrundi með skelfilegum afleiðingum fyrir almenning.
Umtalsverður meirihluti viðskipta okkar fer fram í Evrum, gengisáhætta íslendinga minnkar við upptöku evru, og losar okkur undan því að viðhalda stórum gjaldeyrisvarasjóðum til þess að verja krónuna með ærnum tilkostnaði, eða um 2% aukavaxtakostnaði og kallar á verðtryggingarákvæði með einhverjum hætti á langtímalán. Áhættuálag Íslands lækkar töluvert. Það munar gríðarlega mikið um hvert prósentustig í vöxtum, vegna hinna svimandi háu skulda okkar. Hvert prósentustig lækkar vaxtagreiðslur íslenska hagkerfisins um nokkra milljarða.
Krónan hefur leitt til þess að hér á landi hafa stjórnvöld ekki tileinkað sér þann aga og stefnufestu sem þarf að ríkja við efnahagsstjórn. Ef búa á við krónuna áfram og ná ásættanlegum stöðugleika, þarf að taka upp mun harkalegri og agaðri efnahagsstjórn en tíðkast hefur hingað til, mun harkalegri ef gengið væri í ESB og evran tekin upp.
Hér tíðkast ákvarðanir sem miða við misseri á meðan þau lönd sem búa við stöðugleika gera áætlanir til áratuga, atvinnuleysi myndi aukast, hlutfall láglaunastarfa aukast og það mun leiða til enn frekari brottflutning velmenntaðs ungs fólks.
Ástand krónunnar hefur leitt til þess að sparnaður og aðgát í fjármálum er íslendingum ekki eðlislægt. Tapaður-er-geymdur-eyrir-viðhorfið. Fjármálalæsi íslendinga lítið og verður þannig á meðan við búum við örgjaldmiðil. Danir eru greiða aukalega 1 – 1,5% hærri vexti fyrir það að vera með danska krónu í stað evru. Fyrir greiðum við um 3,5% aukalega í hærri vöxtum á meðan við höldum krónunni.
Störf hafa verið send úr landi til svæða þar sem launakjör eru lág. Félagsleg niðurboð leysa engan vanda, þau leiða einungis til þess að lélegur aðbúnaður þeirra sem verst hafa það verður enn lakari. Ísland getur ekki keppt við láglaunasvæðin og með einangrunarstefnu er Íslandi stefnt í neðri deild og þar erum við með fyrirfram tapa stöðu í samkeppni við samfélög með milljarða íbúa.
Ísland á að leggja allt kapp á að bæta menntun vinnumarkaðsins og viðhalda stöðu okkar til þess að keppa áfram í efstu deild. Við þurfum að skapa um 20 þús. störf hér á landi á næstu árum, þau störf verða einungis til á almennum vinnumarkaði og þá helst í tæknifyrirtækjum. ekki í sjávarútvegi eða landbúnaði.
Tæknifyrirtæki okkar(sem hafa skapað flest ný vellaunuð störf á undanförnum árum, á meðan þeim hfur fækkað í sjávarútvegi og landbúnaði) hafa margoft látið koma fram að aðild að myntsamstarfi við Evruna muni draga úr kostnaði félaganna við að verja sig gagnvart hinum gríðarlegu miklu gengissveiflum krónunnar. Þetta snertir ekki síður stöðu launamanna. Kjarasamningar myndu þá halda í stað þess að falla í hvert skipti sem íslensk stjórnvöld grípa til gengisfellinga og flytja kostnað yfir á launamenn með því að lækka laun í landinu. Auk þess að skuldastaða heimila og fyrirtækja tekur stökkbreytingum.
Fjárfestingar í atvinnulífi hafa fallið og eru um 13% af vergri landsframleiðslu og eru innan við 200 MIA. Stjórnvöld verða að tryggja að lágmarksfjárfestingar í atvinnulífi verði 280 MIA árið árinu 2011, 345 MIA á árinu 2012 og 365 MIA á árinu 2013. Fjárfesting fari þá upp í 21% af vergri landsframleiðslu sem er lágmark fyrir viðunandi hagvexti.
Hagvöxtur er eina leiðin úr þeirri stöðu sem Ísland er í. Ef það tekst að ná 2% árlegum hagvexti til ársins 2020, verða lífskjör orðin svipuð og þau voru 2008. En atvinnuleysi verður enn svipað og það er nú og velferðarkerfið verður umtalsvert laskað.
Ef hagvöxtur verður 3,5% fram til 2020 verða lífskjör svipuð og 2008, en atvinnuleysi verður um það bil helmingi minna en það er í dag, eða um 5%, sem er samt töluvert lakara en það var 2008 og verðferðarkerfið verður í sömu stöðu og það er í dag. Það þarf 5% hagvöxt til ársins 2020 til þess að losna við atvinnuleysið bæta lífskjör og ná velferðakerfinu úr því falli sem það hefur verið undanfarin 2 ár.
Ef það á að takast verðum við að auka traust á íslensku samfélagi, og ekki síður meðal okkur sjálfra og það verður ekki gert í sama umhverfi og áður, sem hefur með um eins áratug millibili leitt yfir okkur efnahagslegt hrun.
Efnahagslegt fullveldi Íslands glataðist og vinaþjóðir settu þau skilyrði að sett yrði sérstök vakt á íslenska stjórnmálamenn, ef þær ættu að koma að því að bjarga þjóðinni frá gjaldþroti. Það var ítrekað búið að vara þáverandi ríkisstjórn og stjórn Seðlabanka, en á árangurs.
Krónan var orðin liðlega 20% of hátt skráð og erlendur gjaldeyrir á útsölu, ástand sem var skapað með ótakmörkuðu erlendum lánsfé, sem svo var ekki skilað. Erlendir bankar töpuðu um 8 þús. MIA á Íslandi. Sumir vilja miða við þetta falsaða gengi krónunnar eins og það var í ársbyrjun 2008 og ríghalda í það í allri sinni samanburðartækni. En um leið eru þeir að upplýsa okkur um hversu mikið fals og ómerkilegur málflutningur þessara manna er. Þeim sem til þekkja telja eðlilegt að miða við stöðuna áramótin 2005 og 06. það heufr komið fram hjá öllum viðurkenndum hagfræðingum að allt sem gerðist eftir það var ekkert annað en innistæðulaus loftbóla.
Braskarar græddu milljarða á braski með krónuna og voru tilnefndir til verðlauna sem hið íslenska efnahagsundur. Þeir sem ekki skildu þessa snilli áttu að fara á endurhæfingarnámskeið að kröfu þáverandi ráðherra. Þáverandi stjórn Seðlabanka, sem hafði að uppistöðu mótað þessa helstefnu hagkerfisins, keyrði bankann í þrot og íslenskt efnahagslíf hrundi með skelfilegum afleiðingum fyrir almenning.
Umtalsverður meirihluti viðskipta okkar fer fram í Evrum, gengisáhætta íslendinga minnkar við upptöku evru, og losar okkur undan því að viðhalda stórum gjaldeyrisvarasjóðum til þess að verja krónuna með ærnum tilkostnaði, eða um 2% aukavaxtakostnaði og kallar á verðtryggingarákvæði með einhverjum hætti á langtímalán. Áhættuálag Íslands lækkar töluvert. Það munar gríðarlega mikið um hvert prósentustig í vöxtum, vegna hinna svimandi háu skulda okkar. Hvert prósentustig lækkar vaxtagreiðslur íslenska hagkerfisins um nokkra milljarða.
Krónan hefur leitt til þess að hér á landi hafa stjórnvöld ekki tileinkað sér þann aga og stefnufestu sem þarf að ríkja við efnahagsstjórn. Ef búa á við krónuna áfram og ná ásættanlegum stöðugleika, þarf að taka upp mun harkalegri og agaðri efnahagsstjórn en tíðkast hefur hingað til, mun harkalegri ef gengið væri í ESB og evran tekin upp.
