Loksins er alminnileg umfjöllun um lánamál almennings eins og er í Morgunblaðinu í dag. Það hefur verið einkennilegt hversu lengi fjölmiðlar hafa dregið að kryfja stöðu lánamála. Á sama tíma óábyrgar og órökstuddar fullyrðingar riðið röftum. Þar hafa populistar vakið væntingar sem ekki er innistæða fyrir hjá því fjölmarga fólki sem á í vandræðum.
Ómerkilegastur allra er akureyringurinn sem hefur tekið sér þá heimild að lofa því í ræðum og spjallþáttum að öryrkjar og ellilífeyrisþegar muni taka að sér að greiða upp lán landsmanna. Þessi hinn sami sá um digran sjóð í eigu 50 þús. Íslendingar og sem gufaði upp í höndum hans og hann er illa þjakaður af Davíðsyndróm, kennir öðrum um. Nú vill hann taka til við sparifé launamanna.
Nú þykist hann vera að leiðrétta stefnu verkalýðshreyfingarinnar. Sú stefna hefur alltaf verið skýr og ekkert breyst, það er að taka á vandanum, og skapa það ástand að háir vextir og verðtrygging hverfi hér á landi. Vaxtabætur verði leiðréttar og komið verði á greiðsluaðlögun.
En skyldu stjórnmálamenn taka á eftirlaunalögunum fyrir jól? Sá kattarþvottur á Eftirlaunalögunum sem formenn stjórnarflokkanna hafa sett fram fullkomlega óþolandi.
Vitanlega á að afnema lögin strax, annað er eins og blaut tuska framan í almenning, sem þessa dagana að horfa upp á að glatast hafa hundruð milljóna úr eigin lífeyrissjóðum og sparnaði vegna slakrar frammistöðu stjórnmála- og embættismanna . Vitanlega eiga þingmenn, ráðherrar og æðstu embættismenn eiga að njóta sömu lífeyriskjara og aðrir opinberir starfsmenn. Eftirlaunalögin er dæmi um spillingu á hæsta stigi.
Hún kallar einnig á okkur sú mismunum, sem launamenn á almennum markaði búa við gagnvart opinberum starfsmönnum. Um áramótin stefnir í að það þurfi að flytja allt að 30 milljörðum króna úr ríkissjóð í lífeyrissjóð opinberra starfsmanna svo hann geti staðið undir skuldbindingum. Þessir 30 milljarðar verða vitanlega sóttir í auknum sköttum á alla landsmenn.
Á sama tíma þurfa almennir launamenn að horfa upp á skerðingar í sínum lífeyrissjóðum og þingmenn hafa komiðp því þannig fyrir að þær má ekki sækja í ríkissjóð, almnnum launamönnum er aftur móti gert að greiða kostnaðin af leiðréttingu hinna.
Þingmenn ætla hins er fela þennan ójöfnuð með því að færa skerðingarmörk almennu lífeyrisssjóðanna úr 10% upp í 15%, eins og ríkistjórnin er að bauka með núna í þingsölum í sínum venjubundnu kattarþvottum í kringum lífeyriskerfi landsmanna.
sunnudagur, 7. desember 2008
Myrká
Ég hef gaman af bókum Arnaldar. Þær eru vel skrifaðar, gott rennsli og ekki mikið um dauða kafla. Það er einn stærsti galli krimmanna, þegar höfundar fara út í einhverjar pælingar út um víðan völl um eitthvað sem kemur söguþráðinum ekkert við, með þann tilgang einn að lengja bókina og koma henni upp fyrir 300 bls.
Myrka er klárlega í betri helming bóka Arnaldar, þétt alla leið. Pæling um réttlætið og refsingar. Karaktereinkenni sögupersóna koma vel fram og eru skýr. Erlendur í frí. Arnaldur kann að koma lesendum sínum á óvart.
Allt þetta gerir það að verkum að maður býður alltaf eftir næstu bók og er tilbúinn að setjast strax niður og býr til tíma til þess að klára bókina.
Fullt hús
Myrka er klárlega í betri helming bóka Arnaldar, þétt alla leið. Pæling um réttlætið og refsingar. Karaktereinkenni sögupersóna koma vel fram og eru skýr. Erlendur í frí. Arnaldur kann að koma lesendum sínum á óvart.
Allt þetta gerir það að verkum að maður býður alltaf eftir næstu bók og er tilbúinn að setjast strax niður og býr til tíma til þess að klára bókina.
Fullt hús
laugardagur, 6. desember 2008
Háskólabíó á mánudag
Það var haft samband við mig símleiðis í fyrradag og tilkynnt að ég ætti að mæta upp á svið í Háskólabíó á mánudaginn. „Nú jæja“ svaraði ég; “Hver tók þá ákvörðun.“
„Við“ var svarið.
