Hún er stundum ótrúlega ómerkileg sú fréttamennska sem er ástunduð hér á landi. Ég lenti því fyrir nokkru þegar því var haldið fram að ég tæki mér einhendis 1.5 millj. kr. í laun hjá Rafiðnaðarsambandinu. Sem var hreinræktuð lygi og uppspuni. Ég er með laun samkvæmt kjarasamning RSÍ og það er miðstjórn sambandsins sem ákvarðar laun starfsmanna. Ég reyndi að koma á framfæri leiðréttingum en þær voru birtar með þeirri afbökun að ég væri eiginlega með ódrengilegar aðdróttanir að sendiboðanum, sem væri saklaus.
Í gær birtir ritstjóri Eyjunnar frétt þar sem hann gerir forseta ASÍ upp skoðanir. Það er búið að biðja ritstjórann að leiðrétta þetta en hann hafnar því. Í yfirskrift fréttarinnar fullyrt að Gylfi hafi hafnað almennri niðurfærslu skulda, sem er alger tilbúningur fréttamannsins. Gylfi fór og hitti ráðherra síðdegis í gær. Hann dreifði til þeirra mati hagdeildar ASÍ á umfangi skulda heimilanna, þar sem m.a. er dregið fram að Seðlabankinn vanmeti skuldir heimilanna því hann færi útlán bankanna niður sem nemur varúðarfærslunni þó bankarnir haldi því til streitu að heimilin skuldi þetta.
ASÍ hefði ávallt lagt áherslu á að aðstoða þá sem væru í mestum vanda en ef stjórnvöld finni leið til að fjármagna almenna lækkun myndum við ekki setja okkur á móti því. Hins vegar væri ekki ljóst ekki hvernig stjórnvöld ætluðu að framkvæma niðurskurðinn. Sú tillaga sem hefði verið dregin upp á borðið gerði ráð fyrir því að lífeyrissparnaður landamanna, einkum þeirra á almennum vinnumarkaði, verði notaður til þess að gera þetta kleyft.
Það er ljóst þessi leið er einfaldlega ekki fær, engir hefðu umboð til þess að semja um slíka aðgerð. Það einfaldlega má ekki nota þennan sparnað til annarra hluta en að greiða lífeyri. Þetta sambærilegt eins og ég hef oft bent á að bankaráð bankanna myndu ákveða að nota innistæður á bankareikningum til að greiða niður skuldir annarra viðskiptavina bankans. Ef þessi leið yrði farinn myndi því vera hnekkt fyrir héraðsdómi og hæstarétti. Það er ótrúlegt að fimm ráðherrar og fjórar þingnefndir sitji á rökstólum við að finna leið til þess að senda almennu launafólki reikninginn fyrir þessari aðgerð. Hún mun valda 10% lækkun örorkubóta og lífeyris hjá fólki í almennu sjóðunum á meðan ákveðin hópur opinberra starfsmanna er með allt sítt á þurru og almennir launamenn varða að auki að greiða þann kostnað með hærri sköttum.
Það er ljóst að þetta styður enn frekar mikilvægi þess að ekki verði staðið upp frá samningaborðinu í vetur án þess að jafna lífeyrisréttindin og þann mikla aðstöðumun sem væri milli kerfanna. Svona aðgerð myndi ekki hafa nein áhrif á lífeyrisréttindi þeirra og annarra opinberra starfsmanna en rýra verulega réttindi okkar fólks.
föstudagur, 15. október 2010
miðvikudagur, 13. október 2010
Opið bréf til þingmanna
Loks eru alþingismenn og ráðherrar farnir að ræða skuldavanda heimilanna af fullri alvöru og fjölmiðlamenn loks farnir að fjalla um málin á víðtækari hátt, ekki eingöngu út frá sjónarhorni lýðskrumaranna. Verkalýðshreyfingin hefur um alllangt skeið bent á að ekki yrði undan því vikist að taka á skuldum heimilanna með sértækum aðferðum. En raunsæjar tillögur hafa sífellt horfið í innistæðulaust lýðskrum byggðu á því að þessar aðgerðir sé hægt að framkvæma bókhaldsbrellum og kosti ekkert, eins t.d. Barbabrellur Framsóknarmanna.
Loks draga raunkostnaðartölurnar upp á yfirborðið, sem hafa reyndar alltaf legið fyrir en menn vildu ekki ræða. Gallinn er sá að ef maður vogar sér að benda á nokkrar staðreyndir hvað þessi mál varðar, eins og ég hef gert nokkrum sinnum, þá dynja á manni ofsafengin hatursbréf og spjallþáttastjórnendur velta sér upp lýðskruminu.
Skipta má skuldum almennings í þrjá flokka; A) þeir sem geta bjargað sér, B) þeir sem hægt er að bjarga með sértækum aðgerðum, C) þeir sem ekki er hægt að bjarga, hefðu sokkið þó Hrun hefði ekki skollið á. Vandinn sem verkalýðshreyfingin og fleiri hafa bent á, er að kostnaður við flatan niðurskurð er það stórkostlegur að sú flata niðurskurðartala sem kæmi til greina yrði of lítil fyrir hóp B, en þeim hóp verðum við að bjarga. Skilanefndir bankanna myndu hirða það sem hópur C fengi og hópur A yrði vitanlega sáttur.
Almenna lífeyriskerfið er það eina í fjármálalífinu sem stóð af sér Hrunið, allt annað er hrundi til grunna. Samt er starfsmönnum þess gert að sitja undir níðangurslegum aðdróttunum, en svo vilja menn, eins mótsagnarkennt og það nú er, ráðstafa því mikla sparifé sem almennir launamenn eiga þar til hinna ýmsu hluta. Í því sambandi má allt eins spyrja hvað með annað sparifé, hvers vegna leggja menn ekki til að fara inn á bankabækur þeirra sem hafa vikið sér undan því að greiða til almenna lífeyriskerfisins og taka þaðan fjármuni.
En sé litið til ummæla dóms- og mannréttindaráðherra og formanns viðskiptanefndar Alþingis, þá er full ástæða til þess að rifja upp nokkur atriði, t.d. umfjöllun þingmanna og ráðherra um eftirlaunasjóð og lífeyrisjóð alþingismanna, ráðherra og æðstu embættismanna. Þá hefur þetta fólk ætíð hafnað því að leiðrétta þau umframlífeyriskjör sem þeir hafa tekið sér með sjálftöku úr ríkissjóð.
Staðreyndin er sú að ef ráðherrum og þingmönnum ásamt æðstu embættismönnum og útvöldum ríkisstarfsmönnum yrði gert að búa við samskonar lífeyriskjör og almennir launamenn hafa, þá myndi sú inneign sem myndaðist í ríkissjóð duga til þess að greiða upp skuldavanda heimilanna, auk þess að koma í veg fyrir að ekki þyrfti að skera niður jafn hraustlega í heilbrigðiskerfinu.
Hvað varðar eftirlaunasjóð Alþingis má samkvæmt útreikningum hagdeildar Samtaka atvinnulífsins leggja þau að jöfnu við 23 - 35% mánaðarlega launauppbót. Umframlífeyriskjör ráðherra sem gegndi embætti í þrjú kjörtímabil eru ígildi 85 -102 m.kr. starfslokagreiðslu og 66 - 79% mánaðarlegrar launauppbótar. Umframlífeyriskjör þingmanna að jöfnu við 23 - 35% mánaðarlega launauppbót.
Í dag ávinna launamenn í almennum lífeyrissjóðum sér árlega lífeyrisrétt sem nemur frá 1.2% til 1,47%. Fyrir sama iðgjald ávinna útvaldir ríkisstarfsmenn sér lífeyrisrétt sem nemur um 1,9%, að allt að 50% hærri réttindi en sjóðsfélagar í almennu lífeyrissjóðanna hafa. Réttindastuðull þingmanna er í dag 2,4% af launum. Þingmenn eru 29 ár að ávinna sér 70% eftirlaunarétt. Almennir launamenn eru 41 ár að ávinna sér 56%, eða 25% mismunun.
Réttindastuðull ráðherra þegar búið er að lækka ávinnslustuðul úr 6% í 4,8% af launum. Ráðherrar eru þar með 14,5 ár að ávinna sér 70% eftirlaunarétt og þurfa eftir það ekki að greiða af launum sínum í lífeyrissjóð svo fremi þeir greiði í lífeyrissjóð opinberra starfsmanna. Til samanburðar má geta þess að þá hafa sjóðfélagar almennu sjóðanna unnið sér inn að meðaltali um 16% lífeyrisrétt eftir 14,5 ára greiðslu í sjóðinn.
Þessar skuldbindingar kosta okkur skattgreiðendur í dag um sex hundruð milljarða, þrátt fyrir að B-deildinni hafi verið lokað 1997, en þetta er svo enn í gangi í svokölluðum lífeyrissjóði alþingismanna og ráðherra. Í rökstuðningi Alþingis er ekki ráð fyrir að þingmenn og ráðherrar eigi launalíf fyrir þingsetu og taka sér 70% lífeyrisrétt á umtalsvert styttri tíma en aðrir þegnar þessa lands. Þingmenn í öðrum löndum hafa verið að breyta þessu má þar t.d. benda á Noreg.
Það hefur komið fram í umræðum við undirbúning kjarasamninga að launamenn á almennum markaði telja að leiðréttingar á þessu sviði séu undirstöðuatriði í komandi viðræðum. Það myndast engin ró og sátt á meðan við lýði eru sérkjör af þessu tagi. Við undirbúning aðgerða til handa heimilunum er hægt að stíga stór skref, ekki bara til þess að laga skuldastöðuna heldur einnig til það brúa þá gjá sem þingmenn, ráðherrar og æðstu embættismenn hafa myndað á undanförnum áratugum.
Ef ríkissjóður á ekki fjármuni til þessara leiðréttinga í augnablikinu, þá kæmi vitanlega til greina að almennu lífeyrissjóðirnir leggðu út fyrir þessu, en tækju ríkistryggð skuldabréf t.d. til 50 ára upp í lánið til ríkissjóðs. Sé litið til ummæla hins þögla meirihluta sem ég heyri reglulega á félagsfundum, mun hann aldrei sætta sig við að alþingismenn og ráðherrar ástundi eignaupptöku á sparifé launamanna.
Loks draga raunkostnaðartölurnar upp á yfirborðið, sem hafa reyndar alltaf legið fyrir en menn vildu ekki ræða. Gallinn er sá að ef maður vogar sér að benda á nokkrar staðreyndir hvað þessi mál varðar, eins og ég hef gert nokkrum sinnum, þá dynja á manni ofsafengin hatursbréf og spjallþáttastjórnendur velta sér upp lýðskruminu.
Skipta má skuldum almennings í þrjá flokka; A) þeir sem geta bjargað sér, B) þeir sem hægt er að bjarga með sértækum aðgerðum, C) þeir sem ekki er hægt að bjarga, hefðu sokkið þó Hrun hefði ekki skollið á. Vandinn sem verkalýðshreyfingin og fleiri hafa bent á, er að kostnaður við flatan niðurskurð er það stórkostlegur að sú flata niðurskurðartala sem kæmi til greina yrði of lítil fyrir hóp B, en þeim hóp verðum við að bjarga. Skilanefndir bankanna myndu hirða það sem hópur C fengi og hópur A yrði vitanlega sáttur.
Almenna lífeyriskerfið er það eina í fjármálalífinu sem stóð af sér Hrunið, allt annað er hrundi til grunna. Samt er starfsmönnum þess gert að sitja undir níðangurslegum aðdróttunum, en svo vilja menn, eins mótsagnarkennt og það nú er, ráðstafa því mikla sparifé sem almennir launamenn eiga þar til hinna ýmsu hluta. Í því sambandi má allt eins spyrja hvað með annað sparifé, hvers vegna leggja menn ekki til að fara inn á bankabækur þeirra sem hafa vikið sér undan því að greiða til almenna lífeyriskerfisins og taka þaðan fjármuni.
En sé litið til ummæla dóms- og mannréttindaráðherra og formanns viðskiptanefndar Alþingis, þá er full ástæða til þess að rifja upp nokkur atriði, t.d. umfjöllun þingmanna og ráðherra um eftirlaunasjóð og lífeyrisjóð alþingismanna, ráðherra og æðstu embættismanna. Þá hefur þetta fólk ætíð hafnað því að leiðrétta þau umframlífeyriskjör sem þeir hafa tekið sér með sjálftöku úr ríkissjóð.
Staðreyndin er sú að ef ráðherrum og þingmönnum ásamt æðstu embættismönnum og útvöldum ríkisstarfsmönnum yrði gert að búa við samskonar lífeyriskjör og almennir launamenn hafa, þá myndi sú inneign sem myndaðist í ríkissjóð duga til þess að greiða upp skuldavanda heimilanna, auk þess að koma í veg fyrir að ekki þyrfti að skera niður jafn hraustlega í heilbrigðiskerfinu.