Hér tíðkast ákvarðanir sem miða við misseri á meðan þau lönd sem búa við stöðugleika gera áætlanir til áratuga, atvinnuleysi myndi aukast, hlutfall láglaunastarfa aukast og það mun leiða til enn frekari brottflutning velmenntaðs ungs fólks.
Ástand krónunnar hefur leitt til þess að sparnaður og aðgát í fjármálum er íslendingum ekki eðlislægt. Tapaður-er-geymdur-eyrir-viðhorfið. Fjármálalæsi íslendinga lítið og verður þannig á meðan við búum við örgjaldmiðil. Danir eru greiða aukalega 1 – 1,5% hærri vexti fyrir það að vera með danska krónu í stað evru. Fyrir greiðum við um 3,5% aukalega í hærri vöxtum á meðan við höldum krónunni.
Störf hafa verið send úr landi til svæða þar sem launakjör eru lág. Félagsleg niðurboð leysa engan vanda, þau leiða einungis til þess að lélegur aðbúnaður þeirra sem verst hafa það verður enn lakari. Ísland getur ekki keppt við láglaunasvæðin og með einangrunarstefnu er Íslandi stefnt í neðri deild og þar erum við með fyrirfram tapa stöðu í samkeppni við samfélög með milljarða íbúa.
Ísland á að leggja allt kapp á að bæta menntun vinnumarkaðsins og viðhalda stöðu okkar til þess að keppa áfram í efstu deild. Við þurfum að skapa um 20 þús. störf hér á landi á næstu árum, þau störf verða einungis til á almennum vinnumarkaði og þá helst í tæknifyrirtækjum. ekki í sjávarútvegi eða landbúnaði.
Tæknifyrirtæki okkar(sem hafa skapað flest ný vellaunuð störf á undanförnum árum, á meðan þeim hfur fækkað í sjávarútvegi og landbúnaði) hafa margoft látið koma fram að aðild að myntsamstarfi við Evruna muni draga úr kostnaði félaganna við að verja sig gagnvart hinum gríðarlegu miklu gengissveiflum krónunnar. Þetta snertir ekki síður stöðu launamanna. Kjarasamningar myndu þá halda í stað þess að falla í hvert skipti sem íslensk stjórnvöld grípa til gengisfellinga og flytja kostnað yfir á launamenn með því að lækka laun í landinu. Auk þess að skuldastaða heimila og fyrirtækja tekur stökkbreytingum.
Fjárfestingar í atvinnulífi hafa fallið og eru um 13% af vergri landsframleiðslu og eru innan við 200 MIA. Stjórnvöld verða að tryggja að lágmarksfjárfestingar í atvinnulífi verði 280 MIA árið árinu 2011, 345 MIA á árinu 2012 og 365 MIA á árinu 2013. Fjárfesting fari þá upp í 21% af vergri landsframleiðslu sem er lágmark fyrir viðunandi hagvexti.
Hagvöxtur er eina leiðin úr þeirri stöðu sem Ísland er í. Ef það tekst að ná 2% árlegum hagvexti til ársins 2020, verða lífskjör orðin svipuð og þau voru 2008. En atvinnuleysi verður enn svipað og það er nú og velferðarkerfið verður umtalsvert laskað.
Ef hagvöxtur verður 3,5% fram til 2020 verða lífskjör svipuð og 2008, en atvinnuleysi verður um það bil helmingi minna en það er í dag, eða um 5%, sem er samt töluvert lakara en það var 2008 og verðferðarkerfið verður í sömu stöðu og það er í dag. Það þarf 5% hagvöxt til ársins 2020 til þess að losna við atvinnuleysið bæta lífskjör og ná velferðakerfinu úr því falli sem það hefur verið undanfarin 2 ár.
Ef það á að takast verðum við að auka traust á íslensku samfélagi, og ekki síður meðal okkur sjálfra og það verður ekki gert í sama umhverfi og áður, sem hefur með um eins áratug millibili leitt yfir okkur efnahagslegt hrun.
föstudagur, 8. júlí 2011
Tekst að rjúfa umsátrið um íslenskt samfélag?
Ég hef verið nokkuð duglegur við að rita pistla hér á Eyjuna, búinn að skrifa rúmlega 1.100 frá því ég hóf að skrifa hér haustið 2007. Hef að auki ritað mikið að heimasíður innan verkalýðshreyfingarinnar og í prentmiðla hér á landi og á hinum norðurlandanna. Fengið yfirleitt ákaflega jákvæð og málefnaleg viðbrögð, en verða viðurkenna maður sér stundum ekki tilganginn.
Einmitt þetta er umræðuefni margra þessa dagana, hversu lítið okkur miði og við séum frekar á öfugri leið og fjarlægjumst nágrannalönd okkar. Áberandi séu hvernig þeir vinni stjórnmálamennirnir sem leiddu yfir þjóðina spillinguna og sköpuðu forsendur Hrunsins og svo þeir sem nýttu sér þessa stöðu og drógu til sín milljarða króna. Það virðist sem það eiga að ráða áfram framgangi mála hér á landi tengsl við tiltekin flokkspólitísk öfl, það skiptir litlu hversu vel unnar og rökfastar framlagðar tillögur eru.
Margir vonuðust til þess að það góða sem myndi hljótast af Hruninu að sá tími myndi nú renna upp að hægt væri að tala opinberlega á heiðarlegan og opinskáan hátt. En tök valdastéttar stjórnmálanna á samfélaginu, þá sérstaklega armur tiltekins Flokks, eru gríðarleg, mikið meiri en ég hafði gert mér grein fyrir, það fyllir mann af sorg, já óendanlegum trega-Blús. Þessi hópur sem hefur þessi völd ætlar ekki að sleppa þeim. Þeir ásamt hjörð sinni, sem lifir í velvildarskjóli valdastéttarinnar, trúa því að engir aðrir hafi getu og burði til þess að stjórna landinu.
Þrátt fyrir að við blasi að það var vinnulag og stefna þessarar valdastéttar sem leiddi yfir landið Hrunið gengdarlausa spillingu og olli gríðarlegu eignatapi almennings og kaupmáttarhrapi. Erlendar vinaþjóðir væru búnar að aðvara þáverandi forsvarsmenn í íslenskum stjórnmálum allt frá árinu 2007. Sama á við aðvaranir frá aðilum vinnumarkaðs. Um þetta má m.a. lesa fyrstu pistlum mínum veturinn 2007 - 2008. Einnig segja viðbrögð tiltekins hóps manna úr Flokknum við því að kosið var til Stjórnlagaþings og tilraunum til þess að breyta Stjórnarskránni.
Þessi sjónarmið eru helsti dragbíturinn á að jákvæðar breytingar nái fram að ganga í íslensku samfélagi þar er barist fyrir viðskiptahöftum og sérhagsmunum til þess að verja hagsmuni fárra á kostnað almennings.
Þessi valdastétt vill endursegja söguna sér í hag og fyrirskipa almenning að trúi því að það sem hefur gerst eftir Hrun sé ástæða fyrir núverandi stöðu Íslands. Það er ekki í fyrsta skipti sem það er gert, sömu menn fengu sinn sagnameistara (sem valdastéttin setti sem prófessor við Háskóla Íslands!!) til þess að endursemja sögu síðustu aldar og var sjónvarp allra landsmanna fyrirskipað að kaupa þá þætti dýrum dómum og sýna á besta útsendingartíma. Samfara því að öllum grunnskólum skipað að kaupa seríuna og sýna hana öllum unglingum landsins reglulega.