„Hverjir eru þið og hverjir verða þarna?“ spurði ég.
„Við erum borgarar og erum ekki alveg búinn að ákveða hverjir eiga að vera þarna“ og svo voru nokkur nöfn nefnd. Sum þeirra endurspegla ekki íslenska verkalýðshreyfingu að mínu mati.
Ég benti á að mínar skoðanir væri öllum aðgengilegar. T.d. kæmi það glögglega fram í pistlum þessa ársgömlu bloggsíðu, að ég teldi mesta mein íslensks samfélags sú efnahags- og peningastefna sem fylgt hefur verið á undanförnum árum. Hún hefði leitt til meiri verðbólgu, hærra verðlags og hærri vaxta en þekktust annars staðar, alla vega í okkar heimshluta.
Vextir væri svo háir að fólk réði ekki við að greiða þá nema þá með því að dreifa greiðslum þeirra eins og gert væri með verðtryggingu sem Ólafur Jóhannesson þáverandi forsætisráðherra hefði komið á.
„Verður þú í Reykjavík á mánudaginn?“ var spurt.
„Já“ svarði ég.
„Hm, þá kemur þú á fundinn“ var mér tilkynnt í lok samtalsins.
Það er nefnilega það. Á fjölmennum fundi í forystu rafiðnaðarmanna í gær var þetta rætt. Það eru jú þeir sem kjósa mig og gagnvart ég þarf að standa skil á í störfum mínum. Frábært að starfa í þeim hóp. Skelleggur og liggur ekki á skoðunum sínum og fundir líflegir. Allavega hefur stefna og markmið Rafiðnaðarsambandsins alltaf verið skýr og verið komið skilmerkilega á framfæri.
Rafiðnaðarmenn eru á móti hárri verðbólgu, háum vöxtum og verðtryggingu, auk þess að há verðbólga veldur erfiðleikum við að halda kaupmætti. Það hefur legið fyrir um alllangt skeið að við teljum einungis eina leið út úr þessu ástandi, það er að gera það sama og nágrannalönd okkar hafa gert, það er að taka upp Evru og ganga í Evrópusambandið.
Við eigum nefnilega ekki olíusjóð og erum að auki með afspyrnu slaka og spillta stjórnmálamenn. Stjórnmálamenn sem hafa kallað yfir okkur þetta ólán sem við búum við, þrátt fyrir margítrekaðar aðvarnir aðila vinnumarkaðs.
Það sem hefur bjargað okkur og er eina lífsvon okkar eru þeir fjármunir sem íslensk verkalýðshreyfing hefur skapað með samstöðu sinni, lífeyrissjóðirnir.
Með inngöngu í ESB lækka vextir og verðtrygging hverfur, þeir duttu t.d. á 6 mánuðum úr 20% í 5% í löndum sem gengu í ESB þar má t.d. nefna Portúgal, Spán, Ítalíu og Grikkland.
„Við“ var svarið.
„Hverjir eru þið og hverjir verða þarna?“ spurði ég.
„Við erum borgarar og erum ekki alveg búinn að ákveða hverjir eiga að vera þarna“ og svo voru nokkur nöfn nefnd. Sum þeirra endurspegla ekki íslenska verkalýðshreyfingu að mínu mati.
Ég benti á að mínar skoðanir væri öllum aðgengilegar. T.d. kæmi það glögglega fram í pistlum þessa ársgömlu bloggsíðu, að ég teldi mesta mein íslensks samfélags sú efnahags- og peningastefna sem fylgt hefur verið á undanförnum árum. Hún hefði leitt til meiri verðbólgu, hærra verðlags og hærri vaxta en þekktust annars staðar, alla vega í okkar heimshluta.
Vextir væri svo háir að fólk réði ekki við að greiða þá nema þá með því að dreifa greiðslum þeirra eins og gert væri með verðtryggingu sem Ólafur Jóhannesson þáverandi forsætisráðherra hefði komið á.
„Verður þú í Reykjavík á mánudaginn?“ var spurt.
„Já“ svarði ég.
„Hm, þá kemur þú á fundinn“ var mér tilkynnt í lok samtalsins.
Það er nefnilega það. Á fjölmennum fundi í forystu rafiðnaðarmanna í gær var þetta rætt. Það eru jú þeir sem kjósa mig og gagnvart ég þarf að standa skil á í störfum mínum. Frábært að starfa í þeim hóp. Skelleggur og liggur ekki á skoðunum sínum og fundir líflegir. Allavega hefur stefna og markmið Rafiðnaðarsambandsins alltaf verið skýr og verið komið skilmerkilega á framfæri.