Hvað varðar eftirlaunasjóð Alþingis má samkvæmt útreikningum hagdeildar Samtaka atvinnulífsins leggja þau að jöfnu við 23 - 35% mánaðarlega launauppbót. Umframlífeyriskjör ráðherra sem gegndi embætti í þrjú kjörtímabil eru ígildi 85 -102 m.kr. starfslokagreiðslu og 66 - 79% mánaðarlegrar launauppbótar. Umframlífeyriskjör þingmanna að jöfnu við 23 - 35% mánaðarlega launauppbót.
Í dag ávinna launamenn í almennum lífeyrissjóðum sér árlega lífeyrisrétt sem nemur frá 1.2% til 1,47%. Fyrir sama iðgjald ávinna útvaldir ríkisstarfsmenn sér lífeyrisrétt sem nemur um 1,9%, að allt að 50% hærri réttindi en sjóðsfélagar í almennu lífeyrissjóðanna hafa. Réttindastuðull þingmanna er í dag 2,4% af launum. Þingmenn eru 29 ár að ávinna sér 70% eftirlaunarétt. Almennir launamenn eru 41 ár að ávinna sér 56%, eða 25% mismunun.
Réttindastuðull ráðherra þegar búið er að lækka ávinnslustuðul úr 6% í 4,8% af launum. Ráðherrar eru þar með 14,5 ár að ávinna sér 70% eftirlaunarétt og þurfa eftir það ekki að greiða af launum sínum í lífeyrissjóð svo fremi þeir greiði í lífeyrissjóð opinberra starfsmanna. Til samanburðar má geta þess að þá hafa sjóðfélagar almennu sjóðanna unnið sér inn að meðaltali um 16% lífeyrisrétt eftir 14,5 ára greiðslu í sjóðinn.
Þessar skuldbindingar kosta okkur skattgreiðendur í dag um sex hundruð milljarða, þrátt fyrir að B-deildinni hafi verið lokað 1997, en þetta er svo enn í gangi í svokölluðum lífeyrissjóði alþingismanna og ráðherra. Í rökstuðningi Alþingis er ekki ráð fyrir að þingmenn og ráðherrar eigi launalíf fyrir þingsetu og taka sér 70% lífeyrisrétt á umtalsvert styttri tíma en aðrir þegnar þessa lands. Þingmenn í öðrum löndum hafa verið að breyta þessu má þar t.d. benda á Noreg.
Það hefur komið fram í umræðum við undirbúning kjarasamninga að launamenn á almennum markaði telja að leiðréttingar á þessu sviði séu undirstöðuatriði í komandi viðræðum. Það myndast engin ró og sátt á meðan við lýði eru sérkjör af þessu tagi. Við undirbúning aðgerða til handa heimilunum er hægt að stíga stór skref, ekki bara til þess að laga skuldastöðuna heldur einnig til það brúa þá gjá sem þingmenn, ráðherrar og æðstu embættismenn hafa myndað á undanförnum áratugum.
Ef ríkissjóður á ekki fjármuni til þessara leiðréttinga í augnablikinu, þá kæmi vitanlega til greina að almennu lífeyrissjóðirnir leggðu út fyrir þessu, en tækju ríkistryggð skuldabréf t.d. til 50 ára upp í lánið til ríkissjóðs. Sé litið til ummæla hins þögla meirihluta sem ég heyri reglulega á félagsfundum, mun hann aldrei sætta sig við að alþingismenn og ráðherrar ástundi eignaupptöku á sparifé launamanna.
föstudagur, 8. október 2010
Um nýtingu auðlinda
Sé mannkynsagan skoðuð þá blasir við allt frá því að rómverjar fóru um heimsbyggðina og yfirtóku svæði og svo síðar þegar stórveldin lögðu undir sig þjóðir og gerðu að nýlendum sínum, voru það ætíð auðlindir sem réðu hvert ferðinni var heitið. Innbyggjar voru ekki spurðir ráða. Sama er enn upp á teningunum, þar má t.d. líta til fiskveiða undan ströndum Afríku, eða fyrirtæki sem eru að leggja undir sig vatnsréttindi í heiminum.
T.d. er bent á að sjóræningjar fyrir utan Sómalíu séu fyrrum fiskimenn, sem í dag eru verkefnalausir sakir þess að stórveldin í fiskveiðum komu upp að ströndum landsins og þurrkuðu þar upp allan fisk undan ströndum landsins Sé litið þróunar þessara mála hér á landi hefur alla tíð verið ráðandi sú hugsun að eignarhald auðlinda landsins eigi að vera í höndum þjóðarinnar. Vatnsveitur, hitaveitur og rafveitur hafa verið reknar af sveitarfélögum og hafa verðmæti þeirra í raun grundvallast á því að fólk hefur myndað byggðarkjarna og tekið sig saman um að byggja þessar veitur.
Árið 1901 var lagt fram á Alþingi frumvarp til laga „um takmörkun á rjetti til fasteignaráða á Íslandi“ þar sem gert var ráð fyrir að bæði eignarréttur og notkunarréttur væri bundinn mönnum eða félögum sem heimilisföst væru í Danaveldi. Í umræðu um frumvarpið kom fram að þessi breyting væri gerð „til þess að tryggja sjer það að arðurinn af slíkum fyrirtækjum, sem menn gjöra sjer von um að muni rísa upp, lendi, að svo miklu leyti, sem unnt er, í landinu sjálfu“
Árið 1907 voru í fyrsta skipti sett lög á Íslandi sem takmörkuðu eignar- og afnotarétt útlendinga, Fossalögin, lög nr. 55/1907. Þessi lög voru samin upp úr frumvarpinu frá 1901 með tveimur afgerandi breytingum. Annars vegar takmörkuðu lögin einungis rétt erlendra manna til að eiga fossa en ekki fasteignir almennt, og hins vegar var miðað við heimilisfesti á Íslandi en ekki í Danaveldi, 1. gr.: Engir aðrir en þeir menn, sem heimilisfastir eru á Íslandi, eða fjelög, er hafa þar heimilisfang, enda sje meiri hluti fjelagsstjórnar skipaður mönnum, sem þar eru heimilisfastir, mega hjeðan af, án sjerstaks leyfis, ná að eignast fossa á Íslandi, hvorki eina nje með löndum þeim, sem þeir eru í, eða notkunarrjett á fossum.
Árið 1919 voru í fyrsta skipti sett almenn lög á Íslandi um takmörkun á eignarrétti útlendinga, lög nr. 63/1919 „um eignarrjett og afnotarjett fasteigna“. Flutningsmaður frumvarpsins var Bjarni Jónsson frá Vogi. Greinargerð með frumvarpinu var afar stutt: "Smáþjóðum er það hin mesta hætta, að fasteignir þeirra eða afnot, svo sem auðugar afllindir o. fl., lendi í höndum erlendra manna. Þess vegna ber jeg nú frv. þetta fram.“ Þarna eru ráðandi þau sjónarmið að smáþjóðum sé mest hætta búinn að auðlyndir þeirra lendi í höndum fjölþjóða auðhringja.
Niðurstöður nefndar um orku- og auðlindamál voru kynntar á fundi í Háskólanum í gær. Álitaefnin í skýrslu nefndarinnar mörg og af ólíkum toga. Nefndin fékk ekki aðgang að öllum samningum þar sem Geysir Green Energy hafnaði samstarfi við nefndina. Frá lagalegum sjónarhóli finnur nefndin ekki tilefni til að gera athugasemdir við samningana við Magma sem slíka. Það er niðurstaða nefndarinnar að það sé ekki á færi annarra en dómstóla að kveða endanlega upp úr um túlkun laganna, þau séu svo óljós að það sé útilokað að draga fram klára niðurstöðu. Þegar metið er saman, óvissa um túlkun laga og þeir almannahagsmunir sem málið varðar, hefði að mati nefndarinnar verið eðlilegt að viðhafa meiri varkárni við afgreiðslu málsins þegar það var til meðferðar hjá stjórnvöldum.
Í skýrslunni kemur fram að það sé glöggt á hvaða forsendum lögin voru reist, en það verði greinilega á þessum viðhorfum pólitísk breyting þegar einkavæðingar hugtakið nær að Íslenskum ströndum. Kvótinn var færður í hendur fárra, bankarnir einkavæddir og síðan hefst ferli sem ekki sér enn fyrir endann á hvar lendi; einkavæðing orku- og hitaveitna á Suðurnesjum.
Markmið með sjálfbærri þróun er að hver kynslóð skili orkulindum náttúrunnar jafnsterkum til næstu kynslóðar. Þegar rætt hefur verið um endurnýjanlegar auðlindir (sjálfbærar) hér á landi er oft talað um gufuaflið, eða varmaflæði frá iðrum jarðar til yfirborðs. Gufuhitasvæði á Íslandi eru talin geta gefið um 3.600 – 4.200 MW af rafafli í 50 ár, ef þau væru í fullri nýtingu. Ferlið er í grófum dráttum þannig að með borholu er gufu og heitu vatni, sem hefur myndast á heitu bergi í iðrum jarðar hleypt upp á yfirborð og í stað þess kemur kalt vatn og kælir bergið niður.
Rannsóknir sýna að það taki nokkrar aldir að ná sama hita í bergið aftur. Þetta hefur verið þekkt um alllangt skeið t.d. í jarðvarmavirkjunum í USA og víðar og hefur komið fram hér á landi. Einhverra hluta vegna hefur þessi umræða náð að takmörkuðu leiti til stjórnmálamanna, þegar þeir hafa farið um héruð landsins og lofað stóriðju í hverjum firði, alla vega í hverjum landsfjórðungi, orka landsins væri óþrjótandi.
Magma hefur þegar sótt um rannsóknarleyfi á fjölmörgum stöðum hér á landi og sú krafa liggur á stjórnvöldum og eins þeim sem eru að undirbúa breytingar á stjórnarskránni að færa þessi mál á skýrari grundvöll. Þegar rætt er um nýtingu orkunnar skiptir það í raun engu hvort um sé að ræða erlenda eða innlenda eignaraðild, það er umgengnin og varðveisla sjálfbærni orkulindanna, sem skiptir öllu. Tryggja þarf sveitarfélögum aðgang að hita- og vatnsveitum þar sem rekstraröryggi er sett efst og um sé að ræða „non profit“ fyrirtæki sem selji íbúum orkuna á kostnaðarverði.
Eftirtektarvert er hvernig t.d. Noregur hefur haldið á þessum málum með setningu laga um að hið opinbera verði að eiga 70% í auðlindunum. Í Danmörku er það þannig að ríkið á 100% í öllum gas- og olíulindum landsins. Á þessu verðum við að taka nú þegar.
T.d. er bent á að sjóræningjar fyrir utan Sómalíu séu fyrrum fiskimenn, sem í dag eru verkefnalausir sakir þess að stórveldin í fiskveiðum komu upp að ströndum landsins og þurrkuðu þar upp allan fisk undan ströndum landsins Sé litið þróunar þessara mála hér á landi hefur alla tíð verið ráðandi sú hugsun að eignarhald auðlinda landsins eigi að vera í höndum þjóðarinnar. Vatnsveitur, hitaveitur og rafveitur hafa verið reknar af sveitarfélögum og hafa verðmæti þeirra í raun grundvallast á því að fólk hefur myndað byggðarkjarna og tekið sig saman um að byggja þessar veitur.
Árið 1901 var lagt fram á Alþingi frumvarp til laga „um takmörkun á rjetti til fasteignaráða á Íslandi“ þar sem gert var ráð fyrir að bæði eignarréttur og notkunarréttur væri bundinn mönnum eða félögum sem heimilisföst væru í Danaveldi. Í umræðu um frumvarpið kom fram að þessi breyting væri gerð „til þess að tryggja sjer það að arðurinn af slíkum fyrirtækjum, sem menn gjöra sjer von um að muni rísa upp, lendi, að svo miklu leyti, sem unnt er, í landinu sjálfu“
Árið 1907 voru í fyrsta skipti sett lög á Íslandi sem takmörkuðu eignar- og afnotarétt útlendinga, Fossalögin, lög nr. 55/1907. Þessi lög voru samin upp úr frumvarpinu frá 1901 með tveimur afgerandi breytingum. Annars vegar takmörkuðu lögin einungis rétt erlendra manna til að eiga fossa en ekki fasteignir almennt, og hins vegar var miðað við heimilisfesti á Íslandi en ekki í Danaveldi, 1. gr.: Engir aðrir en þeir menn, sem heimilisfastir eru á Íslandi, eða fjelög, er hafa þar heimilisfang, enda sje meiri hluti fjelagsstjórnar skipaður mönnum, sem þar eru heimilisfastir, mega hjeðan af, án sjerstaks leyfis, ná að eignast fossa á Íslandi, hvorki eina nje með löndum þeim, sem þeir eru í, eða notkunarrjett á fossum.