Í dag berst valdastéttin heiftarlega og af fullri hörku gegn því að Stjórnarskrá sé breytt, krónunni verði viðhaldið, fiskveiðistjórnunarkerfinu verði ekki breytt, Íslandi haldið utan ESB, með áframhaldandi háu verðlagi á dagvöru, háum vöxtum og verðtryggingu. Þetta veldur því að að margir eru fara af landi brott eða lýsa því yfir að þeir að óbreyttu vilji ekki búa í svona samfélagi.
Í nýlegri skoðanakönnun kom fram að 98% ungs fólks ætlar að leita að störfum erlendis, það sér ekki framtíð sína í fiskvinnslu og landbúnaði, enda launin svo lág að fólk vill frekar vera á atvinnuleysisbótum en vinna þar. Það eru ekki einungis atvinnulaust fólk sem er að fara það er frekar velmenntað fólk sem lætur ekki bjóða sér svona þjóðfélag.
Rannsóknarskýrsla Alþingis er hlutlaus heimild um aðdraganda hrunsins og skilgreinir mjög vel þá ábyrgð sem menn báru. Listi mistaka og vanrækslu er langur, en við blasir skeytingarleysi þáverandi stjórnmálaleiðtoga og fylgismanna þeirra gagnvart staðreyndum. Framtíð landsins snýst um að ná fram breytingum til hagsbóta fyrir samfélagið allt.
Við stjórnlagaráðsmenn höfum upplifað mikla jákvæðni almennings í garð starfa okkar undanfarna mánuði. En erum þessa dagana að upplifa aukna ágengni flokksbundinna valdakarla í að reyna að hafa áhrif á niðurstöðu ráðsins, þeir óttast greinilega að hér geti verið á ferðinni eitthvað sem gæti orðið þeim að farartálma í örvæntingarfullri viðleitni sinni í að viðhalda tangarhaldi sínu á íslensku samfélagi.
Tekst okkur í sameiningu að rjúfa þetta umsátur? Ef ég á segja eins og er þá vildi ég trúa því, en er farinn að efast um að það takist.
Einmitt þetta er umræðuefni margra þessa dagana, hversu lítið okkur miði og við séum frekar á öfugri leið og fjarlægjumst nágrannalönd okkar. Áberandi séu hvernig þeir vinni stjórnmálamennirnir sem leiddu yfir þjóðina spillinguna og sköpuðu forsendur Hrunsins og svo þeir sem nýttu sér þessa stöðu og drógu til sín milljarða króna. Það virðist sem það eiga að ráða áfram framgangi mála hér á landi tengsl við tiltekin flokkspólitísk öfl, það skiptir litlu hversu vel unnar og rökfastar framlagðar tillögur eru.
Margir vonuðust til þess að það góða sem myndi hljótast af Hruninu að sá tími myndi nú renna upp að hægt væri að tala opinberlega á heiðarlegan og opinskáan hátt. En tök valdastéttar stjórnmálanna á samfélaginu, þá sérstaklega armur tiltekins Flokks, eru gríðarleg, mikið meiri en ég hafði gert mér grein fyrir, það fyllir mann af sorg, já óendanlegum trega-Blús. Þessi hópur sem hefur þessi völd ætlar ekki að sleppa þeim. Þeir ásamt hjörð sinni, sem lifir í velvildarskjóli valdastéttarinnar, trúa því að engir aðrir hafi getu og burði til þess að stjórna landinu.
Þrátt fyrir að við blasi að það var vinnulag og stefna þessarar valdastéttar sem leiddi yfir landið Hrunið gengdarlausa spillingu og olli gríðarlegu eignatapi almennings og kaupmáttarhrapi. Erlendar vinaþjóðir væru búnar að aðvara þáverandi forsvarsmenn í íslenskum stjórnmálum allt frá árinu 2007. Sama á við aðvaranir frá aðilum vinnumarkaðs. Um þetta má m.a. lesa fyrstu pistlum mínum veturinn 2007 - 2008. Einnig segja viðbrögð tiltekins hóps manna úr Flokknum við því að kosið var til Stjórnlagaþings og tilraunum til þess að breyta Stjórnarskránni.
Þessi sjónarmið eru helsti dragbíturinn á að jákvæðar breytingar nái fram að ganga í íslensku samfélagi þar er barist fyrir viðskiptahöftum og sérhagsmunum til þess að verja hagsmuni fárra á kostnað almennings.
Þessi valdastétt vill endursegja söguna sér í hag og fyrirskipa almenning að trúi því að það sem hefur gerst eftir Hrun sé ástæða fyrir núverandi stöðu Íslands. Það er ekki í fyrsta skipti sem það er gert, sömu menn fengu sinn sagnameistara (sem valdastéttin setti sem prófessor við Háskóla Íslands!!) til þess að endursemja sögu síðustu aldar og var sjónvarp allra landsmanna fyrirskipað að kaupa þá þætti dýrum dómum og sýna á besta útsendingartíma. Samfara því að öllum grunnskólum skipað að kaupa seríuna og sýna hana öllum unglingum landsins reglulega.
Í dag berst valdastéttin heiftarlega og af fullri hörku gegn því að Stjórnarskrá sé breytt, krónunni verði viðhaldið, fiskveiðistjórnunarkerfinu verði ekki breytt, Íslandi haldið utan ESB, með áframhaldandi háu verðlagi á dagvöru, háum vöxtum og verðtryggingu. Þetta veldur því að að margir eru fara af landi brott eða lýsa því yfir að þeir að óbreyttu vilji ekki búa í svona samfélagi.
Í nýlegri skoðanakönnun kom fram að 98% ungs fólks ætlar að leita að störfum erlendis, það sér ekki framtíð sína í fiskvinnslu og landbúnaði, enda launin svo lág að fólk vill frekar vera á atvinnuleysisbótum en vinna þar. Það eru ekki einungis atvinnulaust fólk sem er að fara það er frekar velmenntað fólk sem lætur ekki bjóða sér svona þjóðfélag.
Rannsóknarskýrsla Alþingis er hlutlaus heimild um aðdraganda hrunsins og skilgreinir mjög vel þá ábyrgð sem menn báru. Listi mistaka og vanrækslu er langur, en við blasir skeytingarleysi þáverandi stjórnmálaleiðtoga og fylgismanna þeirra gagnvart staðreyndum. Framtíð landsins snýst um að ná fram breytingum til hagsbóta fyrir samfélagið allt.
Við stjórnlagaráðsmenn höfum upplifað mikla jákvæðni almennings í garð starfa okkar undanfarna mánuði. En erum þessa dagana að upplifa aukna ágengni flokksbundinna valdakarla í að reyna að hafa áhrif á niðurstöðu ráðsins, þeir óttast greinilega að hér geti verið á ferðinni eitthvað sem gæti orðið þeim að farartálma í örvæntingarfullri viðleitni sinni í að viðhalda tangarhaldi sínu á íslensku samfélagi.
Tekst okkur í sameiningu að rjúfa þetta umsátur? Ef ég á segja eins og er þá vildi ég trúa því, en er farinn að efast um að það takist.
fimmtudagur, 7. júlí 2011
Tónleikar Bjarkar
Björk er þessa dagana með tónleika á listahátíð Manchesterborgar og er aðalnúmerið þar. Tónleikarnir eru í stóru og gömlu húsi sem hefur verið grænmetismarkaður um langt árabil, ekki ósvipað og gömul járnbrautarstöð. Svið er miðju hússins og svo upphækkaðir pallar allt um kring. Inn í húsið er hleypt 1.800 manns ásamt gestum.
Tónleikarnir eru með tveggja daga millibili fram til 16. júlí, löngu uppselt á alla og langar biðraðir fyrir hverja tónleika í von um að einhverjir miðar séu ekki sóttir. Þeir eru afhentir sama dag og tónleikarnir við innganginn, svo ekki sé hægt að kópera þá, sem er orðið mikið vandamál í dag þar sem margir tölvunördar eru með græjur til þess gera slíka hluti heima hjá sér.