Rafiðnaðarmenn eru á móti hárri verðbólgu, háum vöxtum og verðtryggingu, auk þess að há verðbólga veldur erfiðleikum við að halda kaupmætti. Það hefur legið fyrir um alllangt skeið að við teljum einungis eina leið út úr þessu ástandi, það er að gera það sama og nágrannalönd okkar hafa gert, það er að taka upp Evru og ganga í Evrópusambandið.
Við eigum nefnilega ekki olíusjóð og erum að auki með afspyrnu slaka og spillta stjórnmálamenn. Stjórnmálamenn sem hafa kallað yfir okkur þetta ólán sem við búum við, þrátt fyrir margítrekaðar aðvarnir aðila vinnumarkaðs.
Það sem hefur bjargað okkur og er eina lífsvon okkar eru þeir fjármunir sem íslensk verkalýðshreyfing hefur skapað með samstöðu sinni, lífeyrissjóðirnir.
Með inngöngu í ESB lækka vextir og verðtrygging hverfur, þeir duttu t.d. á 6 mánuðum úr 20% í 5% í löndum sem gengu í ESB þar má t.d. nefna Portúgal, Spán, Ítalíu og Grikkland.
Fundur á Austurvelli kl. 15.00
Austurvöllur 6.des.kl.15.00
Áfram halda hinur mjög svo þörfu fundir Harðar Torfa með friðsamlegum mótmælum á Austurvell.
Þanga að hafa streymt þúsundir manna á Austurvöll til þess að krefjast afsagnar núverandi stjórnar Seðlabankans, afsagnar núverandi stjórnar Gjaldeyriseftirlitsins og nýrra kosninga.
Þessir fundir hafa greinilega farið í taugarnar á valdhöfum, þeir hafa ásamt fjölmiðlum gert lítið úr aðsókn oft gefið upp tölur sem eru einungis brot af þeim fjölda sem komið hafa. Í fyrstu kölluðu valdhafa þetta skrílslæti og saurgun á þjóðfélaginu. En almenningur hefur ekki látið sér segjast og haldið áfram og að undanförnu hafa fjölmiðlar farið að fjalla um fundinu. En þetta ferli segir okkur allt um hvert þjóðfélag okkar var komið, með spilltustu stjórnmálamenn Evrópu í broddi fylkingar.
Yfirskrift fundanna hefur verið "Breiðfylking gegn ástandinu ". Fundurinn hefur einnig það markmið að sameina þjóðina og skapa meðal hennar samstöðu og samkennd.Svo sannarlega er farið að gæta titrings meðal valdamanna vegna mótmælanna en betur má ef duga skal. Ekkert óttast sitjandi valdamenn meira en fjölmenn mótmæli og því er um að gera að fjölmenna.
Að þessu sinni ávarpa fundinn:Gerður Kristný, rithöfundur og Jón Hreiðar Erlendsson
Áfram halda hinur mjög svo þörfu fundir Harðar Torfa með friðsamlegum mótmælum á Austurvell.
Þanga að hafa streymt þúsundir manna á Austurvöll til þess að krefjast afsagnar núverandi stjórnar Seðlabankans, afsagnar núverandi stjórnar Gjaldeyriseftirlitsins og nýrra kosninga.
Þessir fundir hafa greinilega farið í taugarnar á valdhöfum, þeir hafa ásamt fjölmiðlum gert lítið úr aðsókn oft gefið upp tölur sem eru einungis brot af þeim fjölda sem komið hafa. Í fyrstu kölluðu valdhafa þetta skrílslæti og saurgun á þjóðfélaginu. En almenningur hefur ekki látið sér segjast og haldið áfram og að undanförnu hafa fjölmiðlar farið að fjalla um fundinu. En þetta ferli segir okkur allt um hvert þjóðfélag okkar var komið, með spilltustu stjórnmálamenn Evrópu í broddi fylkingar.
Yfirskrift fundanna hefur verið "Breiðfylking gegn ástandinu ". Fundurinn hefur einnig það markmið að sameina þjóðina og skapa meðal hennar samstöðu og samkennd.Svo sannarlega er farið að gæta titrings meðal valdamanna vegna mótmælanna en betur má ef duga skal. Ekkert óttast sitjandi valdamenn meira en fjölmenn mótmæli og því er um að gera að fjölmenna.
Að þessu sinni ávarpa fundinn:Gerður Kristný, rithöfundur og Jón Hreiðar Erlendsson
föstudagur, 5. desember 2008
Ríkir lífeyrissjóðir?
Umræðan um lífeyrissjóðina hefur oft verið einkennileg og í mörgu einkennst af ótrúlegum þekkingarskorti og skilningsleysi. Einkennilegt því það er búið skrifa einhver ósköp um lífeyriskerfið á undanförnum árum og eins liggja fyrir á netinu ákaflega greinargóðar útskýringar á því eins og t.d. á heimasíðu landssambands lífeyrissjóða.