Árið 1919 voru í fyrsta skipti sett almenn lög á Íslandi um takmörkun á eignarrétti útlendinga, lög nr. 63/1919 „um eignarrjett og afnotarjett fasteigna“. Flutningsmaður frumvarpsins var Bjarni Jónsson frá Vogi. Greinargerð með frumvarpinu var afar stutt: "Smáþjóðum er það hin mesta hætta, að fasteignir þeirra eða afnot, svo sem auðugar afllindir o. fl., lendi í höndum erlendra manna. Þess vegna ber jeg nú frv. þetta fram.“ Þarna eru ráðandi þau sjónarmið að smáþjóðum sé mest hætta búinn að auðlyndir þeirra lendi í höndum fjölþjóða auðhringja.
Niðurstöður nefndar um orku- og auðlindamál voru kynntar á fundi í Háskólanum í gær. Álitaefnin í skýrslu nefndarinnar mörg og af ólíkum toga. Nefndin fékk ekki aðgang að öllum samningum þar sem Geysir Green Energy hafnaði samstarfi við nefndina. Frá lagalegum sjónarhóli finnur nefndin ekki tilefni til að gera athugasemdir við samningana við Magma sem slíka. Það er niðurstaða nefndarinnar að það sé ekki á færi annarra en dómstóla að kveða endanlega upp úr um túlkun laganna, þau séu svo óljós að það sé útilokað að draga fram klára niðurstöðu. Þegar metið er saman, óvissa um túlkun laga og þeir almannahagsmunir sem málið varðar, hefði að mati nefndarinnar verið eðlilegt að viðhafa meiri varkárni við afgreiðslu málsins þegar það var til meðferðar hjá stjórnvöldum.
Í skýrslunni kemur fram að það sé glöggt á hvaða forsendum lögin voru reist, en það verði greinilega á þessum viðhorfum pólitísk breyting þegar einkavæðingar hugtakið nær að Íslenskum ströndum. Kvótinn var færður í hendur fárra, bankarnir einkavæddir og síðan hefst ferli sem ekki sér enn fyrir endann á hvar lendi; einkavæðing orku- og hitaveitna á Suðurnesjum.
Markmið með sjálfbærri þróun er að hver kynslóð skili orkulindum náttúrunnar jafnsterkum til næstu kynslóðar. Þegar rætt hefur verið um endurnýjanlegar auðlindir (sjálfbærar) hér á landi er oft talað um gufuaflið, eða varmaflæði frá iðrum jarðar til yfirborðs. Gufuhitasvæði á Íslandi eru talin geta gefið um 3.600 – 4.200 MW af rafafli í 50 ár, ef þau væru í fullri nýtingu. Ferlið er í grófum dráttum þannig að með borholu er gufu og heitu vatni, sem hefur myndast á heitu bergi í iðrum jarðar hleypt upp á yfirborð og í stað þess kemur kalt vatn og kælir bergið niður.
Rannsóknir sýna að það taki nokkrar aldir að ná sama hita í bergið aftur. Þetta hefur verið þekkt um alllangt skeið t.d. í jarðvarmavirkjunum í USA og víðar og hefur komið fram hér á landi. Einhverra hluta vegna hefur þessi umræða náð að takmörkuðu leiti til stjórnmálamanna, þegar þeir hafa farið um héruð landsins og lofað stóriðju í hverjum firði, alla vega í hverjum landsfjórðungi, orka landsins væri óþrjótandi.
Magma hefur þegar sótt um rannsóknarleyfi á fjölmörgum stöðum hér á landi og sú krafa liggur á stjórnvöldum og eins þeim sem eru að undirbúa breytingar á stjórnarskránni að færa þessi mál á skýrari grundvöll. Þegar rætt er um nýtingu orkunnar skiptir það í raun engu hvort um sé að ræða erlenda eða innlenda eignaraðild, það er umgengnin og varðveisla sjálfbærni orkulindanna, sem skiptir öllu. Tryggja þarf sveitarfélögum aðgang að hita- og vatnsveitum þar sem rekstraröryggi er sett efst og um sé að ræða „non profit“ fyrirtæki sem selji íbúum orkuna á kostnaðarverði.
Eftirtektarvert er hvernig t.d. Noregur hefur haldið á þessum málum með setningu laga um að hið opinbera verði að eiga 70% í auðlindunum. Í Danmörku er það þannig að ríkið á 100% í öllum gas- og olíulindum landsins. Á þessu verðum við að taka nú þegar.
fimmtudagur, 7. október 2010
LÍÚ liðið
Maður verður oft fullkomlega orðlaus yfir málflutningi LÍÚ manna. Þar fer sá hópur sem hefur fengið hæstu styrki úr ríkisjóð, mestu afskriftir í bankakerfinu og nýtur mestu forréttinda íslendinga í gegnum gjafakvótann. Hópur sem er með óráðsíu búinn að skuldsetja útgerðina út í hafsauga. Grenjandi upp um alla veggi með kröfur um sérréttindi og stendur staðfastlega í vegi fyrir því að gengið verði á það sem honum hefur tekist að draga til sín.
Þetta er sá hópur sem krefst þess að hafa krónuna svo hann geti gengisfellt blóðsúthellingalaust of góða kjarasamninga launamanna og afskrifað lán sín. Hann nýtir svo Evruna til eigin nota til þess að bæta afkomuna, en stendur í vegi að aðrir geti gert það. Þau launakjör sem sjávarútvegur býður upp á er svo aum, að íslendingar kjósa frekar að vera á atvinnuleysisbótum og störf í sjávarútvegi eru mönnuð með erlendum farandverkamönnum, sem eru á lægstu kjörum hér á landi.
Ásbjörn Óttarsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins er ótengdur við samfélagið, t.d. telur hann að það sé óþarfi að hafa dómskerfi fyrir sína líka, það sé bara fyrir auman almúgan og dæmir sjálfan sig í eigin málum og ákvarðar sjálfur hvaða sektir honum beri að greiða.
Það liggur fyrir að listalífið er að veita fleira fólk atvinnu en sjávarútvegur og hefur borið hróður Íslands víðar en sjávarútvegurinn. Í umræðum á Alþingi í gær hæddist Ásbjörn Óttarsson af listafólki, kvaðst ekki þola tónlistarhúsið og spurði hvers vegna þessir listamennn fengju sér ekki vinnu eins og venjulegt fólk.
Þeir eru margir sem eru búnir að fá nóg af þessum mönnum, allavega eru .þeir ekki að ná lágmarksárangri á Alþingi.
Þetta er sá hópur sem krefst þess að hafa krónuna svo hann geti gengisfellt blóðsúthellingalaust of góða kjarasamninga launamanna og afskrifað lán sín. Hann nýtir svo Evruna til eigin nota til þess að bæta afkomuna, en stendur í vegi að aðrir geti gert það. Þau launakjör sem sjávarútvegur býður upp á er svo aum, að íslendingar kjósa frekar að vera á atvinnuleysisbótum og störf í sjávarútvegi eru mönnuð með erlendum farandverkamönnum, sem eru á lægstu kjörum hér á landi.
Ásbjörn Óttarsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins er ótengdur við samfélagið, t.d. telur hann að það sé óþarfi að hafa dómskerfi fyrir sína líka, það sé bara fyrir auman almúgan og dæmir sjálfan sig í eigin málum og ákvarðar sjálfur hvaða sektir honum beri að greiða.
Það liggur fyrir að listalífið er að veita fleira fólk atvinnu en sjávarútvegur og hefur borið hróður Íslands víðar en sjávarútvegurinn. Í umræðum á Alþingi í gær hæddist Ásbjörn Óttarsson af listafólki, kvaðst ekki þola tónlistarhúsið og spurði hvers vegna þessir listamennn fengju sér ekki vinnu eins og venjulegt fólk.
Þeir eru margir sem eru búnir að fá nóg af þessum mönnum, allavega eru .þeir ekki að ná lágmarksárangri á Alþingi.
miðvikudagur, 6. október 2010
Áhugaverð greining á stöðu Íslands
Heiner Flassbeck er einn af stjórnendum Viðskipta- og þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna. Flassbeck hefur skrifað mikið um efnahagsmál og látið til sín taka í umræðu um yfirstandandi heimskreppu. Hann var áður varafjármálaráðherra Þýskalands og bar þá ábyrgð á alþjóðamálum, Evrópusambandinu og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. Flassbeck hélt fyrirlestur um kreppuna í hátíðarsal Háskóla Íslands þ. 5. okt. á vegum Rafiðnaðarsambandsins, Alþýðusambandsins og Stofnunar stjórnsýslufræða við Háskólann.
Heiner Flassbeck sagði að kreppan á Íslandi væri stjórnmálamönnum að kenna, þeir hafi ekki skilið hvernig hið hnattræna peningakerfi virkaði og hvernig það gæti drekkt smáríki eins og okkur. „En kennið ekki bara íslenskum stjórnmálamönnum um, kennið líka útlendum stjórnmálamönnum um. Ástæða þess að heimsbyggðin lenti í kreppu var að hagkerfi landanna varð hnattrænt en enginn pólitískur vilji var til að hnattvæða stjórnunina á hagkerfinu, peningamarkaðurinn varð stjórnlaus. Við þurfum kerfi til að stýra fjármagnsflæði milli landa.“
Heiner segir sökina liggja hjá alþjóðlegri nýfrjálshyggju, þar sem stefnan hefur verið að opna fyrir hömlulaus alþjóðleg viðskipti. Alþjóðlega samfélaginu mistókst fullkomlega að stjórna alþjóðaviðskiptum. Ef ekki verður komið böndum á alþjóðlega fjármálakerfið, munum við fljúga fram af brúninni aftur, og aftur. Hingað til hafa þjóðirnar ekki verið skynsamar og hafa algjörlega hafnað því að setja alþjóðleg lög. Þessi mistök endurtaka sig reglulega vegna þess að spákaupmennska viðgengst og það eru engar leikreglur. Ekki er tekið á því hvernig greiningardeildirnar stjórna markaðnum.
Þið eruð ekki ein um að hafa gert mistök.
Heiner sagði að þessi mistök hefðu mörgum sinnum verið gerð og í mörgum löndum. „Íslendingar urðu varir við flæðið þegar fjárfestar fóru að gera út á vaxtamuninn sem var á milli Íslands og flestra annarra landa, örlítið hagkerfi eins og ykkar lifir það ekki af. Hin japanska húsmóðir settist að venju við tölvuna sína og nettengdi sig með forriti sem leitar upp hagkvæmustu fjárfestingarkostina. Þar kom Ísland upp efst á listanum með hærri vexti en allir aðrir og hún færði fjármuni sína þangað úr japanska bankanum sem bauð einungis 1% vexti. Sama gerðu margir stjórnendur vogunarsjóðanna.“
Skyndilega höfðu íslensku bankarnir úr miklum fjármunum að spila. Þeir urðu að koma þessum fjármunum í umferð og fóru inn á íbúðarlánamarkaðinn af fullum krafti og gerðu auk þess öllum kleift að kaupa nýja bíla og margskonar hluti erlendis frá. Fyrirtækin voru hvött til þess að fjárfesta í nýjum tækjum og húsnæði, en þetta var innlend fjárfesting samfara miklum halla á viðskiptajöfnuði og fyrir lá að íslendingar voru ekki að ná inn þeim tekjum sem þurfti til að geta staðið undir hinum háu vöxtum til japönsku húsmóðurinnar og vogunarsjóðanna. En þetta leiddi til þess að íslenskir stjórnmálamenn fylltust falskri sjálfsánægju og sögðu öðrum frá því hinu íslenska efnahagsundri.
Heiner Flassbeck kom inn á að margir hefðu verið undrandi á viðbrögðum íslenskra stjórnmálamanna, þegar þeim var gerð grein fyrir því hvert stefndi. Það hefði blasað við árið 2007 að íslenska krónan myndi falla og íslendingum yrði gert greiða kostnaðinn. Það eru til lítil lönd sem hefur tekist að starfa sem fjármálastofnanir eins og t.d. Luxemborg. Þeir passa vel upp á að fjárfesta utanlands og fjárfesta t.d. mikið í Þýskalandi. Það þekkta fagnaðarerindi var boðað að láta peningana vinna og markaðurinn myndi leiðrétta sig. Staðreyndin og reynslan segir okkur hið gagnstæða, markaðurinn hefur aldrei rétt fyrir sér, það er hið mismunandi gengi sem er svo rangt. Háir vextir voru boðskort fyrir erlenda Casínófjárspilara. Þar ber stjórn íslenska Seðlabankans stærstu sökina.
Hvað eiga íslendingar að gera?