Gríðarlega góð stemming á tónleikunum. kynnir er Sir Richard Attenborogh og hann flytur erindi í upphafi sem er óður náttúrunnar og tengingu hljóðs við hana og tónleikarnir snúast um það. mikil myndræn sýning fer fram á stórum skjám yfir sviðinu, þar er mikið spilað á grunn alls lífs, einfrumunga. Myndirnar eru úr seríum Attenboroghs og vitanlega stórkostlegar.
Gríðarlegur undirbúningur hefur verið unnin síðust tvö ár við þetta verkefni og Björk nálgast það frá mörgum hliðum. Platan Biophilia kemur svo út í haust. Hlustendur geta unnið með þau áfram í app fyrir iPad tölvu.
Björk lét smíða tvö orgel fyrir tónleikana, annað er pípuorgel og auk þess breyta celestu sem hún á. Einnig fékk hún rafmagnsverkfræðinga í MIT háskólann í Bandaríkjunum til þess að smíða gríðarlega stóra hörpu sem byggist á 4 stórum örmum sem sveiflast fram og tilbaka og verður að keyra upp sveiflur í 30 mín. áður en farið er að spila á hörpuna, til þess að ná að samhæfa sveiflurnar og fá nákvæmlega réttum hraða.
Upphaflega var niðurstaða verkfræðinga að armarnir þyrftu að vera 48 til þess að ná þeim hljóðum og töktum sem Björk setti upp, en með því að smíða gríðarlega flókinn og vandaðan búnað neðst á armana, sem eru hjól með hörpustrengjum og á hverri uppistöðu er gítarnögl. Strengjahjólunum er stýrt með tölvustýrðum rafmótor sem snýr viðeigandi streng að gítarnöglinni þegar armurinn sveiflast framhjá. Þetta er allt tengt saman og úr þessu verður afar sérstakur hljómflutningur.
Allar þessar græjur ásamt hljóðgervlunum og myndvörpunum eru tengdar saman í gegnum Apple tölvubúnað og þar er búið að vera náið samstarf Bjarkar við eiganda Apple og tæknimenn hans um þetta dæmi sem er búið að taka 2 ár.
Svo er þarna 3ja tonna spiladós smíðuð úr rústfríu stáli. Hún er vistvæn með sólarsellum sem skapa rafmagn nægilegt fyrir 24 volta DC mótora sem drífa áfram allt verkið. Stór tromla er undir staðan þar er raðað stálnöglum og tekur um tvær og hálfa klukkustund að raða inn venjulegu Bjarkarlagi, einnig er tónborð á spiladósinni þar sem hægt að spila á strengjaverkið beint. Það verður að gera því tromlan er ekki nægileg stór til þess að ná öllu laginu sem Björk vill að sé spilað.
Undir fyrsta lagið er spilað á háspennukefli sem er kyrfilega lokað frá áhorfendum, þar sem neistarnir hlaupa um tæpa tvo metra á milli pólanna, nokkur þúsund volta skot og á þetta er spilað og næst fín laglína sem er undirleikur undir söng Bjarkar. Umhugsunarefni fyrir rafiðnaðarmenn, alla vega hefði engin sagt mér að það væri hægt að spila tónverk eftir nótum á háspennukeflin í spennustöðvum Landsvirkjunar.
Inn í allan flutning tónleikanna spilar stórt hlutverk 24 manna stúlknakór úr Langholtskirkju sem syngur ákaflega sérstaklega, enda skrifaði Björk laglínu kórsins eins og fyrir fiðlur. Kórinn er búinn að æfa í allan vetur og æfir á hverjum degi um 3 – 4 klst. Þau eru einnig að bæta smá saman fleiri af eldri lögum Bjarkar. Björk hefur í undanförnum heimsreisum sínum tekið með hóp af íslenskum tónlistamönnum, þar má minna á að síðast var Wonderbrass hópurinn, stúlkur sem spiluðu á brasshljóðfæri og þar á undan strengjasveitin sem fór með henni.
Björk beitir að venju röddinni af fullri orku og nær gríðarlega sérstökum raddhæðum, enda er hún á sérstöku fæði nokkra mánuði fyrir tónleika og 2 klst. raddæfingum og jóga á hverjum degi og má svo helst ekki tala mikið á milli tónleika.
Áheyrendur tóku Björk mjög vel, þetta er allt annað en rokktónleikar, allir þegja á meðan flutningur fer fram og hlusta og meðtaka allt bæði hljóðrænt og myndrænt. En svo er fagnað gríðarlega í lok hvers lags. Með Björk eru 52 einstaklingar sem starfa við tónleikana. Björk ætlar eins og áður þegar hún hefur gefið út nýjar plötur að fara í tveggja ára heimsreisu og kynna plötuna og er ætlunin að koma hingað heim í haust.
Þessir tónleikar hafa fengið gríðarlega umfjöllun í heimspressuni öll stóru blöðin í Englandi og New York hafa m.a. fjallið um þá, en lítið sem ekkert á pressunni heima. Umfjöllunin einkennist öll af gríðarlega hástemdu lofi.
Tónleikarnir eru með tveggja daga millibili fram til 16. júlí, löngu uppselt á alla og langar biðraðir fyrir hverja tónleika í von um að einhverjir miðar séu ekki sóttir. Þeir eru afhentir sama dag og tónleikarnir við innganginn, svo ekki sé hægt að kópera þá, sem er orðið mikið vandamál í dag þar sem margir tölvunördar eru með græjur til þess gera slíka hluti heima hjá sér.
Gríðarlega góð stemming á tónleikunum. kynnir er Sir Richard Attenborogh og hann flytur erindi í upphafi sem er óður náttúrunnar og tengingu hljóðs við hana og tónleikarnir snúast um það. mikil myndræn sýning fer fram á stórum skjám yfir sviðinu, þar er mikið spilað á grunn alls lífs, einfrumunga. Myndirnar eru úr seríum Attenboroghs og vitanlega stórkostlegar.
Gríðarlegur undirbúningur hefur verið unnin síðust tvö ár við þetta verkefni og Björk nálgast það frá mörgum hliðum. Platan Biophilia kemur svo út í haust. Hlustendur geta unnið með þau áfram í app fyrir iPad tölvu.
Björk lét smíða tvö orgel fyrir tónleikana, annað er pípuorgel og auk þess breyta celestu sem hún á. Einnig fékk hún rafmagnsverkfræðinga í MIT háskólann í Bandaríkjunum til þess að smíða gríðarlega stóra hörpu sem byggist á 4 stórum örmum sem sveiflast fram og tilbaka og verður að keyra upp sveiflur í 30 mín. áður en farið er að spila á hörpuna, til þess að ná að samhæfa sveiflurnar og fá nákvæmlega réttum hraða.
Upphaflega var niðurstaða verkfræðinga að armarnir þyrftu að vera 48 til þess að ná þeim hljóðum og töktum sem Björk setti upp, en með því að smíða gríðarlega flókinn og vandaðan búnað neðst á armana, sem eru hjól með hörpustrengjum og á hverri uppistöðu er gítarnögl. Strengjahjólunum er stýrt með tölvustýrðum rafmótor sem snýr viðeigandi streng að gítarnöglinni þegar armurinn sveiflast framhjá. Þetta er allt tengt saman og úr þessu verður afar sérstakur hljómflutningur.
Allar þessar græjur ásamt hljóðgervlunum og myndvörpunum eru tengdar saman í gegnum Apple tölvubúnað og þar er búið að vera náið samstarf Bjarkar við eiganda Apple og tæknimenn hans um þetta dæmi sem er búið að taka 2 ár.