Það er dáldið einkennilegt að stjórnendur spjallþátta og eins morgunþátta, sem vilja láta taka sig alvarlega, skuli athugasemdalaust taka minnisblað með fullyrðingum um að gjörvalt lífeyriskerfið sé ein ruslahrúga. Sáralítið hlutfall sé greitt út til lífeyrisþega af inngreiðslum til sjóðsfélaga og lífeyrissjóðir séu reknir með ofboðslegum hagnaði.
Lífeyrissjóður er uppsöfnun sparifjár þeirra sjóðsfélaga sem greitt hafa í viðkomandi sjóð. Hluti inngreiðslu kemur beint frá sjóðsfélaga og hluti frá vinnuveitanda hans, en öll upphæðin er eign starfsmannsins, sjóðsfélagans. Hún er hluti lögbundinna launa hans. Lífeyrissjóður á í sjálfu sér engar eignir utan skrifstofuáhalda og þess húsnæðis sem starfsemi hans fer fram í. Í dag er það svo að þær innistæður sem eru í sjóðunum duga ekki fyrir skuldbindingum og við blasi að lækka verði örorku- og ellilífeyri. Þetta hefur margítrekað komið fram.
Hlutverk lífeyrissjóðs er að taka á móti iðgjöldum sjóðsfélaga og ávaxta þau með besta hætti sem til boða stendur hverju sinni og greiða lífeyri til sjóðsfélaga. Kerfið er stillt þannig af að sjóðsfélagi sem greiðir allan sinn starfsaldur, það er frá 25 ára til 67 ára, á þá í sínum sjóð innistæðu fyrir lífeyri sem svarar til um 60% af meðallaunum frá 67 ára aldri til dauðadags. Ef viðkomandi hefur greitt í styttri tíma verður lífeyririnn minni í réttu hlutfalli við það sem upp á vantar.
Það eru stóru barnasprengjuárgangarnir sem komu í heiminn á árunum eftir seinna stríð fram til ársins 1960, sem eru í dag að safna upp sínum lífeyri. Þeir munu skella á lífeyriskerfinu í hratt vaxandi þunga eftir 2014 og með fullum þunga eftir árið 2031. Fram að þeim tíma fer fram mikil uppsöfnun í sjóðunum. Eftir þann tíma munu útgreiðslur úr sjóðunum verða meiri en innstreymi og þá byrja stóru árgangar sjóðanna að ganga á eignir sínar, eða með öðrum orðum eigendur sparifjárins fara að taka lífeyri sinn út.
Stærðfræði sjóðanna byggist í sinni einföldustu mynd á því að sjóðsfélagi greiðir 12% af launum sínum í iðgjald til lífeyrissjóðs í rúm 40 ár. Þá dugar innistæða hans fyrir framangreindum lífeyri til meðalaldurs. En lífeyrissjóður lofar í lífeyrisgreiðslum til dauðadags. Almennu lífeyrissjóðirnir eru sameignarsjóðir og geta staðið við þetta loforð vegna þess að jafnmargir falla frá fyrir meðalaldur og þeir sem lifa lengur.
Í dag eru áberandi nokkrir aðilar sem vilja taka það sparifé sem sjóðsfélagar eiga í lífeyrissjóðunum og nýta það til þess að greiða uppskuldir annarra. Nokkrir þeirra sem hafa haft sig hvað mest í frammi með þetta hafa aldrei greitt krónu í almenna lífeyriskerfið. En þeir vilja sem sagt nýta sparifé annarra til þess að greiða upp sínar skuldir.
Með þessu orðum er ég á engan hátt að gera lítið úr skuldastöðu heimila. Við bíðum eftir að stjórnvöld taki á greiðsluvanda heimilanna, eins og ég haf marga oft fjallað um hér. Vandinn liggur hjá bönkunum og íbúðarlánasjóð eins og svo vel kom fram í Kastljósinu í gærkvöldi, ekki lífeyrissjóðunum.
Skuldastaðan á ekki við alla, sumir hafa skuldsett sig til þess að spila á markaði og verða að taka ábyrgð sjálfir á þeim skuldum.
Það er dáldið einkennilegt að stjórnendur spjallþátta og eins morgunþátta, sem vilja láta taka sig alvarlega, skuli athugasemdalaust taka minnisblað með fullyrðingum um að gjörvalt lífeyriskerfið sé ein ruslahrúga. Sáralítið hlutfall sé greitt út til lífeyrisþega af inngreiðslum til sjóðsfélaga og lífeyrissjóðir séu reknir með ofboðslegum hagnaði.