Það má líta til Kína, þar er genginu haldið lágu og vextir lágir. Íslendingar eru með svipað gengi í dag en það verður að lækka vextina, en hann nefndi einnig hvaða galla lágt gengi hefði. Það leiðir til þess að Casínóspilararnir hafa engan áhuga á þeim markaði og þar er stöðugleiki. Íslendingar verða að koma í veg fyrir fjöldagjaldþrot heimilanna, gera verður skuldir viðráðanlegar og eins að skapa atvinnu þannig að fólk geti aflað tekna. Þetta snýst um að koma atvinnulífinu af stað, auka verður verðmætasköpun og útflutningstekjur. Lágir vextir og framkvæmdir, framkvæmdir á vegum hins opinbera eða einkaaðila. Það er leiðin út úr kreppunni. Niðurskurður festir kreppuna í sessi.
Það skiptir öllu að horfa fram á veginn og örva efnahagslífið strax. Mönnum hættir til að gleyma því í kreppu en einblína á niðurskurð, stara á skuldafjöllin. Allir ætla sér að koma sjálfum sér á þurrt land hið fyrsta en það gengur ekki þannig fyrir sig, þetta er verkefni heildarinnar, það verða allir að leggjast á eitt. Það þýðir heldur ekki að bíða eftir aðgerðum ríkisstjórnarinnar, niðurskurðinum, hann leiðir aðeins til nýs hruns. Ríkisstjórnin verður að setja stefnuna á eyðslu, og nota þá fjármuni í framkvæmdir.
Heiner lagði áherslu á að vextirnir yrðu að lækka strax, þar verði auðveldara fyrir ríkisstjórnina að fá lán til framkvæmda og ef engin lán fást þá verða peningarnir, lánin, að koma úr Seðlabankanum. Með öðrum orðum ef það er ekki hægt öðruvísi þá verðið þið að prenta peninga. Seðlabankinn er alltaf að prenta hvort sem er, það skiptir öllu að koma í veg fyrir verðhjöðnun. Hana verður að forðast. Bandaríkin lækka vexti til að ýta undir framkvæmdir. Það gera Bretar líka og Japanir. Það er gert í öllum vitrænum hagkerfum. Hvers vegna ætti það ekki að virka á Íslandi líka?
Ná verður samningum við erlenda skuldaeigendur með lánum til langs tíma. Þannig að eðlilegar lánafyrirgreiðslur standi íslenskum fyrirtækjum til boða. Erlendir aðilar hafa tapað gríðarlegum fjárhæðum á Íslandi. Á einu augabragði hvarf það traust sem íslendingum hafði á mörgum árum tekist að byggja upp, nú er krafist ábyrgða og hárra vaxta. Íslendingar verða að breyta aðferðum ef þeir vilja endurvinna traust. Fáist ekki lán verður Seðlabankinn að prenta peninga í stað þeirra sem bankarnir eyðilögðu. Þetta er eina leiðin til þess að koma atvinnulífinu af stað. Ef einkageirinn er ekki að fjárfesta verður ríkið að gera það.
Breyta verður stefnu í gjaldmiðilsmálum
Það er því miður er enginn pólitískur vilji til að samræma peningakerfi landanna. Menn eru dauðhræddir um að missa völd og áhrif sem þeir hafa hvort eð er ekki. Lítið hagkerfi, eins og það íslenska, á að finna sér sterkt gjaldmiðilskerfi, sterka mynt til að festa sig við og fylgja. En Heiner er ekki svo hrifinn af evrunni einmitt núna. En ef þið finnið góðan gjaldmiðil þá ættuð þið að tengja ykkur þeim miðli eða taka hann upp. Þetta er afar þýðingarmikið íhugunarefni, mörg lönd hafa gert þetta, til dæmis Austurríki sem tengdi sig þýska markinu á sínum tíma. Það tókst, það skilaði góðum árangri. En allt þarf það að fara eftir efnahagslegum stöðugleika á því svæði eða í því landi sem menn vilja eða íhuga að tengjast. Það er og verður erfitt fyrir smáþjóð eins og Íslendinga að halda stöðugleika í þeim öldusjó sem gengur yfir löndin núna.
Mörgum hefur gengið illa að skilja hvernig háir vextir gerðu þjóðir með sjálfstæðan gjaldmiðil berskjaldaðan í hinu hnattræna fjármálakerfi. Það ríkir nefnilega gjaldmiðlastríð í heiminum. Pólitískar ákvarðanir skipta í raun engu hvað varðar alþjóðamarkaðinn og þróun samfélaga heimsins. Næsta hrun blasir við ef ekkert verður að gert. Við verðum að leita að rótum vandans og lagfæra hann.
Það er endalaus keppni á öllum sviðum. Almannahagsmunir hafa vikið fyrir hagsmunum fjármagnseigenda. Þjóðir eru farnar að keppa í lækkun skatta vegna fyrirtækjanna. Það getur ekki leitt til annars en lakari skóla, veikari heilbrigðisþjónustu og skuldsettari þjóða. Það setur þrýsting á stéttarfélögin, þau dragi úr sínum kröfum og laun hækki ekki. Kaupmáttur minnkar. Arður fyrirtækjanna ræður öllu.
Þessi keppni getur ekki leitt til annars en að þau samfélög sem við byggðum upp á síðustu öld munu hrynja. Þeim er fórnað á altari samkeppninnar. Það vantar lög sem tryggja hagsmuni almennings gagnvart fjármagnseigendum. Það verður að setja alþjóðlega stjórn á kerfið sem tekur mið af heildarhagsmunum. Það þarf að skilgreina upp á nýtt hver markmiðin eigi að vera. Sú þjóð sem er í vanda skapaði ekki vandamálið, það var hið frjálsa alþjóðlega og óheilbrigða fjármálaumhverfi. Ef ekki er tekið á kerfinu getur það ekki annað en leitt okkur í annað Hrun með sömu alvarlegu afleiðingunum og almenningur sem situr í súpunni með enn lakari lífskjör.
Ábyrg vinnubrögð íslenskrar verkalýðshreyfingar
Í heimsókn minni hingað hef ég verið m.a. með leiðtogum íslenskrar verkalýðshreyfingar og verð að lýsa hrifningu minni á því hversu raunsæir og yfirvegaðir þeir eru. Verkalýðshreyfingin í Grikklandi, á Spáni og Frakklandi er ákaflega óábyrg. Þar vinnur hún markvisst að því að valda skaða á samfélaginu með því að standa í vegi fyrir óhjákvæmilegum aðgerðum til þess að takast á við vanda þjóðfélagsins. Opnir óheftir markaðir leiddu Ísland, eina ríkustu þjóð Evrópu, í gjaldþrot. Gjaldþrot auðhyggjunnar blasir við hvert sem litið er. Fjárfestar eru prímusmótorar þessa ferlis blindaðir af veðmálakeppni sem fer fram eftir flautu greiningardeildanna. Skipuleggja verður baráttu almennings gegn þeim.
Heiner Flassbeck sagði að kreppan á Íslandi væri stjórnmálamönnum að kenna, þeir hafi ekki skilið hvernig hið hnattræna peningakerfi virkaði og hvernig það gæti drekkt smáríki eins og okkur. „En kennið ekki bara íslenskum stjórnmálamönnum um, kennið líka útlendum stjórnmálamönnum um. Ástæða þess að heimsbyggðin lenti í kreppu var að hagkerfi landanna varð hnattrænt en enginn pólitískur vilji var til að hnattvæða stjórnunina á hagkerfinu, peningamarkaðurinn varð stjórnlaus. Við þurfum kerfi til að stýra fjármagnsflæði milli landa.“
Heiner segir sökina liggja hjá alþjóðlegri nýfrjálshyggju, þar sem stefnan hefur verið að opna fyrir hömlulaus alþjóðleg viðskipti. Alþjóðlega samfélaginu mistókst fullkomlega að stjórna alþjóðaviðskiptum. Ef ekki verður komið böndum á alþjóðlega fjármálakerfið, munum við fljúga fram af brúninni aftur, og aftur. Hingað til hafa þjóðirnar ekki verið skynsamar og hafa algjörlega hafnað því að setja alþjóðleg lög. Þessi mistök endurtaka sig reglulega vegna þess að spákaupmennska viðgengst og það eru engar leikreglur. Ekki er tekið á því hvernig greiningardeildirnar stjórna markaðnum.
Þið eruð ekki ein um að hafa gert mistök.
Heiner sagði að þessi mistök hefðu mörgum sinnum verið gerð og í mörgum löndum. „Íslendingar urðu varir við flæðið þegar fjárfestar fóru að gera út á vaxtamuninn sem var á milli Íslands og flestra annarra landa, örlítið hagkerfi eins og ykkar lifir það ekki af. Hin japanska húsmóðir settist að venju við tölvuna sína og nettengdi sig með forriti sem leitar upp hagkvæmustu fjárfestingarkostina. Þar kom Ísland upp efst á listanum með hærri vexti en allir aðrir og hún færði fjármuni sína þangað úr japanska bankanum sem bauð einungis 1% vexti. Sama gerðu margir stjórnendur vogunarsjóðanna.“
Skyndilega höfðu íslensku bankarnir úr miklum fjármunum að spila. Þeir urðu að koma þessum fjármunum í umferð og fóru inn á íbúðarlánamarkaðinn af fullum krafti og gerðu auk þess öllum kleift að kaupa nýja bíla og margskonar hluti erlendis frá. Fyrirtækin voru hvött til þess að fjárfesta í nýjum tækjum og húsnæði, en þetta var innlend fjárfesting samfara miklum halla á viðskiptajöfnuði og fyrir lá að íslendingar voru ekki að ná inn þeim tekjum sem þurfti til að geta staðið undir hinum háu vöxtum til japönsku húsmóðurinnar og vogunarsjóðanna. En þetta leiddi til þess að íslenskir stjórnmálamenn fylltust falskri sjálfsánægju og sögðu öðrum frá því hinu íslenska efnahagsundri.
Heiner Flassbeck kom inn á að margir hefðu verið undrandi á viðbrögðum íslenskra stjórnmálamanna, þegar þeim var gerð grein fyrir því hvert stefndi. Það hefði blasað við árið 2007 að íslenska krónan myndi falla og íslendingum yrði gert greiða kostnaðinn. Það eru til lítil lönd sem hefur tekist að starfa sem fjármálastofnanir eins og t.d. Luxemborg. Þeir passa vel upp á að fjárfesta utanlands og fjárfesta t.d. mikið í Þýskalandi. Það þekkta fagnaðarerindi var boðað að láta peningana vinna og markaðurinn myndi leiðrétta sig. Staðreyndin og reynslan segir okkur hið gagnstæða, markaðurinn hefur aldrei rétt fyrir sér, það er hið mismunandi gengi sem er svo rangt. Háir vextir voru boðskort fyrir erlenda Casínófjárspilara. Þar ber stjórn íslenska Seðlabankans stærstu sökina.
Hvað eiga íslendingar að gera?
Það má líta til Kína, þar er genginu haldið lágu og vextir lágir. Íslendingar eru með svipað gengi í dag en það verður að lækka vextina, en hann nefndi einnig hvaða galla lágt gengi hefði. Það leiðir til þess að Casínóspilararnir hafa engan áhuga á þeim markaði og þar er stöðugleiki. Íslendingar verða að koma í veg fyrir fjöldagjaldþrot heimilanna, gera verður skuldir viðráðanlegar og eins að skapa atvinnu þannig að fólk geti aflað tekna. Þetta snýst um að koma atvinnulífinu af stað, auka verður verðmætasköpun og útflutningstekjur. Lágir vextir og framkvæmdir, framkvæmdir á vegum hins opinbera eða einkaaðila. Það er leiðin út úr kreppunni. Niðurskurður festir kreppuna í sessi.
Það skiptir öllu að horfa fram á veginn og örva efnahagslífið strax. Mönnum hættir til að gleyma því í kreppu en einblína á niðurskurð, stara á skuldafjöllin. Allir ætla sér að koma sjálfum sér á þurrt land hið fyrsta en það gengur ekki þannig fyrir sig, þetta er verkefni heildarinnar, það verða allir að leggjast á eitt. Það þýðir heldur ekki að bíða eftir aðgerðum ríkisstjórnarinnar, niðurskurðinum, hann leiðir aðeins til nýs hruns. Ríkisstjórnin verður að setja stefnuna á eyðslu, og nota þá fjármuni í framkvæmdir.
Heiner lagði áherslu á að vextirnir yrðu að lækka strax, þar verði auðveldara fyrir ríkisstjórnina að fá lán til framkvæmda og ef engin lán fást þá verða peningarnir, lánin, að koma úr Seðlabankanum. Með öðrum orðum ef það er ekki hægt öðruvísi þá verðið þið að prenta peninga. Seðlabankinn er alltaf að prenta hvort sem er, það skiptir öllu að koma í veg fyrir verðhjöðnun. Hana verður að forðast. Bandaríkin lækka vexti til að ýta undir framkvæmdir. Það gera Bretar líka og Japanir. Það er gert í öllum vitrænum hagkerfum. Hvers vegna ætti það ekki að virka á Íslandi líka?