Svo er þarna 3ja tonna spiladós smíðuð úr rústfríu stáli. Hún er vistvæn með sólarsellum sem skapa rafmagn nægilegt fyrir 24 volta DC mótora sem drífa áfram allt verkið. Stór tromla er undir staðan þar er raðað stálnöglum og tekur um tvær og hálfa klukkustund að raða inn venjulegu Bjarkarlagi, einnig er tónborð á spiladósinni þar sem hægt að spila á strengjaverkið beint. Það verður að gera því tromlan er ekki nægileg stór til þess að ná öllu laginu sem Björk vill að sé spilað.
Undir fyrsta lagið er spilað á háspennukefli sem er kyrfilega lokað frá áhorfendum, þar sem neistarnir hlaupa um tæpa tvo metra á milli pólanna, nokkur þúsund volta skot og á þetta er spilað og næst fín laglína sem er undirleikur undir söng Bjarkar. Umhugsunarefni fyrir rafiðnaðarmenn, alla vega hefði engin sagt mér að það væri hægt að spila tónverk eftir nótum á háspennukeflin í spennustöðvum Landsvirkjunar.
Inn í allan flutning tónleikanna spilar stórt hlutverk 24 manna stúlknakór úr Langholtskirkju sem syngur ákaflega sérstaklega, enda skrifaði Björk laglínu kórsins eins og fyrir fiðlur. Kórinn er búinn að æfa í allan vetur og æfir á hverjum degi um 3 – 4 klst. Þau eru einnig að bæta smá saman fleiri af eldri lögum Bjarkar. Björk hefur í undanförnum heimsreisum sínum tekið með hóp af íslenskum tónlistamönnum, þar má minna á að síðast var Wonderbrass hópurinn, stúlkur sem spiluðu á brasshljóðfæri og þar á undan strengjasveitin sem fór með henni.
Björk beitir að venju röddinni af fullri orku og nær gríðarlega sérstökum raddhæðum, enda er hún á sérstöku fæði nokkra mánuði fyrir tónleika og 2 klst. raddæfingum og jóga á hverjum degi og má svo helst ekki tala mikið á milli tónleika.
Áheyrendur tóku Björk mjög vel, þetta er allt annað en rokktónleikar, allir þegja á meðan flutningur fer fram og hlusta og meðtaka allt bæði hljóðrænt og myndrænt. En svo er fagnað gríðarlega í lok hvers lags. Með Björk eru 52 einstaklingar sem starfa við tónleikana. Björk ætlar eins og áður þegar hún hefur gefið út nýjar plötur að fara í tveggja ára heimsreisu og kynna plötuna og er ætlunin að koma hingað heim í haust.
Þessir tónleikar hafa fengið gríðarlega umfjöllun í heimspressuni öll stóru blöðin í Englandi og New York hafa m.a. fjallið um þá, en lítið sem ekkert á pressunni heima. Umfjöllunin einkennist öll af gríðarlega hástemdu lofi.
föstudagur, 1. júlí 2011
Björk með glæsilega tónleika
Björk var með opnunartónleika á listahátíð Manchester í gærkvöldi. Er hér með 24 manna kór skipaðan íslenskum stúlkum og notar einnig sérsmíðuð hljóðfæri. Tónleikarnir eru óður til náttúrunnar og eru haldnir í húsi sem áður hýsti grænmetismarkað. Öll blöð hér eru full af lofi.
föstudagur, 17. júní 2011
17. júní og ný stjórnarskrá
Grein sem ég var beðinn að skrifa fyrir norskt dagblað og birtist þar í dag.
Á þjóðhátíðardegi Íslendinga 17. júní veltir maður gjarnan fyrir sér stöðu lýðveldisins. Í dag spyr maður um hvers vegna Ísland sé í lakari stöðu en aðrar Norðurlandaþjóðir. Létum við þjóðernislegt oflæti blinda okkur sýn enn eina ferðina? Hinn umdeildi forseti Íslands fór árin fyrir Hrun víða um heimsbyggðina með íslenskum fjármálamönnum og kynnti hið „Íslenska efnahagsundur“. Forseti okkar fullyrti að hinn einstaki árangur íslensku útrásarvíkinganna byggðist á því að í gegnum aldirnar, allt frá landnámsöld, hefði þróast á Íslandi einstakur frumkvöðlaandi, þar sem sköpun og uppgötvun fléttuðust saman í einstaka viðskiptasnilli, sem hvergi annarsstaðar væri að finna. Með aukinn hnattvæðingu hefðu íslensku útrásarsnillingarnir einfaldlega breitt út vængi sína og hafið sig til flugs á alþjóðlegum fjármálamarkaði þar sem þeir urðu óhjákvæmilega óðara í forystu hins nýja alþjóðlega þekkingarhagkerfis.
Þáverandi forsætisráðherra skipaði nefnd í marz 2008, sem fékk það verkefni að skilgreina þjóðareinkenni Íslendinga, hvernig mætti nota þau einkenni til að byggja upp jákvætt alþjóðlegt orðspor, einkum í þágu viðskiptaútrásarinnar. Skýrsluhöfundar notuðu þar kunnugleg stef um hinn séríslenska kraft, sem býr í þjóðinni og leggur grunn að kröftugu viðskiptalífi. Hinn náttúrulega kraft sem greinir þjóðina frá öðrum þjóðum og hafi skilað okkur í hóp samkeppnishæfustu landa heimsins. Ísland sé best í heimi, land sem bjóði mestu lífsgæði sem þekkjast og þar sé minnst spilling. Í skýrslunni var fjallað um hin náttúrulega kraft sem einkennir það ferskasta í menningunni og einstakan hljóm nýsköpunar í tónlist og sjónlistum, sem kallast á við hrynjanda rímna og Íslendingasafna. Já minna mátti það nú ekki vera.
Það er ekki langur vegur milli oflofs og háðs og grunnhygginnar sjálfumgleði byggðri á efnishyggju. Eftir efnahagshrunið snérist við hinn einkennilegi oflátungsháttur um yfirburði og eigið ágæti við. Nú varð niðurlægingin og vandræðin öðrum þjóðum eða alþjóðlegum stofnunum að kenna. Yfirburðarþjóðin varð í orðræðu forsetans og stjórnmálamanna að saklausu fórnarlambi erlends umsáturs. Eftir bankahrunið reyndist ekki aðeins auðvelt að gera Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, Hollendinga og Breta að óvinum þjóðarinnar heldur örlaði einnig á vaxandi fjandskap í garð frændþjóðanna á Norðurlöndum sem treguðust við að lána fé til uppbyggingar nema gegn tryggingum.
Öll umræða er pólitísk og einkennist af mati á aðstæðum og umræðu um stöðuna hverju sinni. Staða umræðu hefur verið á undanhaldi, hún hefur vikið fyrir sérhagsmunum fjármálalífsins, samfara því að maðurinn hefur í vaxandi mæli orðið að hlutlausum móttakanda, fjarlægst sérstöðu sína og nálgast aðrar lífverur. Við sjáum einstaklinga hugsunarlaust ástunda hrifsun af græðgi, sem endurspeglast í fullkomnu tillitsleysi í garð náungans. Sama og einkennir hátterni annarra lífvera. Markaðs- og efnahagsöflunum var gefin laus taumurinn og stjórnmálamenn stefndu markvisst að því að gera sig óþarfa. Losa sig undan allri ákvarðanatöku með afreglun og ábyrgðarleysi.
Íslandi var sett stjórnarskrá árið 1944 þegar lýðveldið var stofnað. Hún var snaggaraleg þýðing á danskri stjórnarskrá með rætur í konungsveldi. Lengi hefur staðið til að endurskoða hana og færa til nútímans, en stjórnmálaöflin hafa ætíð komið í veg fyrir það. Hér þróaðist ráðherraræði í skjóli ákvæða um konungsveldið og Alþingi varð valdalaus stofnun. Löggjafar- og framkvæmdavaldið færðist á hendur fárra.