Lífeyrissjóður er uppsöfnun sparifjár þeirra sjóðsfélaga sem greitt hafa í viðkomandi sjóð. Hluti inngreiðslu kemur beint frá sjóðsfélaga og hluti frá vinnuveitanda hans, en öll upphæðin er eign starfsmannsins, sjóðsfélagans. Hún er hluti lögbundinna launa hans. Lífeyrissjóður á í sjálfu sér engar eignir utan skrifstofuáhalda og þess húsnæðis sem starfsemi hans fer fram í. Í dag er það svo að þær innistæður sem eru í sjóðunum duga ekki fyrir skuldbindingum og við blasi að lækka verði örorku- og ellilífeyri. Þetta hefur margítrekað komið fram.
Hlutverk lífeyrissjóðs er að taka á móti iðgjöldum sjóðsfélaga og ávaxta þau með besta hætti sem til boða stendur hverju sinni og greiða lífeyri til sjóðsfélaga. Kerfið er stillt þannig af að sjóðsfélagi sem greiðir allan sinn starfsaldur, það er frá 25 ára til 67 ára, á þá í sínum sjóð innistæðu fyrir lífeyri sem svarar til um 60% af meðallaunum frá 67 ára aldri til dauðadags. Ef viðkomandi hefur greitt í styttri tíma verður lífeyririnn minni í réttu hlutfalli við það sem upp á vantar.
Það eru stóru barnasprengjuárgangarnir sem komu í heiminn á árunum eftir seinna stríð fram til ársins 1960, sem eru í dag að safna upp sínum lífeyri. Þeir munu skella á lífeyriskerfinu í hratt vaxandi þunga eftir 2014 og með fullum þunga eftir árið 2031. Fram að þeim tíma fer fram mikil uppsöfnun í sjóðunum. Eftir þann tíma munu útgreiðslur úr sjóðunum verða meiri en innstreymi og þá byrja stóru árgangar sjóðanna að ganga á eignir sínar, eða með öðrum orðum eigendur sparifjárins fara að taka lífeyri sinn út.
Stærðfræði sjóðanna byggist í sinni einföldustu mynd á því að sjóðsfélagi greiðir 12% af launum sínum í iðgjald til lífeyrissjóðs í rúm 40 ár. Þá dugar innistæða hans fyrir framangreindum lífeyri til meðalaldurs. En lífeyrissjóður lofar í lífeyrisgreiðslum til dauðadags. Almennu lífeyrissjóðirnir eru sameignarsjóðir og geta staðið við þetta loforð vegna þess að jafnmargir falla frá fyrir meðalaldur og þeir sem lifa lengur.
Í dag eru áberandi nokkrir aðilar sem vilja taka það sparifé sem sjóðsfélagar eiga í lífeyrissjóðunum og nýta það til þess að greiða uppskuldir annarra. Nokkrir þeirra sem hafa haft sig hvað mest í frammi með þetta hafa aldrei greitt krónu í almenna lífeyriskerfið. En þeir vilja sem sagt nýta sparifé annarra til þess að greiða upp sínar skuldir.
Með þessu orðum er ég á engan hátt að gera lítið úr skuldastöðu heimila. Við bíðum eftir að stjórnvöld taki á greiðsluvanda heimilanna, eins og ég haf marga oft fjallað um hér. Vandinn liggur hjá bönkunum og íbúðarlánasjóð eins og svo vel kom fram í Kastljósinu í gærkvöldi, ekki lífeyrissjóðunum.
Skuldastaðan á ekki við alla, sumir hafa skuldsett sig til þess að spila á markaði og verða að taka ábyrgð sjálfir á þeim skuldum.
fimmtudagur, 4. desember 2008
Laddi
Stökk út af samningafundi í gær og fór í Borgarleikhúsið að sjá sýningu Ladda, en fram hefur komið að sýningarnar séu að hætt. Laddi er fyrir löngu orðin þjóðareign eins og fram kemur í aðsókn á sýningar hans, 120 sýningar og alltaf uppselt.
Það var fín stemming í húsinu, sýningargestir á öllum aldri allt frá 10 ára og upp úr. Laddi hentar öllum aldurshópum. Sýningin samanstendur af leiknum „sketsum“ og uppistandi. En tónlistin er ráðandi alla sýninguna.
Ég hef lengi verið þeirrar skoðunnar að Laddi sé einn albesti karlrokksöngvari sem við íslendingar höfum átt. Hann er mjög taktviss og með áberandi gott „timing“. Röddin og raddsviðið fellur mjög vel þessari tegund tónlistar.
Mér hefur einnig fundist að skort hafi umfjöllun um hveru góður lagasmiður Laddi er. Um textagerðina þarf ekki að fjalla.
Semsagt mjög kvöldstund. Margfallt betri og skemmtilegri en margra daga þjark og löngum fundum um kaup og kjör.