Ná verður samningum við erlenda skuldaeigendur með lánum til langs tíma. Þannig að eðlilegar lánafyrirgreiðslur standi íslenskum fyrirtækjum til boða. Erlendir aðilar hafa tapað gríðarlegum fjárhæðum á Íslandi. Á einu augabragði hvarf það traust sem íslendingum hafði á mörgum árum tekist að byggja upp, nú er krafist ábyrgða og hárra vaxta. Íslendingar verða að breyta aðferðum ef þeir vilja endurvinna traust. Fáist ekki lán verður Seðlabankinn að prenta peninga í stað þeirra sem bankarnir eyðilögðu. Þetta er eina leiðin til þess að koma atvinnulífinu af stað. Ef einkageirinn er ekki að fjárfesta verður ríkið að gera það.
Breyta verður stefnu í gjaldmiðilsmálum
Það er því miður er enginn pólitískur vilji til að samræma peningakerfi landanna. Menn eru dauðhræddir um að missa völd og áhrif sem þeir hafa hvort eð er ekki. Lítið hagkerfi, eins og það íslenska, á að finna sér sterkt gjaldmiðilskerfi, sterka mynt til að festa sig við og fylgja. En Heiner er ekki svo hrifinn af evrunni einmitt núna. En ef þið finnið góðan gjaldmiðil þá ættuð þið að tengja ykkur þeim miðli eða taka hann upp. Þetta er afar þýðingarmikið íhugunarefni, mörg lönd hafa gert þetta, til dæmis Austurríki sem tengdi sig þýska markinu á sínum tíma. Það tókst, það skilaði góðum árangri. En allt þarf það að fara eftir efnahagslegum stöðugleika á því svæði eða í því landi sem menn vilja eða íhuga að tengjast. Það er og verður erfitt fyrir smáþjóð eins og Íslendinga að halda stöðugleika í þeim öldusjó sem gengur yfir löndin núna.
Mörgum hefur gengið illa að skilja hvernig háir vextir gerðu þjóðir með sjálfstæðan gjaldmiðil berskjaldaðan í hinu hnattræna fjármálakerfi. Það ríkir nefnilega gjaldmiðlastríð í heiminum. Pólitískar ákvarðanir skipta í raun engu hvað varðar alþjóðamarkaðinn og þróun samfélaga heimsins. Næsta hrun blasir við ef ekkert verður að gert. Við verðum að leita að rótum vandans og lagfæra hann.
Það er endalaus keppni á öllum sviðum. Almannahagsmunir hafa vikið fyrir hagsmunum fjármagnseigenda. Þjóðir eru farnar að keppa í lækkun skatta vegna fyrirtækjanna. Það getur ekki leitt til annars en lakari skóla, veikari heilbrigðisþjónustu og skuldsettari þjóða. Það setur þrýsting á stéttarfélögin, þau dragi úr sínum kröfum og laun hækki ekki. Kaupmáttur minnkar. Arður fyrirtækjanna ræður öllu.
Þessi keppni getur ekki leitt til annars en að þau samfélög sem við byggðum upp á síðustu öld munu hrynja. Þeim er fórnað á altari samkeppninnar. Það vantar lög sem tryggja hagsmuni almennings gagnvart fjármagnseigendum. Það verður að setja alþjóðlega stjórn á kerfið sem tekur mið af heildarhagsmunum. Það þarf að skilgreina upp á nýtt hver markmiðin eigi að vera. Sú þjóð sem er í vanda skapaði ekki vandamálið, það var hið frjálsa alþjóðlega og óheilbrigða fjármálaumhverfi. Ef ekki er tekið á kerfinu getur það ekki annað en leitt okkur í annað Hrun með sömu alvarlegu afleiðingunum og almenningur sem situr í súpunni með enn lakari lífskjör.
Ábyrg vinnubrögð íslenskrar verkalýðshreyfingar
Í heimsókn minni hingað hef ég verið m.a. með leiðtogum íslenskrar verkalýðshreyfingar og verð að lýsa hrifningu minni á því hversu raunsæir og yfirvegaðir þeir eru. Verkalýðshreyfingin í Grikklandi, á Spáni og Frakklandi er ákaflega óábyrg. Þar vinnur hún markvisst að því að valda skaða á samfélaginu með því að standa í vegi fyrir óhjákvæmilegum aðgerðum til þess að takast á við vanda þjóðfélagsins. Opnir óheftir markaðir leiddu Ísland, eina ríkustu þjóð Evrópu, í gjaldþrot. Gjaldþrot auðhyggjunnar blasir við hvert sem litið er. Fjárfestar eru prímusmótorar þessa ferlis blindaðir af veðmálakeppni sem fer fram eftir flautu greiningardeildanna. Skipuleggja verður baráttu almennings gegn þeim.
Fallnir á prófinu
Í kjölfar mótmæla og þess afhroðs sem stjórnmálamenn hafa fengið í umræðunni, kallaði forsætisráðherra forsvarsmenn allra stjórnmálaflokkana saman í gær og þar var farið yfir hvort menn væru tilbúnir til stefnubreytinga í vinnubrögðum og samstarfs.
Svörin endurspeglast í viðbrögðum Sjálfstæðisflokks, þeir lögðu fram á fundinum frumvarp sem þeir lögðu fram fyrri hluta árs 2009 og ætla að leggja fram nú á haustþingi. Stjórnarandstaðan mætti svo í viðtöl í fréttunum í gærkvöldi og sögðu að þetta hefði verið sýndarfundur hjá forsætisráðherra, hann hefði ekki fallist á að samþykkja frumvörp stjórnarandstöðunnar. Forsætisráðherra sagði þetta ekki rétt, en allir yrðu að vinna.
Þá höfum við það, þingmenn eru fallnir á prófinu og er um megna að breyta starfsháttum. Stjórnarandstaðan hefur ekki burði til þess vera þátttakandi í erfiðum ákvörðunum og axla ábyrgð á stöðunni. Þeir ætla að halda áfram að beita sínum brellibrögðum, og viðhalda þeim vinnubrögðum sem snúast alfarið um að koma í veg fyrir að pólitískur andstæðingur nái sínu fram. Sem sagt áframhaldandi kyrrstöðu á Alþingi.
Þá er ekki nema tvennt í stöðunni. Ríkisstjórnin fái samstöðu meðal sinna þingmanna og keyri í gegn sín mál af hörku og láti stjórnarandstöðuna sigla sína leið, eða boðað veði til kosninga.
Svörin endurspeglast í viðbrögðum Sjálfstæðisflokks, þeir lögðu fram á fundinum frumvarp sem þeir lögðu fram fyrri hluta árs 2009 og ætla að leggja fram nú á haustþingi. Stjórnarandstaðan mætti svo í viðtöl í fréttunum í gærkvöldi og sögðu að þetta hefði verið sýndarfundur hjá forsætisráðherra, hann hefði ekki fallist á að samþykkja frumvörp stjórnarandstöðunnar. Forsætisráðherra sagði þetta ekki rétt, en allir yrðu að vinna.
Þá höfum við það, þingmenn eru fallnir á prófinu og er um megna að breyta starfsháttum. Stjórnarandstaðan hefur ekki burði til þess vera þátttakandi í erfiðum ákvörðunum og axla ábyrgð á stöðunni. Þeir ætla að halda áfram að beita sínum brellibrögðum, og viðhalda þeim vinnubrögðum sem snúast alfarið um að koma í veg fyrir að pólitískur andstæðingur nái sínu fram. Sem sagt áframhaldandi kyrrstöðu á Alþingi.
Þá er ekki nema tvennt í stöðunni. Ríkisstjórnin fái samstöðu meðal sinna þingmanna og keyri í gegn sín mál af hörku og láti stjórnarandstöðuna sigla sína leið, eða boðað veði til kosninga.
Undirbúningur næsta Hruns er hafinn
Hér var í gær í boði Rafiðnaðarsambands Íslands og Háskólans mjög þekktur fyrirlesari var Dr. Heiner Flassbeck er yfirmaður Division of Globalization and Development Strategies innan Viðskipta- og þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna - UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) og ber ábyrgð á skýrslu reglubundinnar samantektar stofnunarinnar á þróun efnahagsmála heimsins “The Trade and Development Report“. Hann er jafnframt formaður starfsnefndar á vegum UNCTAD sem rannsakar orsakir núverandi fjárhags- og efnahagskreppu og mögulegar lausnir en skýrsla nefndarinnar ber heitið "The Global Economic Crisis: Systematic Failures and Multilateral Remedies". Hann hefur skrifað fjölda bóka og greina um efnahagsmál og tekið virkan þátt í umræðu um yfirstandandi heimskreppu í efnahagsmálum. Síðasta bók hans fjallar m.a. um hvers vegna stjórnmálin gáfust upp fyrir viðskiptalífinu. Dr. Flassbeck gegndi á árunum 1998-1999 embætti varafjármálaráðherra Þýskalands með ábyrgð á alþjóðamálum, Evrópusambandinu og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
Flassbeck var með mjög áhugaverðan fyrirlestur í Háskólanum í gær, er með í smíði pistil um innihald hans. Hef fengið beiðni um að endurbirta pistil sem ég setti saman um fyrirlestur hans fyrir tæpu á ári síðan.
Heiner Flassbeck sagði þá :
Síðasta hrun er afstaðið, spilapeningarnir eru á borðinu og fjárhættuspilararnir eru enn í spilavítinu, en þeir viku aðeins úr salnum um tíma. Þeir ætla engu að breyta og vilja fá áfram sína bónusa og premíur. Sömu menn eru enn að störfum í greiningardeildunum, þó svo þessir menn hafi orðið uppvísir að því, að allt sem þeir greindu og allar spár þeirra, reyndust vera rangar.
Það eru 100 menn sem eru í leiðandi stöðum helstu greiningarhúsanna og starfa þar án nokkurra laga og reglna. Enn er greint á sömu forsendum og gefnar út spár. Allt er til reiðu til þess að hefja fjárhættuspilið aftur og stefna í næsta hrun. Miðað við óbreytta stöðu er það óhjákvæmilegt.
Þannig hófst erindi Heiner Flassbeck framkv.stj. deildar alþjóðavæðingar og þróunar stefnumörkunar Sameinuðu þjóðanna á alþjóðaþingi byggingarmanna í Lille í Frakklandi. Hér á eftir eru nokkur þeirra fjölmörgu atriða sem hann kom að. Hann nálgaðist heimskrísuna á annan hátt en ég hef heyrt áður og var sannarlega mjög áhugaverður fyrirlesari.
Stjórnmálamenn halda því fram að ástæða hrunsins hafi verið áhættusækni í fjárfestingum. Allir sem voru í spilavítinu spiluðu eins höguðu sér heimskulega. Allir voru þátttakendur í fjárhættuspilinu. Það er háttalag þessara spilara sem er vandamálið. Það er keppni í öllu og markaðurinn ræður og hann leiðréttir sig. Hefur hann gert það? Nei.
Við erum að drukkna í olíu, en samt fer olíuverð hækkandi. Þar sem þessi hækkun hefur gengið í mörg ár er verð á olíu orðið langt fyrir ofan eðlileg mörk. Það eru spádómar greiningardeildanna sem stjórna hegðun allra og raun ákvarða verð á olíu. Allir í spilavítinu bíða eftir ábendingum greiningardeildanna og hlaupa svo til eftir þeirra spádómum og fjárfesta. Allir veðja á sömu forsendum og verðið getur í raun ekki annað en hækkað.
Á markaðurinn að ráða nauðsynlegum aðgerðum í umhverfismálum? Það eru ekki ríkisstjórnir eða fólk í spilavítinu (greiningardeildunum) sem ver hagsmuni umhverfis og almennings. Fjárfestar eiga gríðarlega mikið af olíu og hafa fjárfest ofboðslega í olíuhreinsunarstöðvum.
Hvernig bregst markaðurinn við ef menn eiga mikið undir því að þróun og notkun rafmagnsbíla verði hröð? Allar líkur benda til þess að þeir felli olíuverð það mikið að öll þróun rafmagnsbíla stöðvast eða verður mjög hæg. Markaðurinn ræður og fjárfestar geta í einu vettvangi ómerkt allar ákvarðanir Umhverfisþingsins í Kaupmannahöfn.