Eftir Hrun koma fram skýr krafa um nýtt samfélag byggt á nýrri stjórnarskrá. Skýr mörk yrðu sett milli framkvæmda og löggjafarvalds. Staða löggjafavaldsins yrði styrkt gagnvart ráðherraræðinu. Gegn þessu var unnið af stjórnmálaöflunum, en almenningur hafði það í gegn síðastliðið haust að kjósa sitt Stjórnlagaþing. Stjórnmálaöflin fengu það dæmt ógilt með ákaflega umdeildum aðferðum. En Stjórnlagaráð var sett með þeim 25 einstaklingum sem hlutu kosningu almennings og það situr nú við að gera nýja Stjórnarskrá.
Það starf grundvallast á kröfunni um að hefta möguleika ríkisvaldsins til þess að hygla sérhagsmunum og ganga gegn mannréttindum. Á nokkrum áratugum hefur þróast hér samfélagskerfi af svo miklum hraða og krafti að ekki stendur steinn yfir steini. Siðferðið hefur setið á hakanum en yfirborðsmennskan orðið hið ráðandi afl.
Markmið Stjórnlagaráðs er að ný Stjórnarskrá endurspegli þær reglur sem við viljum hafa við að leiða sameiginleg mál farsællega til lykta. Valdið sé hjá fólkinu og það geti leitt mál sín til lykta eftir reglum og leiðum sem það sjálft virðir. Fólkið geti vísað málum til þjóðaratkvæðis og sett ýtarleg ákvæði um eignarrétt þjóðarinnar yfir auðlindum. Stefnt er að því að drögum að nýrri Stjórnarskrá verði skilað til þjóðarinnar í sumar. Margir óttast að stjórnmálamenn munu snúast gegn tillögum Stjórnlagaráðs og beita afli til þess að hún nái ekki fram að ganga.
Á þjóðhátíðardegi Íslendinga 17. júní veltir maður gjarnan fyrir sér stöðu lýðveldisins. Í dag spyr maður um hvers vegna Ísland sé í lakari stöðu en aðrar Norðurlandaþjóðir. Létum við þjóðernislegt oflæti blinda okkur sýn enn eina ferðina? Hinn umdeildi forseti Íslands fór árin fyrir Hrun víða um heimsbyggðina með íslenskum fjármálamönnum og kynnti hið „Íslenska efnahagsundur“. Forseti okkar fullyrti að hinn einstaki árangur íslensku útrásarvíkinganna byggðist á því að í gegnum aldirnar, allt frá landnámsöld, hefði þróast á Íslandi einstakur frumkvöðlaandi, þar sem sköpun og uppgötvun fléttuðust saman í einstaka viðskiptasnilli, sem hvergi annarsstaðar væri að finna. Með aukinn hnattvæðingu hefðu íslensku útrásarsnillingarnir einfaldlega breitt út vængi sína og hafið sig til flugs á alþjóðlegum fjármálamarkaði þar sem þeir urðu óhjákvæmilega óðara í forystu hins nýja alþjóðlega þekkingarhagkerfis.
Þáverandi forsætisráðherra skipaði nefnd í marz 2008, sem fékk það verkefni að skilgreina þjóðareinkenni Íslendinga, hvernig mætti nota þau einkenni til að byggja upp jákvætt alþjóðlegt orðspor, einkum í þágu viðskiptaútrásarinnar. Skýrsluhöfundar notuðu þar kunnugleg stef um hinn séríslenska kraft, sem býr í þjóðinni og leggur grunn að kröftugu viðskiptalífi. Hinn náttúrulega kraft sem greinir þjóðina frá öðrum þjóðum og hafi skilað okkur í hóp samkeppnishæfustu landa heimsins. Ísland sé best í heimi, land sem bjóði mestu lífsgæði sem þekkjast og þar sé minnst spilling. Í skýrslunni var fjallað um hin náttúrulega kraft sem einkennir það ferskasta í menningunni og einstakan hljóm nýsköpunar í tónlist og sjónlistum, sem kallast á við hrynjanda rímna og Íslendingasafna. Já minna mátti það nú ekki vera.
Það er ekki langur vegur milli oflofs og háðs og grunnhygginnar sjálfumgleði byggðri á efnishyggju. Eftir efnahagshrunið snérist við hinn einkennilegi oflátungsháttur um yfirburði og eigið ágæti við. Nú varð niðurlægingin og vandræðin öðrum þjóðum eða alþjóðlegum stofnunum að kenna. Yfirburðarþjóðin varð í orðræðu forsetans og stjórnmálamanna að saklausu fórnarlambi erlends umsáturs. Eftir bankahrunið reyndist ekki aðeins auðvelt að gera Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, Hollendinga og Breta að óvinum þjóðarinnar heldur örlaði einnig á vaxandi fjandskap í garð frændþjóðanna á Norðurlöndum sem treguðust við að lána fé til uppbyggingar nema gegn tryggingum.
Öll umræða er pólitísk og einkennist af mati á aðstæðum og umræðu um stöðuna hverju sinni. Staða umræðu hefur verið á undanhaldi, hún hefur vikið fyrir sérhagsmunum fjármálalífsins, samfara því að maðurinn hefur í vaxandi mæli orðið að hlutlausum móttakanda, fjarlægst sérstöðu sína og nálgast aðrar lífverur. Við sjáum einstaklinga hugsunarlaust ástunda hrifsun af græðgi, sem endurspeglast í fullkomnu tillitsleysi í garð náungans. Sama og einkennir hátterni annarra lífvera. Markaðs- og efnahagsöflunum var gefin laus taumurinn og stjórnmálamenn stefndu markvisst að því að gera sig óþarfa. Losa sig undan allri ákvarðanatöku með afreglun og ábyrgðarleysi.
Íslandi var sett stjórnarskrá árið 1944 þegar lýðveldið var stofnað. Hún var snaggaraleg þýðing á danskri stjórnarskrá með rætur í konungsveldi. Lengi hefur staðið til að endurskoða hana og færa til nútímans, en stjórnmálaöflin hafa ætíð komið í veg fyrir það. Hér þróaðist ráðherraræði í skjóli ákvæða um konungsveldið og Alþingi varð valdalaus stofnun. Löggjafar- og framkvæmdavaldið færðist á hendur fárra.
Eftir Hrun koma fram skýr krafa um nýtt samfélag byggt á nýrri stjórnarskrá. Skýr mörk yrðu sett milli framkvæmda og löggjafarvalds. Staða löggjafavaldsins yrði styrkt gagnvart ráðherraræðinu. Gegn þessu var unnið af stjórnmálaöflunum, en almenningur hafði það í gegn síðastliðið haust að kjósa sitt Stjórnlagaþing. Stjórnmálaöflin fengu það dæmt ógilt með ákaflega umdeildum aðferðum. En Stjórnlagaráð var sett með þeim 25 einstaklingum sem hlutu kosningu almennings og það situr nú við að gera nýja Stjórnarskrá.
Það starf grundvallast á kröfunni um að hefta möguleika ríkisvaldsins til þess að hygla sérhagsmunum og ganga gegn mannréttindum. Á nokkrum áratugum hefur þróast hér samfélagskerfi af svo miklum hraða og krafti að ekki stendur steinn yfir steini. Siðferðið hefur setið á hakanum en yfirborðsmennskan orðið hið ráðandi afl.