Það var fín stemming í húsinu, sýningargestir á öllum aldri allt frá 10 ára og upp úr. Laddi hentar öllum aldurshópum. Sýningin samanstendur af leiknum „sketsum“ og uppistandi. En tónlistin er ráðandi alla sýninguna.
Ég hef lengi verið þeirrar skoðunnar að Laddi sé einn albesti karlrokksöngvari sem við íslendingar höfum átt. Hann er mjög taktviss og með áberandi gott „timing“. Röddin og raddsviðið fellur mjög vel þessari tegund tónlistar.
Mér hefur einnig fundist að skort hafi umfjöllun um hveru góður lagasmiður Laddi er. Um textagerðina þarf ekki að fjalla.
Semsagt mjög kvöldstund. Margfallt betri og skemmtilegri en margra daga þjark og löngum fundum um kaup og kjör.
Hvar er botninn?
Hvar er botninn? Hversu langt niður þurfum við að falla? Almenning er farið að þyrsta eftir að geta staðið í fæturnar og spyrnt sér upp á við.
Það er búið að afskrifa 30% af lánum bankanna. Lækka laun hjá nokkrum hluta þjóðarinnar um allt að 10%. Það er 18% verðbólga. Vextir 25%. Krónan fallið um helming. Kaupmáttur hrapað um 15%.
Búið að taka liðlega eina landsframleiðslu að láni. Atvinnustigið hrapar í hverri viku og stefnir í að vel á annan tug þúsunda verði atvinnulaus í byrjun næsta árs og álíka fjöldi er horfinn af vinnumarkaði og farinn erlendis. Auk þess hafa um 5000 horfið af vinnumarkaði inn í skólana.
Eru stjórnvöld að sökkva þjóðfélaginu dýpra en þörf er á?
Það er búið að afskrifa 30% af lánum bankanna. Lækka laun hjá nokkrum hluta þjóðarinnar um allt að 10%. Það er 18% verðbólga. Vextir 25%. Krónan fallið um helming. Kaupmáttur hrapað um 15%.
Búið að taka liðlega eina landsframleiðslu að láni. Atvinnustigið hrapar í hverri viku og stefnir í að vel á annan tug þúsunda verði atvinnulaus í byrjun næsta árs og álíka fjöldi er horfinn af vinnumarkaði og farinn erlendis. Auk þess hafa um 5000 horfið af vinnumarkaði inn í skólana.
Eru stjórnvöld að sökkva þjóðfélaginu dýpra en þörf er á?
miðvikudagur, 3. desember 2008
Nýja efnahagsstjórn
Íslendingar hafa valið sér það hlutskipti að búa við eigin gjaldmiðil. Þrátt fyrir að aðilar vinnumarkaðs hafi á undanförnum misserum krafist þess að tekinn verði upp annar gjaldmiðill, þá hafa þeir sem fara með stjórn efnahagsmála alfarið hafnað því. Rök forsætisráðherra, fjármálaráðherra og seðlabankastjóra hafa verið þau að gott sé að vera með einangraðan gjaldmiðil sem þeir geti fellt að eigin vild m.a. skapi það svigrúm til þess að halda launum í landinu niðri, leiðrétta „óskynsamlega“ kjarasamninga, eins og fram hefur komið í svörum m.a. Péturs Blöndal og Hannesar Hólmsteins. Það kallar reyndar á hækkun verðbólgu.
Krónan er veik og þeir sem hafa haft möguleika til hafa flutt fjármuni sína yfir í aðra gjaldmiðla. Bankar og fjárfestar hafa nýtt sér veikleika krónunnar til þess að taka stöðu gegn henni og hafa hagnast verulega á því. Allt þetta hefur kallað yfir okkur háa verðbólgu með háum vöxtum sem síðan veldur hækkun verðtryggingar.
Langlundargeð íslendinga gagnvart mistökum stjórnvalda er með ólíkindum, þrátt fyrir margítrekaðar aðvaranir samtaka vinnumarkaðs og virtra hagfræðinga hættu krónunnar, þá hefur meirihluti íslendinga hingað til tekið undir með stjórnvöldum og ekki viljað skipta. Seðlabanki hækkaði stýrivexti upp úr öllu valdi, þrátt fyrir hávær mótmæli aðila vinnumarkaðs, sem bentu á að þetta tryggði enn hærri verðbólgu og vaxta og enn hærri verðtryggingar. Þrátt fyrir það hafa íslendingar ekki viljað skipta um gjaldmiðil.