Pólitískar ákvarðanir skipta í raun engu hvað varðar alþjóðamarkaðinn og þróun samfélaga heimsins. Næsta hrun blasir við ef ekkert verður að gert. Við verðum að leita að rótum vandans og lagfæra hann. Það er endalaus keppni á öllum sviðum. Almannahagsmunir hafa vikið fyrir hagsmunum fjármagnseigenda. Þjóðir eru farnar að keppa í lækkun skatta vegna fyrirtækjanna. Það getur ekki leitt til annars en lakari skólum og veikari heilbrigðisþjónustu og skuldsettari þjóða. Það setur þrýsting á stéttarfélögin, þau dragi úr sínum kröfum og laun hækki ekki. Kaupmáttur minnkar. Arður fyrirtækjanna ræður öllu.
Þessi keppni getur ekki leit til annars en að þau samfélög sem byggðum upp á síðustu öld munu hrynja. Þeim er fórnað á altari samkeppninnar. Það vantar lög sem tryggja hagsmuni almennings gagnvart fjármagnseigendum. Það verður að setja alþjóðlega stjórn á kerfið sem tekur mið af heildahagsmunum. Það þarf að skilgreina upp á nýtt hver markmiðin eigi að vera.
Sú þjóð sem er í vanda skapaði ekki vandamálið, það var hið frjálsa alþjóðlega og óheilbrigða fjármálaumhverfi. Ef ekki er tekið á kerfinu getur það ekki annað en leitt okkur í annað Hrun með sömu alvarlegu afleiðingunum og almenningur sem situr í súpunni með enn lakari lífskjör.
Það eru engin lög sem taka á þeim vanda sem við er að eiga. Ef ekki verða settar skýrari reglur til þess að taka á grunnvandanum, þá mun sama heimska og leiddi Ísland í gjaldþrot endurtaka sig. Það eru sömu forsendur sem eru að leiða Grikkland í þrot.
Þegar þjóð er kominn í þrot og rúinn trausti er henni gert að leita til AGS, sem í raun skapar sömu aðstæður aftur án þess að taka á vandanum. Þjóðfélög eru sett inn í sama farið. Það er einungis einn alþjóðlegur aðili sem getur tekið á vandanum og þvingað fram þær leiðréttingar sem verður að setja. Það er alþjóðaverkalýðshreyfingin. Hún verður að beita sér í því stoppa fjárhættuspilið í spilavítinu og þvinga stjórnvöld til þess að taka upp annarskonar samskipti og koma böndum á spilavítin.
Kerfið eins og það er nú tekur ekki mið af hagsmunum almennings. Hann er réttindalaus. Það eru fyrirtækin sem stjórna ríkisstjórnunum með sína hagsmuni í fyrirrúmi. Samspil þessara aðila velur þau kjör sem launamönnum er boðið upp á. Þau viðhorf sem höfð voru að leiðarljósi við uppbyggingu samfélaga eru að glatast og viðhorf fjármálanna hafa tekið yfir. Barnaþrælkun eykst, mansal viðgengst sem aldrei áður, kynlífsþrælkun vex, réttindalausum farandverkamönnum fjölgar og hungrið í heiminum vex.
Þeim fjölgar sem ekki hafa aðgang að vatni. Mannfyrirlitning fjölþjóðafyrirtækjanna nálgast okkur sífellt meir, meir að segja í löndum í miðri Evrópu eins og t.d. Bretlandi eru fyrirtæki sem byggja upp svarta lista og selja til atvinnurekanda. Á þessa lista eru menn skráðir sem vilja vera í verkalýðsfélögum, hafa gefið sig út fyrir að krefjast hærri laun eða gert athugasemdir við öryggisbúnað.
Opnir óheftir markaðir leiddu Ísland, eina ríkustu þjóð Evrópu, í gjaldþrot og fleiri eru á leiðinni. Gjaldþrot auðhyggjunnar og nýfrjálshyggjunnar blasir við hvert sem litið er. Fjárfestar eru prímusmótorar þessa ferlis blindaðir af veðmálakeppni sem fer fram eftir flautu greiningardeildanna. Skipuleggja verður baráttu almennings gegn þeim.
Ég fór og ræddi við Heiner Flassbeck eftir erindið og spurði hvort hann væri ekki til í að koma og heimsækja okkur eftir áramótin, hann tók vel í það.
Flassbeck var með mjög áhugaverðan fyrirlestur í Háskólanum í gær, er með í smíði pistil um innihald hans. Hef fengið beiðni um að endurbirta pistil sem ég setti saman um fyrirlestur hans fyrir tæpu á ári síðan.
Heiner Flassbeck sagði þá :
Síðasta hrun er afstaðið, spilapeningarnir eru á borðinu og fjárhættuspilararnir eru enn í spilavítinu, en þeir viku aðeins úr salnum um tíma. Þeir ætla engu að breyta og vilja fá áfram sína bónusa og premíur. Sömu menn eru enn að störfum í greiningardeildunum, þó svo þessir menn hafi orðið uppvísir að því, að allt sem þeir greindu og allar spár þeirra, reyndust vera rangar.
Það eru 100 menn sem eru í leiðandi stöðum helstu greiningarhúsanna og starfa þar án nokkurra laga og reglna. Enn er greint á sömu forsendum og gefnar út spár. Allt er til reiðu til þess að hefja fjárhættuspilið aftur og stefna í næsta hrun. Miðað við óbreytta stöðu er það óhjákvæmilegt.
Þannig hófst erindi Heiner Flassbeck framkv.stj. deildar alþjóðavæðingar og þróunar stefnumörkunar Sameinuðu þjóðanna á alþjóðaþingi byggingarmanna í Lille í Frakklandi. Hér á eftir eru nokkur þeirra fjölmörgu atriða sem hann kom að. Hann nálgaðist heimskrísuna á annan hátt en ég hef heyrt áður og var sannarlega mjög áhugaverður fyrirlesari.
Stjórnmálamenn halda því fram að ástæða hrunsins hafi verið áhættusækni í fjárfestingum. Allir sem voru í spilavítinu spiluðu eins höguðu sér heimskulega. Allir voru þátttakendur í fjárhættuspilinu. Það er háttalag þessara spilara sem er vandamálið. Það er keppni í öllu og markaðurinn ræður og hann leiðréttir sig. Hefur hann gert það? Nei.
Við erum að drukkna í olíu, en samt fer olíuverð hækkandi. Þar sem þessi hækkun hefur gengið í mörg ár er verð á olíu orðið langt fyrir ofan eðlileg mörk. Það eru spádómar greiningardeildanna sem stjórna hegðun allra og raun ákvarða verð á olíu. Allir í spilavítinu bíða eftir ábendingum greiningardeildanna og hlaupa svo til eftir þeirra spádómum og fjárfesta. Allir veðja á sömu forsendum og verðið getur í raun ekki annað en hækkað.
Á markaðurinn að ráða nauðsynlegum aðgerðum í umhverfismálum? Það eru ekki ríkisstjórnir eða fólk í spilavítinu (greiningardeildunum) sem ver hagsmuni umhverfis og almennings. Fjárfestar eiga gríðarlega mikið af olíu og hafa fjárfest ofboðslega í olíuhreinsunarstöðvum.
Hvernig bregst markaðurinn við ef menn eiga mikið undir því að þróun og notkun rafmagnsbíla verði hröð? Allar líkur benda til þess að þeir felli olíuverð það mikið að öll þróun rafmagnsbíla stöðvast eða verður mjög hæg. Markaðurinn ræður og fjárfestar geta í einu vettvangi ómerkt allar ákvarðanir Umhverfisþingsins í Kaupmannahöfn.
Pólitískar ákvarðanir skipta í raun engu hvað varðar alþjóðamarkaðinn og þróun samfélaga heimsins. Næsta hrun blasir við ef ekkert verður að gert. Við verðum að leita að rótum vandans og lagfæra hann. Það er endalaus keppni á öllum sviðum. Almannahagsmunir hafa vikið fyrir hagsmunum fjármagnseigenda. Þjóðir eru farnar að keppa í lækkun skatta vegna fyrirtækjanna. Það getur ekki leitt til annars en lakari skólum og veikari heilbrigðisþjónustu og skuldsettari þjóða. Það setur þrýsting á stéttarfélögin, þau dragi úr sínum kröfum og laun hækki ekki. Kaupmáttur minnkar. Arður fyrirtækjanna ræður öllu.
Þessi keppni getur ekki leit til annars en að þau samfélög sem byggðum upp á síðustu öld munu hrynja. Þeim er fórnað á altari samkeppninnar. Það vantar lög sem tryggja hagsmuni almennings gagnvart fjármagnseigendum. Það verður að setja alþjóðlega stjórn á kerfið sem tekur mið af heildahagsmunum. Það þarf að skilgreina upp á nýtt hver markmiðin eigi að vera.
Sú þjóð sem er í vanda skapaði ekki vandamálið, það var hið frjálsa alþjóðlega og óheilbrigða fjármálaumhverfi. Ef ekki er tekið á kerfinu getur það ekki annað en leitt okkur í annað Hrun með sömu alvarlegu afleiðingunum og almenningur sem situr í súpunni með enn lakari lífskjör.
Það eru engin lög sem taka á þeim vanda sem við er að eiga. Ef ekki verða settar skýrari reglur til þess að taka á grunnvandanum, þá mun sama heimska og leiddi Ísland í gjaldþrot endurtaka sig. Það eru sömu forsendur sem eru að leiða Grikkland í þrot.
Þegar þjóð er kominn í þrot og rúinn trausti er henni gert að leita til AGS, sem í raun skapar sömu aðstæður aftur án þess að taka á vandanum. Þjóðfélög eru sett inn í sama farið. Það er einungis einn alþjóðlegur aðili sem getur tekið á vandanum og þvingað fram þær leiðréttingar sem verður að setja. Það er alþjóðaverkalýðshreyfingin. Hún verður að beita sér í því stoppa fjárhættuspilið í spilavítinu og þvinga stjórnvöld til þess að taka upp annarskonar samskipti og koma böndum á spilavítin.
Kerfið eins og það er nú tekur ekki mið af hagsmunum almennings. Hann er réttindalaus. Það eru fyrirtækin sem stjórna ríkisstjórnunum með sína hagsmuni í fyrirrúmi. Samspil þessara aðila velur þau kjör sem launamönnum er boðið upp á. Þau viðhorf sem höfð voru að leiðarljósi við uppbyggingu samfélaga eru að glatast og viðhorf fjármálanna hafa tekið yfir. Barnaþrælkun eykst, mansal viðgengst sem aldrei áður, kynlífsþrælkun vex, réttindalausum farandverkamönnum fjölgar og hungrið í heiminum vex.
Þeim fjölgar sem ekki hafa aðgang að vatni. Mannfyrirlitning fjölþjóðafyrirtækjanna nálgast okkur sífellt meir, meir að segja í löndum í miðri Evrópu eins og t.d. Bretlandi eru fyrirtæki sem byggja upp svarta lista og selja til atvinnurekanda. Á þessa lista eru menn skráðir sem vilja vera í verkalýðsfélögum, hafa gefið sig út fyrir að krefjast hærri laun eða gert athugasemdir við öryggisbúnað.
Opnir óheftir markaðir leiddu Ísland, eina ríkustu þjóð Evrópu, í gjaldþrot og fleiri eru á leiðinni. Gjaldþrot auðhyggjunnar og nýfrjálshyggjunnar blasir við hvert sem litið er. Fjárfestar eru prímusmótorar þessa ferlis blindaðir af veðmálakeppni sem fer fram eftir flautu greiningardeildanna. Skipuleggja verður baráttu almennings gegn þeim.
Ég fór og ræddi við Heiner Flassbeck eftir erindið og spurði hvort hann væri ekki til í að koma og heimsækja okkur eftir áramótin, hann tók vel í það.
þriðjudagur, 5. október 2010
Gatnamót
Margir hafa bent á að haustið 2010 muni verða íslenskum stjórnmálamönnum erfitt. Þá muni fyrst koma fram hverjir þeirra séu alvörumenn sem geti staðið í fæturna. Menn verði að leggja til hliðar viðtekin vinnubrögð Alþingis, þar sem hið eina markmið er að að bregða fæti fyrir hugmyndir andstæðingana. Sé litið til þeirra umræðna sem fram fóru í gærkvöldi á Alþingi og hafa verið í fjölmiðlum undanfarna daga er vart annað en hægt að draga þá ályktun að allir nema sjálfstæðismenn séu að átta sig á þessu.
Sumir þeirra virðast telja að mótmælin nú séu einvörðungu vegna ríkisstjórnarinnar. Það fólk sem ég hef talað við, segir að þau snúist fyrst og síðast um ómerkileg vinnubrög stjórnmálamanna, þá ekki síst þingmanna sjálfstæðismanna. Margir hafa í þeim kaffistofum sem ég hef komið á í morgun bent á ræðu Ólafar Norðdal í gærkvöldi, sá málflutningur sé ekki boðlegur í ástandi eins og það er nú.