Markmið Stjórnlagaráðs er að ný Stjórnarskrá endurspegli þær reglur sem við viljum hafa við að leiða sameiginleg mál farsællega til lykta. Valdið sé hjá fólkinu og það geti leitt mál sín til lykta eftir reglum og leiðum sem það sjálft virðir. Fólkið geti vísað málum til þjóðaratkvæðis og sett ýtarleg ákvæði um eignarrétt þjóðarinnar yfir auðlindum. Stefnt er að því að drögum að nýrri Stjórnarskrá verði skilað til þjóðarinnar í sumar. Margir óttast að stjórnmálamenn munu snúast gegn tillögum Stjórnlagaráðs og beita afli til þess að hún nái ekki fram að ganga.
miðvikudagur, 15. júní 2011
Skuldbindingar lífeyrissjóðanna
Því er oft haldið fram að B-deild LSR sé lokuð og ekki komi fram nýjar skuldbindingar til viðbótar hinum eldri. Kerfinu var á sínum tíma einungis lokað fyrir nýliðun, en þeir opinberir starfsmenn sem telja sig hafa af því betri hagsmuni fá að greiða til loka starfsaldurs gera það, sem leiðir til þess að á hverju ári orðið til nýjar viðbótarskuldbindingar vegna þessa.
Heildarskuldbindingar lífeyrissjóða opinberra starfsmanna voru 1.271 milljarður króna í árslok 2009, þar af voru 869 milljarðar vegna áfallinna réttinda og 402 milljarðar vegna framtíðarréttinda. Af þessu voru 753 milljarðar króna vegna B-deildarkerfisins. Á móti þessum réttindum hafa safnast í lífeyrissjóðnum eignir uppá 471 milljarð króna og framtíðarvirði iðgjalda þeirra sem nú greiða í sjóðina eru um 300 miljarðar króna. Samtals gerir þetta 771 milljarð króna eignir á móti 1.271 milljarða skuldum. Halli kerfisins er því 500 milljarðar króna, eins margoft hefur komið fram, m.a. hér þessari síðu.
Heildarskuldbindingar lífeyrissjóða á almennum vinnumarkaði voru í árslok 2009 eru1.907 milljarðar króna, en heildareignir og framtíðariðgjöld samtals 1.707 milljarðar. Halli þessa hluta kerfisins er því tæplega 200 milljarðar króna og var að mestu jafnaður með lækkun réttinda vorið 2010. Nýgerðir kjarasamningar munu hækka skuldbindingar vegna B-deildarfyrirkomulags ríkis og sveitarfélaga um 50 milljarða króna.
Í þessu sambandi má auk þess benda á að tengsl lífeyriskerfisins og almannatrygginga eru ekki hagstæð launamönnum á almennum markaði, fyrstu 75 þúsund krónurnar sem greitt er úr lífeyrissjóðum skerða réttindi frá almannatryggingum um krónu á móti krónu, eða 100% jaðarskattur.
Þetta eru afleiðingar ákvarðana þingmanna sem lifa í því lífeyrisumhverfi sem þeir hafa skapað sér. Það er ekki hægt að kalla það annað en sjálfsköpuð forréttindi að þurfa ekki að horfast í augu við vanda kerfisins heldur vísa honum eitthvað annað. Alþingismenn og ráðherrar sem hafa skapað þessa stöðu umfram aðra geta ekki undrast það þótt þeir sem fá reikninginn sendan með skattseðlinum bregðist við með einhverjum hætti.
Samkomulag almennu stéttarfélaganna við ríkisstjórnina frá júní 2009 miðast við að það sé forgangsverkefni að taka upp frítekjumark vegna greiðslna úr lífeyrissjóðum til að koma í veg fyrir þetta og munu allir lífeyrisþegar njóta þess, líka þeir sem voru í opinberu starfi.
Hagdeild ASÍ hefur reiknað út hver greiðslubyrði skattborgaranna er af halla B-deildarkerfisins m.v. að það taki um 30 ár að ljúka þeim greiðslum. Ef halli kerfisins er settur á 30 ára skuldabréf með jöfnum afborgunum miðað við 3,5% raunvexti á ári þá er greiðslubyrði ríkisins 21,3 miljarðar króna og sveitarfélaganna 2,9 milljarðar króna, samtals 24,1 milljarður króna á ári.
Hvert ár sem þingmenn draga að gangast í að leysa þetta mál hækkar sú greiðsla. Með öðrum orðum það er verið að senda digra reikninga inn í framtíðina til barna okkar. Sumir ráðherrar og þingmenn segja það endurtekið í fjölmiðlum að þetta sé ekkert eða í mesta lagi 7 – 9 milljarða króna. Þessar upplýsingar eru ástæða þess að ég tók þá ákvörðun að senda smá nótu til þingmanna, þar sem sumir þeirra hafa verið að senda mér tóninn fyrir þá pistla sem ég hef skrifað og bent á framantalið.
Framantalið sýnir okkur öllum hvað það skiptir miklu að öll umræða um lífeyrisréttindi sé vönduð og byggi á ítarlegum upplýsingum og tryggingafræðilegum forsendum, ekki einhverjum rakalausum upphrópunum. Hér er um að ræða ein af mikilvægustu réttindum íslenskra launamanna, og ástæða til þess að hér er verið að höndla með allt sparifé almennra launamanna.
Heildarskuldbindingar lífeyrissjóða opinberra starfsmanna voru 1.271 milljarður króna í árslok 2009, þar af voru 869 milljarðar vegna áfallinna réttinda og 402 milljarðar vegna framtíðarréttinda. Af þessu voru 753 milljarðar króna vegna B-deildarkerfisins. Á móti þessum réttindum hafa safnast í lífeyrissjóðnum eignir uppá 471 milljarð króna og framtíðarvirði iðgjalda þeirra sem nú greiða í sjóðina eru um 300 miljarðar króna. Samtals gerir þetta 771 milljarð króna eignir á móti 1.271 milljarða skuldum. Halli kerfisins er því 500 milljarðar króna, eins margoft hefur komið fram, m.a. hér þessari síðu.
Heildarskuldbindingar lífeyrissjóða á almennum vinnumarkaði voru í árslok 2009 eru1.907 milljarðar króna, en heildareignir og framtíðariðgjöld samtals 1.707 milljarðar. Halli þessa hluta kerfisins er því tæplega 200 milljarðar króna og var að mestu jafnaður með lækkun réttinda vorið 2010. Nýgerðir kjarasamningar munu hækka skuldbindingar vegna B-deildarfyrirkomulags ríkis og sveitarfélaga um 50 milljarða króna.
Í þessu sambandi má auk þess benda á að tengsl lífeyriskerfisins og almannatrygginga eru ekki hagstæð launamönnum á almennum markaði, fyrstu 75 þúsund krónurnar sem greitt er úr lífeyrissjóðum skerða réttindi frá almannatryggingum um krónu á móti krónu, eða 100% jaðarskattur.
Þetta eru afleiðingar ákvarðana þingmanna sem lifa í því lífeyrisumhverfi sem þeir hafa skapað sér. Það er ekki hægt að kalla það annað en sjálfsköpuð forréttindi að þurfa ekki að horfast í augu við vanda kerfisins heldur vísa honum eitthvað annað. Alþingismenn og ráðherrar sem hafa skapað þessa stöðu umfram aðra geta ekki undrast það þótt þeir sem fá reikninginn sendan með skattseðlinum bregðist við með einhverjum hætti.
Samkomulag almennu stéttarfélaganna við ríkisstjórnina frá júní 2009 miðast við að það sé forgangsverkefni að taka upp frítekjumark vegna greiðslna úr lífeyrissjóðum til að koma í veg fyrir þetta og munu allir lífeyrisþegar njóta þess, líka þeir sem voru í opinberu starfi.
Hagdeild ASÍ hefur reiknað út hver greiðslubyrði skattborgaranna er af halla B-deildarkerfisins m.v. að það taki um 30 ár að ljúka þeim greiðslum. Ef halli kerfisins er settur á 30 ára skuldabréf með jöfnum afborgunum miðað við 3,5% raunvexti á ári þá er greiðslubyrði ríkisins 21,3 miljarðar króna og sveitarfélaganna 2,9 milljarðar króna, samtals 24,1 milljarður króna á ári.