Verkalýðsfélögin hafa á undanförnum misserum ítrekað sett fram kröfur um að tekið yrði á þessum vanda. Tekið yrði á efnahagsvandanum með því að skipta um gjaldmiðil, sem myndi leiða til stöðugleika. Krafan var studd með því að setja inn í kjarasamninga heimildir til þess að fá laun greidd í öðrum gjaldmiðlum og fyrirtæki vildu fá að gera upp í erlendum gjaldmiðlum. En stjórnendur efnahagsmála skelltu skollaeyrum við þessum kröfum. Seðlabankastjóri ásamt fjármálaráðherra og forsætisráðherra komu ítrekað fram í fjölmiðlum og sögðu að krónan væri ekki vandinn. Nú hefur krónan fallið um tæp 100% og verðlag er farið að hækka ótæpilega, verðbólga kominn að 20% og skuldir heimila hækka.
Þetta ástand hefur leitt til mikillar spillingar og ósiðlegra stjórnarhátta. Verðskyn hefur brenglast og stjórnendur komist upp með að kaupa eignir hver af öðrum á yfirverði og hagnast umtalsvert á því. Greitt sér há laun og margskonar bónusa í kjölfar þessara viðskipta sem skiluðu miklum „verðmætum“.
Það eru sannarlega runnir upp tímar mikilla breytinga og uppstokkunar og þó fyrr hefði verið. Stjórnvöld hafa sannarlega ekki verið að gæta hagsmuna launamanna og þaðan af síður fyrirtækja. Bankamálaráðherra, fjármálaeftirlit og seðlabanki látið alla spillingu afskiptalausa.
Kröfur verkalýðshreyfingarinnar og samtaka fyrirtækja um stöðugleika, lága verðbólgu, lága vexti og enga verðtryggingu hafa hingað til ekki náð upp á borð forsætisráðherra, seðlabankastjóra og fjármálaráðherra. Nú hefur almenningur loks vaknað og tekið þessar kröfur upp og halda kröftuga mótmælafundi. Íslenskt viðskiptaumhverfi er fársjúkt og læknarnir (bankamálaráðherra, fjármálaeftirlit og seðlabanki) steinsofandi. Nú er að sjá hvort valdhafa fáist til þess að hlusta á þjóð sína, eða ætla þeir enn að ganga leið sérhagsmuna valdhafa sem sífellt skara eld að eigin köku með skipulagðri eignaupptöku.
Krónan er veik og þeir sem hafa haft möguleika til hafa flutt fjármuni sína yfir í aðra gjaldmiðla. Bankar og fjárfestar hafa nýtt sér veikleika krónunnar til þess að taka stöðu gegn henni og hafa hagnast verulega á því. Allt þetta hefur kallað yfir okkur háa verðbólgu með háum vöxtum sem síðan veldur hækkun verðtryggingar.
Langlundargeð íslendinga gagnvart mistökum stjórnvalda er með ólíkindum, þrátt fyrir margítrekaðar aðvaranir samtaka vinnumarkaðs og virtra hagfræðinga hættu krónunnar, þá hefur meirihluti íslendinga hingað til tekið undir með stjórnvöldum og ekki viljað skipta. Seðlabanki hækkaði stýrivexti upp úr öllu valdi, þrátt fyrir hávær mótmæli aðila vinnumarkaðs, sem bentu á að þetta tryggði enn hærri verðbólgu og vaxta og enn hærri verðtryggingar. Þrátt fyrir það hafa íslendingar ekki viljað skipta um gjaldmiðil.
Verkalýðsfélögin hafa á undanförnum misserum ítrekað sett fram kröfur um að tekið yrði á þessum vanda. Tekið yrði á efnahagsvandanum með því að skipta um gjaldmiðil, sem myndi leiða til stöðugleika. Krafan var studd með því að setja inn í kjarasamninga heimildir til þess að fá laun greidd í öðrum gjaldmiðlum og fyrirtæki vildu fá að gera upp í erlendum gjaldmiðlum. En stjórnendur efnahagsmála skelltu skollaeyrum við þessum kröfum. Seðlabankastjóri ásamt fjármálaráðherra og forsætisráðherra komu ítrekað fram í fjölmiðlum og sögðu að krónan væri ekki vandinn. Nú hefur krónan fallið um tæp 100% og verðlag er farið að hækka ótæpilega, verðbólga kominn að 20% og skuldir heimila hækka.
Þetta ástand hefur leitt til mikillar spillingar og ósiðlegra stjórnarhátta. Verðskyn hefur brenglast og stjórnendur komist upp með að kaupa eignir hver af öðrum á yfirverði og hagnast umtalsvert á því. Greitt sér há laun og margskonar bónusa í kjölfar þessara viðskipta sem skiluðu miklum „verðmætum“.