Það hefur legið fyrir allt frá Hruni að það muni koma að því að þingmenn verði að ná tökum á ríkisfjármálum og það verði ekki gert með því að hækka skatta. Það verði að gera með því að skera niður útgjöld ríkisins. Það verður ekki gert með því að selja nokkra ráðherrabíla og kaupa reiðhjól, eða selja nokkur sendiráð og fá lánuð herbergi í sendirráðum hinna Norðurlandanna. Það verður ekki gert nema með því að skera niður í dýrustu útgjaldaliðunum.
Nú er komið að því hvort þingmenn hafi burði til þess að leggja til hliðar kjördæmapot og atkvæðaveiðar og taka af karlmennsku á þessum verkefnum. Menn standa á gatnamótum, málflutningur eins og var t.d. ástundaður í Icesavemálinu gengur ekki lengur.
Fyrir liggur óhjákvæmileg ákvarðanataka, sem verður óvinsæl, mjög óvinsæl og býður jafnframt upp á upphækkað leiksvið fyrir lýðskrumara. Hvaða þingmenn munu standast þá freistingu? Hér má benda á t.d. málflutning eins og við heyrðum hjá Sigmundi Erni og Pétri Blöndal í síðdegisútvarpi Rásar 2 í gær, þar féllu þeir á þessu prófi.
Sumir þeirra virðast telja að mótmælin nú séu einvörðungu vegna ríkisstjórnarinnar. Það fólk sem ég hef talað við, segir að þau snúist fyrst og síðast um ómerkileg vinnubrög stjórnmálamanna, þá ekki síst þingmanna sjálfstæðismanna. Margir hafa í þeim kaffistofum sem ég hef komið á í morgun bent á ræðu Ólafar Norðdal í gærkvöldi, sá málflutningur sé ekki boðlegur í ástandi eins og það er nú.
Það hefur legið fyrir allt frá Hruni að það muni koma að því að þingmenn verði að ná tökum á ríkisfjármálum og það verði ekki gert með því að hækka skatta. Það verði að gera með því að skera niður útgjöld ríkisins. Það verður ekki gert með því að selja nokkra ráðherrabíla og kaupa reiðhjól, eða selja nokkur sendiráð og fá lánuð herbergi í sendirráðum hinna Norðurlandanna. Það verður ekki gert nema með því að skera niður í dýrustu útgjaldaliðunum.
Nú er komið að því hvort þingmenn hafi burði til þess að leggja til hliðar kjördæmapot og atkvæðaveiðar og taka af karlmennsku á þessum verkefnum. Menn standa á gatnamótum, málflutningur eins og var t.d. ástundaður í Icesavemálinu gengur ekki lengur.
Fyrir liggur óhjákvæmileg ákvarðanataka, sem verður óvinsæl, mjög óvinsæl og býður jafnframt upp á upphækkað leiksvið fyrir lýðskrumara. Hvaða þingmenn munu standast þá freistingu? Hér má benda á t.d. málflutning eins og við heyrðum hjá Sigmundi Erni og Pétri Blöndal í síðdegisútvarpi Rásar 2 í gær, þar féllu þeir á þessu prófi.
mánudagur, 4. október 2010
Séreignakreppan og fleira
Starfsaðferðir íslenskra stjórnmálamanna einkennast að hafna beri öllum hugmyndum sem koma annarstaðar frá. Átakastjórn mál sem engu skila. Það sé sigur ef það tekst að koma í veg fyrir að hugmyndir annarra nái fram að ganga, jafnvel þó það blasi við að þær séu góðar. Ég lýsti því í pistlum haustið 2007 og svo vorið 2008 hvernig Geir H. Haarde og ráðuneyti tóku á móti sendinefndum atvinnulífsins og gerði gys af þeim, þar sem verkalýðshreyfingin varaði við því hvert stefndi og til hvaða aðgerða þyrftu að grípa.
Sjá í mörgum pistlum frá þessum tíma. hér og hér og hér og hér
Ríkisstjórn Geir H. Haarde var þvinguð til þess í kjarasamningum í febrúar 2008 að undirbúa aðgerðir gagnvart heimilunum. Skerðingarmörk barnabóta og vaxtabóta voru hækkuð. Hækka átti persónuafslátt á næstu 3 árum. Einnig var hún fengin til þess að grípa til aðgerða við uppbyggingu félagslegra íbúða og stuðning við leigumarkaðinn.
Húsaleigurbætur átti að hækka, rýma átti veðheimilidir á lánum til byggingar leiguhúsnæðis og fjölga þeim um amk 750 á ári í fjögur ár frá og með árinu 2009. allt þetta skrifaði ríkisstjórnin undir 17. feb. 2008, eftir mikla eftirgangsmuni verkalýðshreyfingarinnar. Stöðugleikasáttmálinn var reistur á þessum grunni með viðbót um uppbyggingu atvinnulífs og breytta gjaldmiðils- og efnahagsstefnu til framtíðar. En allt þetta hefur verið svikið.
Það liggur fyrir í dag að ríkisstjórn Geirs vissi mun betur en við hvert stefndi, og hún hefði átt sjálfviljug að grípa til ennfrekari aðgerða, en ekkert var gert. Þar aðgerðir hefðu mildað hinar svakalegu afleiðingar kerfishrunsins, en hún gerði ekkert og afleiðingarnar blasa við.
Það sem gerist á næstu vikum mun hafa gríðarleg áhrif. Hvert viljum við stefna? Hvers konar atvinnulíf viljum við byggja upp? Ríkistjórnin verður að skapa stöðu til þess að kaupa upp íbúðir áður en þær fara á nauðungaruppboð og búa til leigumarkað. Séreignastefnan er að keyra allt í kaf hjá mörgum, en hún hefur reyndar verið talinn eina leiðin til þess að eiga sparifé sem stjórnmálamenn geti ekki slátrað með gengisfellingum. En þessi stefna er í dag hengingaról margra fjölskyldna. Á Íslandi eru það um 85% fjölskyldna sem eiga sitt húsnæði á meðan það er um 60% annarstaðar á Norðurlöndum. Í hinu stöðuga Þýskalandi er það um 50%.
Íslendingar hafa lagt mikla fjármuni í að mennta upp fólk. Sú menntun mun ekki nýtast í fiskvinnslu, landbúnaðarstörfum eða í álverum. Það þarf að skapa umhverfi þar sem menn vilja fjárfesta í nýjum atvinnutækifærum. Það er ekki gert með því að hækka skatta og vera með gjaldeyrishöft.
Við þurfum fleiri störf þar sem menntun fólksins nýtist og kemur í veg fyrir að það flytjist annað. Undirstaða hagkerfisins er að finna í atvinnulífinu, þar fer fram hin raunverulega verðmætasköpun og framleiðsla til útflutnings. En núverandi ríkisstjórn stefnir í allt aðra átt.
Krónan er spilapeningur LÍÚ, við getum hvergi notað hana annarsstaðar en hér á landi. Þetta er eins og staðan var fyrir rúmri öld þegar útgerðarfyrirtækin voru hvert fyrir sig með sína eigin peninga og menn gátu einungis nýtt þá í tilteknum verzlunum. Við erum í sömu stöðu í dag, getum ekki selt húsið okkar og farið á eftir börnum okkar til Norðurlandanna eða til Spánar þar sem ódýrt er að lifa.
Sú spá að sífellt verði erfiðara að losna við gjaldeyrishöftin er að rætast. Lágt gengi krónunnar eykur skuldir allra. Núverandi ríkisstjórn virðist halda að hægt sé að skapa tekjur með því að ráða sem flesta ríkisstarfsmenn og skattleggja þá. Þannig væri hægt að standa undir norrænu velferðarkerfi.
Sjá í mörgum pistlum frá þessum tíma. hér og hér og hér og hér
Ríkisstjórn Geir H. Haarde var þvinguð til þess í kjarasamningum í febrúar 2008 að undirbúa aðgerðir gagnvart heimilunum. Skerðingarmörk barnabóta og vaxtabóta voru hækkuð. Hækka átti persónuafslátt á næstu 3 árum. Einnig var hún fengin til þess að grípa til aðgerða við uppbyggingu félagslegra íbúða og stuðning við leigumarkaðinn.
Húsaleigurbætur átti að hækka, rýma átti veðheimilidir á lánum til byggingar leiguhúsnæðis og fjölga þeim um amk 750 á ári í fjögur ár frá og með árinu 2009. allt þetta skrifaði ríkisstjórnin undir 17. feb. 2008, eftir mikla eftirgangsmuni verkalýðshreyfingarinnar. Stöðugleikasáttmálinn var reistur á þessum grunni með viðbót um uppbyggingu atvinnulífs og breytta gjaldmiðils- og efnahagsstefnu til framtíðar. En allt þetta hefur verið svikið.
Það liggur fyrir í dag að ríkisstjórn Geirs vissi mun betur en við hvert stefndi, og hún hefði átt sjálfviljug að grípa til ennfrekari aðgerða, en ekkert var gert. Þar aðgerðir hefðu mildað hinar svakalegu afleiðingar kerfishrunsins, en hún gerði ekkert og afleiðingarnar blasa við.
Það sem gerist á næstu vikum mun hafa gríðarleg áhrif. Hvert viljum við stefna? Hvers konar atvinnulíf viljum við byggja upp? Ríkistjórnin verður að skapa stöðu til þess að kaupa upp íbúðir áður en þær fara á nauðungaruppboð og búa til leigumarkað. Séreignastefnan er að keyra allt í kaf hjá mörgum, en hún hefur reyndar verið talinn eina leiðin til þess að eiga sparifé sem stjórnmálamenn geti ekki slátrað með gengisfellingum. En þessi stefna er í dag hengingaról margra fjölskyldna. Á Íslandi eru það um 85% fjölskyldna sem eiga sitt húsnæði á meðan það er um 60% annarstaðar á Norðurlöndum. Í hinu stöðuga Þýskalandi er það um 50%.
Íslendingar hafa lagt mikla fjármuni í að mennta upp fólk. Sú menntun mun ekki nýtast í fiskvinnslu, landbúnaðarstörfum eða í álverum. Það þarf að skapa umhverfi þar sem menn vilja fjárfesta í nýjum atvinnutækifærum. Það er ekki gert með því að hækka skatta og vera með gjaldeyrishöft.
Við þurfum fleiri störf þar sem menntun fólksins nýtist og kemur í veg fyrir að það flytjist annað. Undirstaða hagkerfisins er að finna í atvinnulífinu, þar fer fram hin raunverulega verðmætasköpun og framleiðsla til útflutnings. En núverandi ríkisstjórn stefnir í allt aðra átt.
Krónan er spilapeningur LÍÚ, við getum hvergi notað hana annarsstaðar en hér á landi. Þetta er eins og staðan var fyrir rúmri öld þegar útgerðarfyrirtækin voru hvert fyrir sig með sína eigin peninga og menn gátu einungis nýtt þá í tilteknum verzlunum. Við erum í sömu stöðu í dag, getum ekki selt húsið okkar og farið á eftir börnum okkar til Norðurlandanna eða til Spánar þar sem ódýrt er að lifa.
Sú spá að sífellt verði erfiðara að losna við gjaldeyrishöftin er að rætast. Lágt gengi krónunnar eykur skuldir allra. Núverandi ríkisstjórn virðist halda að hægt sé að skapa tekjur með því að ráða sem flesta ríkisstarfsmenn og skattleggja þá. Þannig væri hægt að standa undir norrænu velferðarkerfi.
sunnudagur, 3. október 2010
Síðasta vika
Oft hafa manni fallist hendur og ýtt lyklaborðinu frá sér, síðasta vika var þannig. Uppákoman á Alþingi, ummæli þingmanna um hvorn annan, þar fór formaður Sjálfstæðismanna fremstur og kórónaði allt þegar hann fékk fund sjálfstæðismanna til þess að klappa lengi fyrir þeim ráðherra sem á næststærstan þátt í leiða þjóðina fram af bjargbrúninni, var fjármálaráðherra og síðan forsætisráðherra Hrunkvöðlastjórnanna.
Annar sjálfstæðisþingmaður lýsti því yfir að hún væri döpur vegna þess að stjórnmálamenn njóta ekki friðhelgi. Það var svo lýsandi fyrir ástandið að horfa upp á þingmenn hlaupa niðurlútna undir hrópum almenning og lauma sér bakdyramegin inn á Alþingi. Reisn Alþingis er horfin ásamt virðingu þjóðarinnar, það er eins og fiskabúr þar sem skrautfiskar hafa búið sér einangraða veröld spjátrunga, sem er um megn að vera í sambandi við þjóð sína nema þá á sjálfsköpuðum forsendum.