Hvert ár sem þingmenn draga að gangast í að leysa þetta mál hækkar sú greiðsla. Með öðrum orðum það er verið að senda digra reikninga inn í framtíðina til barna okkar. Sumir ráðherrar og þingmenn segja það endurtekið í fjölmiðlum að þetta sé ekkert eða í mesta lagi 7 – 9 milljarða króna. Þessar upplýsingar eru ástæða þess að ég tók þá ákvörðun að senda smá nótu til þingmanna, þar sem sumir þeirra hafa verið að senda mér tóninn fyrir þá pistla sem ég hef skrifað og bent á framantalið.
Framantalið sýnir okkur öllum hvað það skiptir miklu að öll umræða um lífeyrisréttindi sé vönduð og byggi á ítarlegum upplýsingum og tryggingafræðilegum forsendum, ekki einhverjum rakalausum upphrópunum. Hér er um að ræða ein af mikilvægustu réttindum íslenskra launamanna, og ástæða til þess að hér er verið að höndla með allt sparifé almennra launamanna.
Birting tölvupósta
Það er vart fréttaefni að fólk skiptist á skoðunum með tölvupóstum. Varla getur það talist fréttaefni ef fólk sem er ráðið til þess að koma á framfæri skoðunum og vinna þeim fylgi, að það sendi frá sér tölvupósta til þess að kynna sínar skoðanir.
Það getur vart talist fréttaefni að ég taki undir það að ástunduð sé hér á landi mikil mismunun á réttindum starfsmanna á almennum vinnumarkaði og hluta þeirra sem starfa á opinberum vinnumarkaði. Þetta er fréttamönnum Eyjunnar framar öðrum kunnugt um, þar sem ég hef skrifað á sama fréttamiðil og þeir starfa á síðan 2007 um 1.100 pistla og margir þeirra hafa einmitt snúist um það efni.
Það er heldur ekki fréttaefni að ég fái sent frá starfsmönnum ASÍ töluvert af talnaefni frá hagdeild ASÍ og nýti það. Þetta hefur komið fram í mörgum pistlum sem ég skrifað á fréttamiðilinn Eyjuna og fréttamenn á þeim miðli þekkja.
Það er heldur ekki fréttaefni að ég sem starfsmaður stéttarfélags hafi sent nokkrum sinnum efni á 63 þingmenn þessa lands. Ég er sannfærður um að allmargir íslendingar gert slíkt hið sama. T.d. eru það vart mikil tíðindi að ég hafi sent öllum þingmönnum bréf þegar ég fékk ítarlegar talnaupplýsingar sem staðfesta hversu ofboðsleg mismunum á sér í lífeyrisréttindum tiltekinna opinberra starfsmanna sem standa utan ASÍ og svo þeirra 13.000 opinberu starfsmanna sem eru innan ASÍ ásamt launamönnum á almennum vinnumarkaði og staðfestir að ekki stendur steinn yfir steini í málflutningi margra þingmanna og ráðherra, sem reyna að réttlæta athafnir sínar með röngum tölum.
Fréttamenn Eyjunnar vita einnig að við erum nokkrir Stjórnlagaráðsmenn sem skrifa á Eyjuna m.a. um störf Stjórnlagaráðs. Þar hefur komið fram að í því efni sem við erum að vinna með hafa komið fram margskonar kröfur um hvað standi í Stjórnarskrá Íslands, þar á meðal um lágmörk réttinda launamanna og jöfnun þeirra.
En það er fréttaefni þegar fréttamenn taka sig til að mönnum forspurðum að birta tölvupósta þar sem menn eru að skipast á skoðunum, pósta sem ekki eru sendir á fréttastofuna af þeim sem ritar viðkomandi tölvupósta. Það vekur vitanlega upp pælingar hver það sé sem áframsendi þessa pósta á fréttastofu Eyjunnar. Það þarf svo sem ekki að spandera mörgum heilasellum í sjá hver geri það í þessu tilfelli. En þrátt fyrir það ætlast maður einhverra hluta vegna til þess að þannig efni sé ekki birt, ef það er gert þá setur viðkomandi fréttastofu mikið niður.
En það er fréttaefni þegar fréttamenn taka sig til og spinna upp samtöl sem aldrei hafa átt sér stað og gera fólki upp skoðanir og skálda upp meintar athafnir. Þegar þannig er unnið fellur viðkomandi fréttastofu mikið niður í áliti. Stundum kemur það fyrir fréttastofur sem eru fyrir ekki á háum stól, jafnvel bara á pínulitlum skemli og fallið er innan við tvær tommur.
Það getur vart talist fréttaefni að ég taki undir það að ástunduð sé hér á landi mikil mismunun á réttindum starfsmanna á almennum vinnumarkaði og hluta þeirra sem starfa á opinberum vinnumarkaði. Þetta er fréttamönnum Eyjunnar framar öðrum kunnugt um, þar sem ég hef skrifað á sama fréttamiðil og þeir starfa á síðan 2007 um 1.100 pistla og margir þeirra hafa einmitt snúist um það efni.
Það er heldur ekki fréttaefni að ég fái sent frá starfsmönnum ASÍ töluvert af talnaefni frá hagdeild ASÍ og nýti það. Þetta hefur komið fram í mörgum pistlum sem ég skrifað á fréttamiðilinn Eyjuna og fréttamenn á þeim miðli þekkja.
Það er heldur ekki fréttaefni að ég sem starfsmaður stéttarfélags hafi sent nokkrum sinnum efni á 63 þingmenn þessa lands. Ég er sannfærður um að allmargir íslendingar gert slíkt hið sama. T.d. eru það vart mikil tíðindi að ég hafi sent öllum þingmönnum bréf þegar ég fékk ítarlegar talnaupplýsingar sem staðfesta hversu ofboðsleg mismunum á sér í lífeyrisréttindum tiltekinna opinberra starfsmanna sem standa utan ASÍ og svo þeirra 13.000 opinberu starfsmanna sem eru innan ASÍ ásamt launamönnum á almennum vinnumarkaði og staðfestir að ekki stendur steinn yfir steini í málflutningi margra þingmanna og ráðherra, sem reyna að réttlæta athafnir sínar með röngum tölum.
Fréttamenn Eyjunnar vita einnig að við erum nokkrir Stjórnlagaráðsmenn sem skrifa á Eyjuna m.a. um störf Stjórnlagaráðs. Þar hefur komið fram að í því efni sem við erum að vinna með hafa komið fram margskonar kröfur um hvað standi í Stjórnarskrá Íslands, þar á meðal um lágmörk réttinda launamanna og jöfnun þeirra.
En það er fréttaefni þegar fréttamenn taka sig til að mönnum forspurðum að birta tölvupósta þar sem menn eru að skipast á skoðunum, pósta sem ekki eru sendir á fréttastofuna af þeim sem ritar viðkomandi tölvupósta. Það vekur vitanlega upp pælingar hver það sé sem áframsendi þessa pósta á fréttastofu Eyjunnar. Það þarf svo sem ekki að spandera mörgum heilasellum í sjá hver geri það í þessu tilfelli. En þrátt fyrir það ætlast maður einhverra hluta vegna til þess að þannig efni sé ekki birt, ef það er gert þá setur viðkomandi fréttastofu mikið niður.
En það er fréttaefni þegar fréttamenn taka sig til og spinna upp samtöl sem aldrei hafa átt sér stað og gera fólki upp skoðanir og skálda upp meintar athafnir. Þegar þannig er unnið fellur viðkomandi fréttastofu mikið niður í áliti. Stundum kemur það fyrir fréttastofur sem eru fyrir ekki á háum stól, jafnvel bara á pínulitlum skemli og fallið er innan við tvær tommur.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)