Það eru sannarlega runnir upp tímar mikilla breytinga og uppstokkunar og þó fyrr hefði verið. Stjórnvöld hafa sannarlega ekki verið að gæta hagsmuna launamanna og þaðan af síður fyrirtækja. Bankamálaráðherra, fjármálaeftirlit og seðlabanki látið alla spillingu afskiptalausa.
Kröfur verkalýðshreyfingarinnar og samtaka fyrirtækja um stöðugleika, lága verðbólgu, lága vexti og enga verðtryggingu hafa hingað til ekki náð upp á borð forsætisráðherra, seðlabankastjóra og fjármálaráðherra. Nú hefur almenningur loks vaknað og tekið þessar kröfur upp og halda kröftuga mótmælafundi. Íslenskt viðskiptaumhverfi er fársjúkt og læknarnir (bankamálaráðherra, fjármálaeftirlit og seðlabanki) steinsofandi. Nú er að sjá hvort valdhafa fáist til þess að hlusta á þjóð sína, eða ætla þeir enn að ganga leið sérhagsmuna valdhafa sem sífellt skara eld að eigin köku með skipulagðri eignaupptöku.
þriðjudagur, 2. desember 2008
10 ráð til að hætta að drepa fólk
Hef haft lítinn tíma til þess að sinna pistlagerð. Er þessa dagana á kjarasamningafundum frá morgni til kvölds.
En hef þó tíma til þess að líta í bók. Las bókina hans Hallgríms Helga 10 ráð til að hætta að drepa fólk og byrja að vaska upp.
Hafði mjög gaman af fyrri hluta bókarinnar, hún datt aðeins niður seinni hlutann. Bókin er ekta Hallgrímur, leikur sér með textann og rennsli hans.
*** af 5
En hef þó tíma til þess að líta í bók. Las bókina hans Hallgríms Helga 10 ráð til að hætta að drepa fólk og byrja að vaska upp.
Hafði mjög gaman af fyrri hluta bókarinnar, hún datt aðeins niður seinni hlutann. Bókin er ekta Hallgrímur, leikur sér með textann og rennsli hans.
*** af 5
mánudagur, 1. desember 2008
Leiðir til lausna
Þær eru oft einkennilegar fréttirnar og eins það sem menn fjalla um í spjallþáttum. T.d. kynnti Benedikt Jóhannsson í lok Silfursins í gær að við ættum að leita lausna og hann kom með tillögu. Það sem hann benti á er mjög gott enda er það nákvæmlega það sama og ASÍ hefur verið með í tillögum sínum undanfarin 2 ár. SA hefur einnig tekið undir þetta.
Hér er t.d. brot úr ársgamalli ályktun frá Rafiðnaðarsambandinu og sem einnig hefur verið í ályktunum annarra samtaka á almennum vinnumarkaði;
“Einungis ein leið virðist vera úr vanda of lítillar krónu í átt til aukins stöðugleika, lækkandi vöruverðs og vaxta. Það er að tryggja áframhaldandi rekstur íslenskra fyrirtækja og koma í veg fyrir atvinnuleysi og hrun heimilanna með því að nálgast Evrópusambandið og evruna. Eins og aðilar vinnumarkaðs hafa bent á í mörg ár.”
Hér er t.d. brot úr ársgamalli ályktun frá Rafiðnaðarsambandinu og sem einnig hefur verið í ályktunum annarra samtaka á almennum vinnumarkaði;
“Einungis ein leið virðist vera úr vanda of lítillar krónu í átt til aukins stöðugleika, lækkandi vöruverðs og vaxta. Það er að tryggja áframhaldandi rekstur íslenskra fyrirtækja og koma í veg fyrir atvinnuleysi og hrun heimilanna með því að nálgast Evrópusambandið og evruna. Eins og aðilar vinnumarkaðs hafa bent á í mörg ár.”
Ekkert hefur gengið til þess að fá þann flokk sem hefur haft forystu á Íslandi undanfarna áratugi til þess að taka mark á þessu og allt er hér í kalda koli
Svo kom frétt á mbl.is í dag þar sem við erum sökuð um að einblína um of á vandann en ekki koma með lausnir. T.d. stóð þetta í fréttinni;
„Á kínversku er orðið krísa skrifað með tveimur táknum. Annað táknið merkir tækifæri meðan hitt táknið þýðir háski. Íslenska þjóðin þarf að gera upp við sig hvort hún vill sækjast eftir tækifærunum sem felast í núverandi krísuástandi eða feta braut háskans,“ segir Claus Møller, stofnandi Time Manager International (TMI) og sérfræðingur í krísuráðgjöf, en hann er meðal frummælenda á fullveldisfundi Útflutningsráðs sem haldinn er í dag.
Ég vísa til þess hér stendur ofar einnig langar mig til þess að benda á þær 100 lausnir sem margir hafa sett fram með Björk í broddi fylkingar.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)