Andrúmsloftið endurspeglar þá reiði sem er meðal fólksins. En Alþingismenn hafa nýtt síðustu tvö ár til þess eins að koma höggi hver á annan í hinni endalausu útúrsnúningakeppni. Á meðan er friðhelgi fjölskyldunnar rofin með uppboðum á heimilum þeirra, 13 þúsund manns á atvinnuleysisskrá og jafnmargir sem hafa flutt af landi brott. Í hverri einustu fjölskyldu þessa lands eru einstaklingar sem fótunum hefur verið kippt undan bein afleiðing þeirrar efnahagstefnu sem mótuð var af stjórnmálamönnum, dásömuð af þeim í glysferðum um heimsbyggðina og á bökkum laxveiðiánna.
Davíð og Geir Haarde kynntu vel hvert þeir ætluðu að halda með sinni hagstjórn og voru margendurkosnir. Þeir fóru þangað með Ísland, en þeir höfnuðu alfarið að horfast í augu við afleiðingar þegar þær fóru að birtast og virtu að vettugi allar aðvaranir. Það liggur fyrir að Geir og ráðuneyti hans áttu að grípa til varna árið 2007 og hefðu getað mildað afleiðingar. Geir og ráðuneyti hans geruð það ekki. En hann kynnti að hann ætlaði enn lengra í kosningabaráttunni 2007 með sitt efnahagsundur, árangur traustrar efnahagstjórnar af þeim manni sem nú er gert að svara fyrir sig.
En þá barma stjórnmálamenn sér og væla undan pólitískum ofsóknum. Geir Hilmar Haarde og hans félagar sviptu þjóðinni efnahagslegu sjálfstæði og komu málum á þann stað að öll nágrannaríki okkar neituðu að tala við okkur nema í gegnum Alþjóða gjaldeyrissjóðinn. Íslensku hagkerfi er haldið gangandi á niðurgreiddum lánum sem skattborgara hinna norðurlandanna greiða. Geir og félagar hafa að sönnu beitt þjóðina efnahagslegum ofsóknum og er ekkert of gott að svara fyrir það.
Það eru fleiri sem þyrftu að gera það. Hvar er bótasjóður Sjóvá? Hvar er Halldór Ásgrímsson og skuldir hans fjölskyldu, hvar er Finnur og hvar er Davíð? En bæði núverandi og fyrrverandi stjórnarþingmenn Hrunkvöðlastjórnanna með sína núverandi og fyrrverandi ráðherra tóku sér dómsvald á Alþingi og sýknuðu ráðherra sína. En svo segjast þingmenn vera daprir og sorgmæddir yfir því að þjóðinni ofbjóði hagsmunagæsla stjórnmálaflokkanna. Þar eru rætur reiðinnar og hún er réttlát.
Eða hvað með forseta vorn? Hann ræðir nú við þau lönd sem þekktust eru fyrir að misbjóða launamönnum og dásamar þau. Afleiðingar gjörða hans birtust m.a. í ummælum forstjórna Landsvirkjunar í vikunni, öflugasta fyrirtæki landsins fær ekki lán vegna þess að Ísland er í alþjóðlegum skammarkrók. Hagfræðingar sem ég tek mark á, telja að tap Íslands vegna þess að hafa ekki klárað Icesave sé um 200 – 300 milljarðar. En þar til viðbótar seinkar uppgangi hagkerfisins um 5 ár og það mun valda því að tap Íslands vegna þess samsvari einni ársframleiðslu þjóðarinnar.
Hrunið hefur þegar valdið því að við erum búinn að glata nokkrum ársframleiðslum og erum líklega stödd á árinu 2005 þegar forsetinn sagði hina eftirminnilegu setningu á erlendum glansfundi. „I can assure you here today, especially our British friends, that as the old Hollywood saying goes: „You ain’t seen nothing yet! Somehow the airline business has suited us Icelanders well – maybe because of our Viking heritage as explorers and discoverers a thousand years ago, crossing unknown oceans and successfully arriving in virgin lands.“
Því miður verðum við að horfast í augu við það að það er fjarri allri skynsemi að við getum viðhaldið norrænu velferðarkerfi hér í dag. Það var harla einkennilegt viðtal í vikunni við stjórnarþingmann og formann efnahagsnefndar, sem kynnti sig sem færan hagfræðing og býsnaðist yfir því að aðrir hlustuðu ekki á hana. Á hinum Norðurlöndunum er öflugt og agað eftirlit á hendi stjórnvalda og agaður markaðsbúskapur. Gegn þessu börðust stjórnarþingmenn og ráðherrar. Þekkt er að hvernig hinir svokölluðu hægri menn hér á landi hafa haft allt á hornum sér hvað varðar hið norræna velferðarsamfélag.
Það hefur tekið hin Norðurlöndin áratugi að byggja upp hagkerfi sín þannig að þau standi undir velferðarkerfinu. Við fórum undir stjórn Davíðs Oddsonar og Geirs Hilmars í allt aðra átt og erum fjarri því að geta staðið undir sambærilegu kerfi. Áratuga óráðssía og spilling íslenskra stjórnmálamanna hafa þau eftirköst að við getum ekki látið drauminn um norrænt velferðarkerfi rætast. Það er ekki AGS sem kemur í veg fyrir það. Það er ekki AGS að kenna hvernig fór og það blasir að nágrannalönd okkar treystu ekki íslenskum stjórnmálamönnum fyrir frekari lánum, þess vegna er AGS hér. Ef við slítum samneyti við þá hvar ætla menn að fá lán á jafngóðum kjörum og við erum að fá? Hvernig ætla menn að endurgreiða þau lán sem við fengum gegn þessu skilyrðum?
Þingið er ónýtt og við viljum að fá að kjósa. En fyrrverandi og núverandi ráðherrar ásamt fyrrverandi stjórnarþingmönnum hrýs hugur við því. Þeir vita að þeirra tími er liðinn og þeir eigi ekki afturkvæmt inn á þing. Það á að fækka þingmönnum um helming og kjósa með persónukosningum. Almenningur vill geta valið einstaklinga inn á Alþingi og í ríkisstjórn, með samskonar hætti og kosningareglur til stjórnlagaþings hafa verið ákveðnar; að hver kjósandi fá að raða mönnum í þingsæti, annars vegar og í ríkisstjórn hins vegar.
Annar sjálfstæðisþingmaður lýsti því yfir að hún væri döpur vegna þess að stjórnmálamenn njóta ekki friðhelgi. Það var svo lýsandi fyrir ástandið að horfa upp á þingmenn hlaupa niðurlútna undir hrópum almenning og lauma sér bakdyramegin inn á Alþingi. Reisn Alþingis er horfin ásamt virðingu þjóðarinnar, það er eins og fiskabúr þar sem skrautfiskar hafa búið sér einangraða veröld spjátrunga, sem er um megn að vera í sambandi við þjóð sína nema þá á sjálfsköpuðum forsendum.
Andrúmsloftið endurspeglar þá reiði sem er meðal fólksins. En Alþingismenn hafa nýtt síðustu tvö ár til þess eins að koma höggi hver á annan í hinni endalausu útúrsnúningakeppni. Á meðan er friðhelgi fjölskyldunnar rofin með uppboðum á heimilum þeirra, 13 þúsund manns á atvinnuleysisskrá og jafnmargir sem hafa flutt af landi brott. Í hverri einustu fjölskyldu þessa lands eru einstaklingar sem fótunum hefur verið kippt undan bein afleiðing þeirrar efnahagstefnu sem mótuð var af stjórnmálamönnum, dásömuð af þeim í glysferðum um heimsbyggðina og á bökkum laxveiðiánna.
Davíð og Geir Haarde kynntu vel hvert þeir ætluðu að halda með sinni hagstjórn og voru margendurkosnir. Þeir fóru þangað með Ísland, en þeir höfnuðu alfarið að horfast í augu við afleiðingar þegar þær fóru að birtast og virtu að vettugi allar aðvaranir. Það liggur fyrir að Geir og ráðuneyti hans áttu að grípa til varna árið 2007 og hefðu getað mildað afleiðingar. Geir og ráðuneyti hans geruð það ekki. En hann kynnti að hann ætlaði enn lengra í kosningabaráttunni 2007 með sitt efnahagsundur, árangur traustrar efnahagstjórnar af þeim manni sem nú er gert að svara fyrir sig.
En þá barma stjórnmálamenn sér og væla undan pólitískum ofsóknum. Geir Hilmar Haarde og hans félagar sviptu þjóðinni efnahagslegu sjálfstæði og komu málum á þann stað að öll nágrannaríki okkar neituðu að tala við okkur nema í gegnum Alþjóða gjaldeyrissjóðinn. Íslensku hagkerfi er haldið gangandi á niðurgreiddum lánum sem skattborgara hinna norðurlandanna greiða. Geir og félagar hafa að sönnu beitt þjóðina efnahagslegum ofsóknum og er ekkert of gott að svara fyrir það.
Það eru fleiri sem þyrftu að gera það. Hvar er bótasjóður Sjóvá? Hvar er Halldór Ásgrímsson og skuldir hans fjölskyldu, hvar er Finnur og hvar er Davíð? En bæði núverandi og fyrrverandi stjórnarþingmenn Hrunkvöðlastjórnanna með sína núverandi og fyrrverandi ráðherra tóku sér dómsvald á Alþingi og sýknuðu ráðherra sína. En svo segjast þingmenn vera daprir og sorgmæddir yfir því að þjóðinni ofbjóði hagsmunagæsla stjórnmálaflokkanna. Þar eru rætur reiðinnar og hún er réttlát.
Eða hvað með forseta vorn? Hann ræðir nú við þau lönd sem þekktust eru fyrir að misbjóða launamönnum og dásamar þau. Afleiðingar gjörða hans birtust m.a. í ummælum forstjórna Landsvirkjunar í vikunni, öflugasta fyrirtæki landsins fær ekki lán vegna þess að Ísland er í alþjóðlegum skammarkrók. Hagfræðingar sem ég tek mark á, telja að tap Íslands vegna þess að hafa ekki klárað Icesave sé um 200 – 300 milljarðar. En þar til viðbótar seinkar uppgangi hagkerfisins um 5 ár og það mun valda því að tap Íslands vegna þess samsvari einni ársframleiðslu þjóðarinnar.
Hrunið hefur þegar valdið því að við erum búinn að glata nokkrum ársframleiðslum og erum líklega stödd á árinu 2005 þegar forsetinn sagði hina eftirminnilegu setningu á erlendum glansfundi. „I can assure you here today, especially our British friends, that as the old Hollywood saying goes: „You ain’t seen nothing yet! Somehow the airline business has suited us Icelanders well – maybe because of our Viking heritage as explorers and discoverers a thousand years ago, crossing unknown oceans and successfully arriving in virgin lands.“
Því miður verðum við að horfast í augu við það að það er fjarri allri skynsemi að við getum viðhaldið norrænu velferðarkerfi hér í dag. Það var harla einkennilegt viðtal í vikunni við stjórnarþingmann og formann efnahagsnefndar, sem kynnti sig sem færan hagfræðing og býsnaðist yfir því að aðrir hlustuðu ekki á hana. Á hinum Norðurlöndunum er öflugt og agað eftirlit á hendi stjórnvalda og agaður markaðsbúskapur. Gegn þessu börðust stjórnarþingmenn og ráðherrar. Þekkt er að hvernig hinir svokölluðu hægri menn hér á landi hafa haft allt á hornum sér hvað varðar hið norræna velferðarsamfélag.
Það hefur tekið hin Norðurlöndin áratugi að byggja upp hagkerfi sín þannig að þau standi undir velferðarkerfinu. Við fórum undir stjórn Davíðs Oddsonar og Geirs Hilmars í allt aðra átt og erum fjarri því að geta staðið undir sambærilegu kerfi. Áratuga óráðssía og spilling íslenskra stjórnmálamanna hafa þau eftirköst að við getum ekki látið drauminn um norrænt velferðarkerfi rætast. Það er ekki AGS sem kemur í veg fyrir það. Það er ekki AGS að kenna hvernig fór og það blasir að nágrannalönd okkar treystu ekki íslenskum stjórnmálamönnum fyrir frekari lánum, þess vegna er AGS hér. Ef við slítum samneyti við þá hvar ætla menn að fá lán á jafngóðum kjörum og við erum að fá? Hvernig ætla menn að endurgreiða þau lán sem við fengum gegn þessu skilyrðum?
Þingið er ónýtt og við viljum að fá að kjósa. En fyrrverandi og núverandi ráðherrar ásamt fyrrverandi stjórnarþingmönnum hrýs hugur við því. Þeir vita að þeirra tími er liðinn og þeir eigi ekki afturkvæmt inn á þing. Það á að fækka þingmönnum um helming og kjósa með persónukosningum. Almenningur vill geta valið einstaklinga inn á Alþingi og í ríkisstjórn, með samskonar hætti og kosningareglur til stjórnlagaþings hafa verið ákveðnar; að hver kjósandi fá að raða mönnum í þingsæti, annars vegar og í ríkisstjórn hins vegar.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)